Rijksmonumentenregister · Netherlands
Molen, Achterdichting 2
Katwoude, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie- en poldermolen
- Function
- Molen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1896
- Address
- Achterdichting 2, 1145 PX Katwoude (Waterland 27)
- Place
- Katwoude
- Municipality
- Waterland
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.49037, 5.05711
- Monument number
- 527682
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1892 map "Ontwerp tot afsluiting der Zuiderzee over Wieringen met gedeeltelijke indijking binnen die afsluiting" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
MOLEN. De achtkante binnenkruier is in 1896 gebouwd ter vervanging van een afgebrande voorganger als poldermolen voor de bemaling van de polder Katwoude - Hogendijk. De molen is in 1911 onttakeld en werd toen voorzien van een oliemotor die een pomp aandreef. In de jaren 30 van de 20e eeuw werden de kap en de romp tot de kapzolder verwijderd. De molen is omstreeks 1987 weer gecompleteerd tot geheel bedrijfsvaardige windmolen. Hij ligt circa 125 meter ten westen van de IJsselmeerdijk, ten zuidwesten van Volendam en maalt via een voorboezem en een 17e eeuwse uitwateringssluis direct uit op het buitenwater van het IJsselmeer. Zo'n polderbemalingssyteem kwam vroeger langs de voormalige Zuiderzeekust tamelijk veelvuldig voor, maar is thans een zeldzaamheid geworden. Alleen al om die reden is dit ensemble van grote cultuurhistorische waarde. De molen heeft een belangrijke landschappelijke functie in een open polderlandschap.
Omschrijving
De molen heeft een lage gemetselde bakstenen voet met daarop een houten achtkant met kap, aangebouwde stenen waterlopen en een min of meer ronde molenwerf. In tegenstelling tot zijn voorganger is deze molen nooit bewoond geweest waardoor hij een bijzonder te waarderen, bijna unieke open binnenruimte heeft behouden. De van twee bintlagen voorziene molen is ter hoogte van de begane grond bekleed met potdekselwerk van houten delen en is daarboven gedekt met riet. De kap kruit op een rollenkruiwerk en is eveneens gedekt met riet. De molen is voorzien van een vijzel als wateropvoerwerktuig en stalen roeden met fokwieken. Verder is er voor de reguliere bemaling van de polder een elektromotor die de vijzel kan aandrijven. Deze elektrische installatie is overigens niet van waarde vanuit het oogpunt van monumentenzorg.
Waardering
De molen is van algemeen belang:
- vanwege bouwtechnisch-historische waarden als een representant van een houten achtkante poldermolen uit het eind van de 19e eeuw;
- vanwege cultuurhistorische waarden als essentieel onderdeel van de ontginnings- en waterstaatkundige geschiedenis van Noord-Holland en de plaatselijke geschiedenis;
- vanwege ensemblewaarden in relatie tot de omkade voorboezem en de 17e eeuwse uitwateringssluis in de vroegere Zuiderzeedijk;
- vanwege situationele waarden betreffende de belendende waterlopen en de historische gaafheid van de omgeving;
- vanwege de gaafheid van de molenbiotoop.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MILL. The octagonal internal-turret mill was built in 1896 as a replacement for a burnt-down predecessor as a polder drainage mill for the drainage of the Katwoude - Hogendijk polder. The mill was dismantled in 1911 and was then fitted with an oil motor that drove a pump. In the 1930s the cap and the hull up to the roof floor were removed. The mill was completed again around 1987 as a fully operational windmill. It is situated approximately 125 metres west of the IJsselmeerdijk, to the south-west of Volendam and mills via a forebay and a 17th-century outfall sluice directly into the outer water of the IJsselmeer. Such a polder drainage system was formerly fairly common along the former Zuiderzee coast, but has now become a rarity. For that reason alone, this ensemble is of great cultural-historical value. The mill has an important landscape function in an open polder landscape.
Description
The mill has a low masonry brick base with upon it a wooden octagon with cap, adjoining stone watercourses and a more or less round mill yard. Unlike its predecessor, this mill was never inhabited, which means it has retained a particularly valued, almost unique open interior space. The mill, provided with two collar-tie levels, is at ground-floor level clad with roof-tile work of wooden parts and is above that covered with thatch. The cap revolves on a roller turning gear and is likewise covered with thatch. The mill is provided with a screw as a water-lifting device and steel rods with furl-sails. Furthermore, for regular drainage of the polder there is an electric motor that can drive the screw. This electrical installation is not however of value from the point of view of monument conservation.
Valuation
The mill is of general importance:
- on account of constructional-historical values as a representative of a wooden octagonal polder mill from the end of the 19th century;
- on account of cultural-historical values as an essential part of the reclamation and water management history of North Holland and local history;
- on account of ensemble values in relation to the embankment forebay and the 17th-century outfall sluice in the former Zuiderzee dike;
- on account of situational values concerning the adjoining watercourses and the historical integrity of the surroundings;
- on account of the integrity of the mill biotope.
Nearby in the register
- Kerk, Burgemeester Kolfschotenplein 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Coop. Visafslag St. VincentiusHandel en kantoorunder 1 mi
- Vanwege onderdelen kerk, Haven tegenover 64Vanwege onderdelen kerkunder 1 mi
- Molen, Burgemeester Versteeghsingel 2Industrie- en poldermolen1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.