Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Amstel 179
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1872
- Address
- Amstel 179, 1018 ES Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36069, 4.90488
- Monument number
- 527698
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Bakstenen woonhuis dat in 1872 werd ontworpen. Begin jaren tachtig van de negentiende eeuw betrok de beroemde fysiotherapeut dr. J.G. Mezger het pand en werd het interieur verfraaid. Het hoekpand, op de hoek van de Amstel en de Sarphatistraat, is gelegen in het beschermd stadsgezicht van de Amsterdamse binnenstad op een stedenbouwkundig prominente positie aan de voet van de Amstelbrug en naast het aan de andere kant van de brug gelegen Amstelhotel.
Het pand bestaat uit een begane grond, eerste en tweede verdieping en een zolderverdieping. Oorspronkelijk bestond de indeling onder de eerste verdieping uit souterrain en bel-etage. In 1927 werd de bestemming hiervan gewijzigd in een café-restaurant, waarbij de indeling werd veranderd van souterrain en bel-etage naar een begane grond verdieping. Aan de achterzijde, aan de Sarphatistraat, werd toen een uitbouw gerealiseerd, met begane grond en eerste verdieping, bestemd voor het café-restaurant.
Omschrijving
Woonhuis, 1872, met uit 1927 daterende uitbouw.
De voorgevel is opgetrokken in baksteen en heeft een gewijzigde begane grond. De gevel bevat nu op de begane grond de entreedeur naar het woonhuis en ernaast een groot venster, van het café. Boven de entreedeur bevindt zich een langgerekt bovenlicht, boven het cafévenster is de pui geschilderd. Op de eerste en tweede verdieping bevinden zich drie T-vensters. De middelste travee wordt geaccentueerd door vensteromlijstingen. Het middelste raam op de eerste verdieping heeft bovendien een Frans balkon. Boven de lijst op gootklossen bevindt zich een dakkapel.
De zijgevel bestaat op de begane grond uit de pui van het café. Erboven bevinden zich in de middelste van de drie traveeën tellende bakstenen gevel op de eerste en tweede verdieping een T-venster met vensteromlijstingen. Boven de lijst op gootklossen bevindt zich een dakkapel.
De achtergevel, boven de uitbouw uit 1927 is gepleisterd en bestaat uit drie vensterassen, waarvan de meest rechtse iets naar voren komt.
In het trappenhuis is gebruik gemaakt van wit marmer langs de wanden en voor de eerste traptreden, tot het niveau van de voormalige bel-etage boven het souterrain. De trap naar de eerste etage is van hout. Ook de trap naar de tweede verdieping is van hout. Tegen de achtergevel, achter de overloop van de trap is als een soort insteek een kleine toiletruimte met fonteintje gerealiseerd.
Het interieur op de eerste verdieping dateert uit de jaren tachtig van de negentiende eeuw. De voorkamer, aan de kant van de Amstel/hoek Sarphatistraat is nagenoeg gaaf bewaard gebleven, met originele lambriseringen, wandbespanning, raam- en deurkozijnen en de deuren inclusief het bijbehorende beslag. De haardpartij bevat twee zuiltjes van rood marmer met kapiteeltjes en blauwwitte tegeltjes waarop het monogram van Dr. Mezger is weergegeven. Boven de haard is een spiegel in een lijst van uitbundig houtsnijwerk. Het houten cassetteplafond bevat acht plafondschilderingen met voorstellingen van spelende kinderen, geschilderd in 1888 door Ernst Witkamp en Nicolaas van der Waay. De symmetrisch vormgegeven wand waarin de dubbele deur naar de achterkamer is opgenomen, bevat rechts een schijndeur, dit als tegenhanger van de toegangsdeur links.
De achterkamer is aanzienlijk soberder vormgegeven. De kamer heeft een zwartmarmeren schouw met een stucwerk boezem en stucplafond. Volgens overlevering bevat de aan het zicht onttrokken achterwand een doorgang naar de uitbouw uit 1927.
De tweede verdieping is eenvoudig vormgegeven en bevat de originele indeling: voor- en achterkamer en een naast de voorkamer gelegen smalle keuken. Beide kamers zijn voorzien van de originele schouwpartij, en de keuken bevat onder meer nog de oorspronkelijke wandtegels. In een afgeschoten gedeelte van de achterkamer is een badkamer gemaakt.
Waardering
Het woonhuis is van algemeen belang vanwege architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een laat negentiende-eeuws woonhuis met een bijzonder gaaf bewaard neorenaissance interieur op de eerste verdieping dat naast lambriseringen, wandbespanningen, paneeldeuren en een houten cassetteplafond ook plafondschilderingen bevat van Nicolaas van der Waay en Ernst Witkamp.
Het pand bezit cultuurhistorische waarde als woning in de tweede helft van de negentiende eeuw, van de beroemde fysiotherapeut Dr. J.G. Mezger.
Het pand bezit bovendien situationele waarde vanwege de ligging op de hoek van Amstel en Sarphatistraat, naast het aan de andere kant van de brug gelegen Amstelhotel.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Brick residential building designed in 1872. In the early 1880s, the famous physiotherapist Dr. J.G. Mezger occupied the building and the interior was embellished. The corner building, on the corner of the Amstel and Sarphatistraat, is located in the protected townscape of Amsterdam's city centre in a architecturally prominent position at the foot of the Amstelbrug and adjacent to the Amstelhotel situated on the other side of the bridge.
The building consists of a ground floor, first and second storey and an attic storey. Originally the layout below the first storey consisted of basement and piano nobile. In 1927 this purpose was changed to a café-restaurant, with the layout being altered from basement and piano nobile to a ground floor storey. On the rear side, on Sarphatistraat, an extension was then realised, with ground floor and first storey, intended for the café-restaurant.
Description
Residential building, 1872, with extension dating from 1927.
The front facade is built in brick and has an altered ground floor. The facade now contains on the ground floor the entrance door to the residential building and beside it a large window for the café. Above the entrance door is an elongated fanlight, above the café window the storefront is painted. On the first and second storeys are three cross windows. The middle bay is accentuated by window mouldings. The middle window on the first storey also has a French balcony. Above the cornice on ornamental corbels is a roof dormer.
The side facade consists on the ground floor of the café storefront. Above it, in the middle of the three bays making up the brick facade, are on the first and second storeys a cross window with window mouldings. Above the cornice on ornamental corbels is a roof dormer.
The rear facade, above the 1927 extension is plastered and consists of three window axes, of which the rightmost one projects slightly forward.
In the stairwell white marble has been used along the walls and for the first steps of the stairs, to the level of the former piano nobile above the basement. The staircase to the first floor is of wood. The staircase to the second storey is also of wood. Against the rear wall, behind the landing of the stairs, a small toilet space with a small sink has been created as a kind of recess.
The interior on the first storey dates from the 1880s. The front room, on the Amstel side/corner of Sarphatistraat is virtually unaltered, with original wainscoting, wall coverings, window and door frames and the doors including the associated hardware. The fireplace contains two columns of red marble with capitals and blue-and-white tiles on which the monogram of Dr. Mezger is displayed. Above the fireplace is a mirror in a frame of exuberant carved wood. The wooden coffered ceiling contains eight ceiling paintings depicting playing children, painted in 1888 by Ernst Witkamp and Nicolaas van der Waay. The symmetrically designed wall in which the double door to the back room is set contains on the right a false door, as a counterpart to the entrance door on the left.
The back room is considerably more simply designed. The room has a black marble fireplace with plasterwork overmantel and plaster ceiling. According to tradition, the rear wall hidden from view contains a passage to the 1927 extension.
The second storey is simply designed and contains the original layout: front and back room and a narrow kitchen located next to the front room. Both rooms are provided with the original fireplace, and the kitchen contains amongst other things the original wall tiles. In a partitioned-off section of the back room a bathroom has been created.
Valuation
The residential building is of general importance for its architectural-historical value as an example of a late 19th-century residential building with a particularly well-preserved Neo-Renaissance interior on the first storey which, in addition to wainscoting, wall coverings, panelled doors and a wooden coffered ceiling, also contains ceiling paintings by Nicolaas van der Waay and Ernst Witkamp.
The building has cultural-historical value as a residence in the second half of the 19th century of the famous physiotherapist Dr. J.G. Mezger.
The building furthermore possesses situational value due to its location on the corner of Amstel and Sarphatistraat, adjacent to the Amstelhotel situated on the other side of the bridge.
Nearby in the register
- Horeca, Prof. Tulpplein 1Horecaunder 1 mi
- HogesluisBrugunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Amstel 336Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Amstel 338 EWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.