Rijksmonumentenregister · Netherlands
Coendersborch
Jonkersvaart,Nuis, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Oudeweg 15, 9364 PP Nuis (Westerkwartier 20)
- Place
- Jonkersvaart,Nuis
- Municipality
- Westerkwartier
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.14049, 6.30257
- Part of complex
- 528898
- Monument number
- 528900
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Lordship of Groninga. Groeninga Domini" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Coendersborch. De aanleg van het vermoedelijk uit de 16de eeuw daterende borgterrein met grachten, bossen en landerijen is nog in tact. Het huidige 19de-eeuwse huis staat op een ruim, rechthoekig omgracht terrein met lanen rondom. Binnen de omgrachting lagen de moestuin en boogaard (thans weide). Direct aan de zuidelijke buitengracht grenst een wandelbosje met enkele slingerpaden, waardoor het borgterrein als het ware is afgesloten van het erachter liggende gebied. Dit omvat een langgerekt perceel lopende tot aan de Jonkersvaart en eertijds voornamelijk bestaande uit heidegronden die vanaf de tweede helft van de 19de eeuw werden ontgonnen. Thans omvat dit gebied deels in de lengte, deels in de breedte en door greppels en waterloopjes gescheiden weiden alsmede een door enkele slingerpaden doorsneden bosgebied (het Coendersbosch; daterend van ná 1850). Langs de west- en oostzijde lopen lange rechte singels, beide met laanbeplanting (onder meer eik). Daarbuiten ligt aan de westkant nog een smal langgerekt bosje met slingerpaden en beplanting van oude bomen en hulst. Vanuit de Jonkersvaart kan water worden ingelaten in een stelsel van (kleine) waterlopen in de lengte en de breedte die aansluiten op een bredere waterloop die is gelegen in de as van het zuidelijker gelegen (wandel)bos- annex weidepercelen. In de as van het huis is in 1920 een oprijlaan met dubbele laanbeplanting (eik) aangelegd om de borg met de toen nieuw aangelegde hoofdweg Marum-Nuis te verbinden. Deze laan wordt aan de westzijde geflankeerd door een sloot met peerdewas; aan weerszijden liggen weidegronden welke aan de uiterste zijden worden begrensd door lanen met grotendeels dubbele beplanting (eik). De centrale laan wordt aan straatzijde gemarkeerd door een ijzeren toegangshek tussen bakstenen pijlers.
Waardering
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Coendersborch van algemeen belang:
- vanwege de ouderdom;
- als voorbeeld van een gaaf bewaard gebleven borgterrein met omgrachting, singels, peerdewas, weidegronden en door enkele slingerpaden doorsneden bosgebied;
- vanwege de visueel-ruimtelijke samenhang met de overige onderdelen van de buitenplaats.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT belonging to the country estate Coendersborch. The layout of the presumed 16th-century manor grounds with moats, woodlands and fields remains intact. The present 19th-century house stands on a spacious, rectangular moated site with avenues around it. Within the moat lay the kitchen garden and orchard (now meadow). Directly adjoining the southern outer moat is a small walking wood with a few winding paths, by which the manor grounds are as it were separated from the area behind it. This comprises an elongated parcel extending to the Jonkersvaart and formerly consisting mainly of heathlands which from the second half of the 19th century were reclaimed. Currently this area comprises meadows partly in the length, partly in the breadth and separated by ditches and watercourses, as well as a wooded area intersected by a few winding paths (the Coendersbosch; dating from after 1850). Along the west and east sides run long straight tree-lined margins, both with avenue planting (including oak). Beyond these, on the west side, lies a narrow elongated wood with winding paths and planting of old trees and holly. From the Jonkersvaart water can be admitted into a system of (small) watercourses in the length and breadth which connect to a broader watercourse situated in the axis of the southerly located walking wood and meadow parcels. In the axis of the house, in 1920 a drive was laid out with double avenue planting (oak) to connect the manor with the then newly laid out main road Marum-Nuis. This avenue is flanked on the west side by a ditch with a peat-water channel; on either side lie meadow lands which at the outer sides are bounded by avenues with largely double planting (oak). The central avenue is marked on the street side by an iron entrance gate between brick piers.
Valuation
HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT belonging to the country estate Coendersborch of general importance:
- by reason of age;
- as an example of a well-preserved manor grounds with moat, tree-lined margins, peat-water channel, meadow lands and woodland intersected by a few winding paths;
- by reason of the visual-spatial coherence with the other components of the country estate.
Nearby in the register
- CoendersborchKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Tuinmuur, Oudeweg bij 15Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Stookhok, Oudeweg bij 17Boerderijunder 1 mi
- Boerderij(M1), Oudeweg 17Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.