Rijksmonumentenregister · Netherlands
Apollohal
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sport en recreatie
- Function
- Tennishal
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1933 - 1934
- Address
- Stadionweg 1, 1077 RV Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.34837, 4.88440
- Monument number
- 527829
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity of Amsterdam Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1934 map "Algemeen uitbreidingsplan van Amsterdam : [plankaart]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Op een terrein begrensd door Apollolaan, Stadionweg, Noorder- en Zuider Amstelkanaal in 1933-34 tot stand gekomen ensemble van met elkaar verbonden gebouwen bestaande uit een TENNIS- en TENTOONSTELLINGSGEBOUW 'Apollo' aan de zijde van de Apollolaan, een CAFE-RESTAURANT aan de zijde van het Zuider Amstelkanaal en een voormalige DIRECTEURSWONING aan de zijde van de Stadionweg naar ontwerp van A. Boeken in de stijl van het Nieuwe Bouwen. De constructie werd ontworpen in samenwerking met W. Zweedijk. Het kleurenschema werd ontworpen door A. Komter. Oorspronkelijk hadden de verschillende bouwdelen hun eigen kleurcombinaties en contrastwerking teneinde het ijle en doorzichtigheid van de constructie te versterken zowel binnen als buiten, alsook door gebruik van aluminiumverf (in de hal oorspronkelijk zachtgroen (wanden) met zwaarder groen (spanten), lichtblauw (glaswanden) met wit en crème (plafondvelden) en ultramarijn blauw (zoldering), donkergrijs (ingangen) en lichtblauw (deuren en hekjes). De opdrachtgever was de N.V. Sportpark en Tentoonstellingsgebouw 'Apollo'. De ijzerconstructie van de hal, de woning en zijbouw werd geconstrueerd door de Hollandsche constructiewerkplaatsen te Leiden. Het café-restaurant met de pergola door de Vries-Robbé te Gorinchem.
N.B. In 1954 werd een deel van de Apollohal afgescheiden ten behoeve van de bioscoop 'Du Midi', ontworpen door A. Bodon. In 1961 werd deze na een brand geheel herbouwd. Ter plekke van de vroegere outdoor gravelbanen verrees in hetzelfde jaar het Apollohotel van A. Bodon. Het oorspronkelijke transparante glas is inmiddels vervangen door matglas. Bij een recente renovatie is het in stalen letters uitgevoerde opschrift APOLLOHAL boven de ingang weer hersteld.
N.B.2 Met betrekking tot het CAFE-RESTAURANT is voor de bescherming uitsluitend het gedeelte van belang dat tot het oorspronkelijke ensemble uit 1933-1934 behoort en dat oorspronkelijk als kantine/restauratie van de Apollohal fungeerde. Thans (2005) is dit gedeelte hoofdzakelijk in gebruik als receptie- en vergaderruimte van het Apollo Hotel. Aan het oorspronkelijke, uit 1933-1934 daterende gedeelte van het café-restaurant zijn een aantal latere uitbreidingen toegevoegd die uit het oogpunt van monumentenzorg van ondergeschikt belang zijn.
Omschrijving
Het gehele complex is uitgevoerd als staal skeletbouw. De hal is gebouwd op een rechthoekige plattegrond en bestaat uit een bouwlaag gedekt door licht hellende overstekende dakvlakken: holle terracottaplaten met een bimexlaag en een afwerking van aluminium en een centrale lichtkap overlangs. De gevels bestaan uit spouwmuren van gasbeton bekleed met schoon metselwerk bij wijze van basement. De daarboven geplaatste glazen wanden hebben stalen roeden. Aan de zes traveeën brede langszijde van de Apollolaan bevinden zich drie grote doorgangen ten behoeve van de eertijdse functie van tentoonstellingsruimte. De langsgevel aan de andere zijde is voorzien van een lagere bakstenen uitbouw voorzien van kleinere doorgangen die in oorsprong toegang gaven tot de kleedruimtes. Aan de korte achterzijde bevinden zich kleinere uitgangen onder een vanaf de Apollolaan tot aan de ingang van het restaurant lopende pergola. Deze oorspronkelijk naar het water geopende pergola is later aan de open zijde voorzien van een glaswand. De pergola wordt gedekt door een flauw hellend glazen dak. De korte gevel aan de Stadionweg bestaat uit een lage uitbouw waarin twee portieken met gebogen glazen luifels zijn geprojecteerd. De portieken zijn voorzien van klapdeuren waarvoor stalen voorzetdeuren zijn geplaatst, voorzien van rasterwerk. De lage uitbouw wordt gedekt door een plat dak met een flauw hellende luifel op schuin naar achter lopende stalen spanten. In de hoek tussen hal en woning bevindt zich nog een toegang, in oorsprong bestemd voor de tennisspe(e)l(st)ers die zo direct in de hal konden komen.
Interieur. De uitbouw met de hoofdingangen heeft aan de binnenzijde een galerij met stalen ajour borstwering die bereikbaar is via twee schuin geprojecteerde stalen trappen met dito leuningen. De kleedruimtes bevinden zich aan de noordoostelijke langsgevel. De hal wordt overspannen door zes gelaste portaalspanten.
Directiewoning. De noordwestelijk in het complex gesitueerde directiewoning heeft eveneens een staalskelet maar hier is het skelet opgevuld met bakstenen wanden. De woning bestaat uit een begane grond en twee verdiepingen en wordt gedekt door een flauw hellend en overstekend dak. De duidelijk te onderscheiden muurvlakken worden afgewisseld door grote vensters. Aan de voorzijde (noordwestgevel aan de Stadionweg) wijkt de begane grond verdieping terug. De aldus overkragende bovenverdiepingen steunen hier op ijzeren kolommen. Hier bevindt zich de entree (links) achter ijzeren borstwering met daarnaast een groot rond, kruisvormig onderverdeeld, venster. De zuidwestelijke gevel toont op de eerste verdieping een vensterstrook achter een ijzeren borstwering. De tweede verdieping heeft in de linkertravee een ronde balkonuitbouw met dito borstwering van ijzer. De noordoost gevel heeft in de tweede travee een groot verticaal venster. Naast dit venster (links) een door een boven het dak geprojecteerde schoorsteen. Achter het huis de vestibule welke de woning verbindt met de hal.
Café-restaurant. Gebouwd op een rechthoekige plattegrond en bestaande uit een staalskelet. Twee bouwlagen onder een flauw hellend en overstekend dak. Aan de achterzijde van het gebouw een derde bouwlaag onder hellend overstekend dak, in oorsprong bestemd voor het personeel. Glazen portiek in de korte zuidwestgevel achter de pergola gedekt door een gebogen, aan de zijkanten overstekend, dak. Boven de ingang een cirkelvormig venster. Stalen kozijnen met afwijkende roedenverdeling. De vensters op de verdieping voorzien van schuiframen. Op eerste verdieping omlopend (aan de voorzijde betonnen) balkon aan de waterkant steunend op schuin geprojecteerde, aan de gevel vastgeklonken, dubbele stijlen. Gevel aan waterzijde met twee cirkelvormige vensters in vijfde en zesde travee.
Waardering
Uit 1933-1934 daterend ensemble van Apollohal, café-restaurant en directeurswoning in de trant van het Nieuwe Bouwen van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde en de waarde voor de geschiedenis van de bouwtechniek, als bijzonder ensemble voor sport- en cultuurmanifestaties en als voorbeeld van vroege toepassing van gelaste spanten met grote vrije overspanning. Mede van belang als belangrijkste bouwwerk in het oeuvre van A. Boeken. Stedenbouwkundige waarde vanwege de ligging bij een hoofdmoment in het Plan-Zuid van Berlage: bij de kruising van de drie belangrijkste waterwegen nl. Boerenwetering en het Noorder- en Zuider Amstelkanaal.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On a site bounded by Apollolaan, Stadionweg, Noorder- and Zuider Amstelkanaal, an ensemble of interconnected buildings was constructed in 1933-34, consisting of a TENNIS AND EXHIBITION BUILDING 'Apollo' on the Apollolaan side, a CAFE-RESTAURANT on the Zuider Amstelkanaal side and a former DIRECTOR'S RESIDENCE on the Stadionweg side, designed by A. Boeken in the style of the Nieuwe Bouwen. The construction was designed in collaboration with W. Zweedijk. The colour scheme was designed by A. Komter. Originally the various building components had their own colour combinations and contrasting effects in order to enhance the openness and transparency of the construction both inside and outside, as well as through the use of aluminium paint (in the hall originally soft green (walls) with darker green (purlins), light blue (glass walls) with white and cream (ceiling panels) and ultramarine blue (soffit), dark grey (entrances) and light blue (doors and gates). The client was the N.V. Sportpark en Tentoonstellingsgebouw 'Apollo'. The steel construction of the hall, the residence and the annex was constructed by the Hollandsche constructiewerkplaatsen at Leiden. The cafe-restaurant with the pergola by de Vries-Robbé at Gorinchem.
N.B. In 1954 part of the Apollohall was separated for the benefit of the cinema 'Du Midi', designed by A. Bodon. In 1961, after a fire, it was completely rebuilt. On the site of the former outdoor gravel courts, the Apollo Hotel by A. Bodon was erected in the same year. The original transparent glass has since been replaced by frosted glass. During a recent renovation, the inscription APOLLOHAL executed in steel letters above the entrance was restored.
N.B.2 With regard to the CAFE-RESTAURANT, for the purposes of protection only the portion belonging to the original ensemble from 1933-1934 is relevant, which originally served as a canteen/refreshment facility for the Apollohall. Currently (2005) this section is mainly used as a reception and conference room of the Apollo Hotel. To the original portion of the cafe-restaurant dating from 1933-1934, a number of later extensions have been added which are of subordinate importance from the perspective of monument conservation.
Description
The entire complex is executed as a steel skeleton structure. The hall is built on a rectangular floor plan and consists of one storey covered by gently sloping overhanging roof surfaces: hollow terracotta tiles with a bimex layer and an aluminium finish and a central rooflight running lengthwise. The facades consist of cavity walls of gas concrete clad with fair-faced brickwork in the manner of a basement. The glass walls placed above these have steel mullions. On the long side facing Apollolaan, which is six bays wide, there are three large openings for the former function as an exhibition space. The long facade on the other side is provided with a lower brick annex with smaller openings which originally gave access to the changing rooms. On the short rear side there are smaller exits under a pergola running from the Apollolaan to the entrance of the restaurant. This pergola, originally open to the water, was later provided with a glass wall on the open side. The pergola is covered by a gently sloping glass roof. The short gable on the Stadionweg consists of a low annex in which two porticos with curved glass canopies are projected. The porticos are provided with swing doors in front of which steel outer doors have been placed, fitted with lattice work. The low annex is covered by a flat roof with a gently sloping canopy on raking steel purlins. In the corner between the hall and the residence there is another entrance, originally intended for the tennis players who could thus enter the hall directly.
Interior. The annex with the main entrances has on the inside a gallery with steel open-work balustrade which is accessible via two raking steel stairs with corresponding railings. The changing rooms are located on the north-eastern long facade. The hall is spanned by six welded portal trusses.
Director's Residence. The director's residence situated to the north-west in the complex also has a steel skeleton, but here the skeleton is filled in with brick walls. The residence consists of a ground floor and two storeys and is covered by a gently sloping and overhanging roof. The clearly distinguishable wall surfaces are alternated by large windows. On the front (north-west facade facing Stadionweg) the ground floor storey steps back. The upper storeys thus projecting beyond are supported here on iron columns. Here is the entrance (on the left) behind iron balustrade with next to it a large round, cross-divided window. The south-western facade shows on the first floor a window strip behind an iron balustrade. The second storey has in the left bay a round balcony projection with corresponding iron balustrade. The north-east facade has in the second bay a large vertical window. Next to this window (on the left) a chimney projecting above the roof. Behind the house the vestibule which connects the residence to the hall.
Cafe-restaurant. Built on a rectangular floor plan and consisting of a steel skeleton. Two storeys under a gently sloping and overhanging roof. At the rear of the building a third storey under a sloping overhanging roof, originally intended for staff. Glass portico in the short south-west gable behind the pergola covered by a curved roof overhanging at the sides. Above the entrance a circular window. Steel frames with differing glazing bars. The windows on the upper floor provided with sash windows. On the first floor a surrounding (on the front concrete) balcony on the water side supported on raking, riveted to the facade, double posts. Facade on the water side with two circular windows in the fifth and sixth bays.
Valuation
An ensemble from 1933-1934 consisting of the Apollohall, cafe-restaurant and director's residence in the manner of the Nieuwe Bouwen, of general importance on account of its cultural-historical and architectural-historical value and its value for the history of building technique, as a particularly important ensemble for sports and cultural events and as an example of the early application of welded trusses with large free span. Also of importance as the most significant building in the oeuvre of A. Boeken. Town-planning value on account of its location at a principal juncture in Berlage's Plan-Zuid: at the intersection of the three most important waterways namely the Boerenwetering and the Noorder and Zuider Amstelkanaal.
Nearby in the register
- Verkeersbrug, Muzenplein 2Brugunder 1 mi
- Bankgebouw, Apollolaan 15Handel en kantoorunder 1 mi
- Verkeersbrug, Amstyelkade bij 186 HBrugunder 1 mi
- Verkeersbrug, Muzenplein bij 1Brugunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.