Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Albert Reijndersstraat B 21
Nieuwe Pekela, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1888
- Address
- Albert Reijndersstraat B 21, 9663 PL Nieuwe Pekela (Pekela 20)
- Place
- Nieuwe Pekela
- Municipality
- Pekela
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.08180, 6.97247
- Part of complex
- 529110
- Monument number
- 527329
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 1: ARTSENWONING.
De artsenwoning telt twee bouwlagen en een zolder, is in roodbruine waalsteen opgetrokken en heeft een L-vormige plattegrond, met dien verstande dat aan de noord-oostzijde in een geleding van één bouwlaag, een lagere praktijkvleugel is voorzien. Op de zadeldaken van de artsenwoning ligt een zwarte romaanse pan met hoge wel. De lagere praktijkvleugel is gedekt met een zwarte Friese golfpan en bevatte oorspronkelijk verschillende, voor de artsenpraktijk bestemde vertrekken inclusief de patiënteningang; op de hoek, aan de zijde van de oprit, is een voormalige nu ten dele gemoderniseerde gaslantaarn bevestigd. De gevels van de artsenwoning met praktijk zijn in kruisverband gemetseld, in zeer dunne kalkvoegen, op de hoeken zijn geblokte pilasters aangebracht die zich onder de daklijst tot aan de nok voortzetten; de bovenzijden van de vensters zijn in geprofileerd, fantasierijk metselwerk uitgevoerd, tussen beide bouwlagen loopt een gemetseld keperfries waarbij de vanaf de openbare weg zichtbare gedeelten van het pand nadrukkelijker zijn gedetailleerd dan de overige, een en ander volgens het principe "koopmanskaant naor veurn". De gevels zijn uitgevoerd met een gemetselde, kniehoge plint (ontbreekt in de lagere praktijkvleugel); raampartijen met natuurstenen onderdorpel en houten vensters met weldorpel; bakstenen staafprofiel langs lichtgetoogde vensters, het merendeel nog met T-indeling, de bovenlichten met glas-in-lood (liggende glasruitjes, blank met goudgele rand); hardhouten toegangsdeur met bovenlicht voorzien van glas-in-lood (liggende glasruitjes, blank met goudgele rand); enkele vensters zijn nog van persiennes voorzien; twee getoogde blindnissen (verdieping); balkon met twee dubbele openslaande deuren (voorzijde, verdieping); rondvensters met geometrisch, gekleurd bloembladmotief en omgeven door geprofileerd siermetselwerk (topgevels). Inwendig heeft de artsenwoning de oude indeling in hoofdzaak behouden. De vertrekken en de gangen onderscheiden zich door een grote hoogte hetgeen in combinatie met de oorspronkelijke paneeldeuren en dito omlijstingen een zekere grandeur bewerkstelligt. Het interieur bevat o.a. een kelder die toegankelijk is via een gemetselde trap met flankerende oude tegelwanden en is uitgerust met vloerplavuizen en provisieruimte; op de parterre verschillende karakteristieken uit de bouwtijd o.m. gangen met natuurstenen plint, twee terrazzovloeren en een kleurig glas-in-loodraam met aesculaap en de tekst "Heilen und Helfen" dat rechtstreeks verwijst naar de oorspronkelijke functie van het pand; betegeld toilet; wachtkamer met houten bank in U-vorm; oud hang- en sluitwerk op vensters en deuren; grenen, gekantrechte kapconstructie met smeedijzeren gespijkerde zwaluwstaartverbindingen en met knikspanten in het lage bouwdeel. Tegen de achtergevel (de noord-oostelijke hoek) van de artsenwoning met praktijk staat het voormalige koetshuis: een bakstenen aanbouw op rechthoekige plattegrond onder een schilddak dat met cementpannen is belegd. De gevels zijn ingedeeld met o.m. twee zesruitsvensters, gietijzeren stalraampjes met indeling, dubbele openslaande deur, deur met bovenlicht en blindnissen. Inwendig betonvloer, enkelvoudige balklaag (gekantrecht). Het voormalige koetshuis heeft een moderne indeling.
Waardering
De ARTSENWONING met praktijk, daterend uit 1888, naar een ontwerp van K.H. Holthuis waar tegen de achtergevel een voormalig koetshuis is opgetrokken vertegenwoordigt het algemeen belang op basis van:
- de ouderdom;
- de typologische zeldzaamheid, met name als specimen van een artsenwoning met praktijk;
- de gaafheid van het exterieur en het interieur, in zowel het hoofdvolume, de materialisatie als in de verzorgde detaillering;
- de voor de Veenkoloniën zeer imposante architectonische verschijningsvorm;
- de markante, teruggerooide situering ten opzichte van het Pekeler Hoofddiep, een belangwekkend historisch infrastructureel element, die in hoge mate bijdraagt aan de ervaring van het verleden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description component 1: DOCTOR'S RESIDENCE.
The doctor's residence comprises two storeys and an attic, is constructed in reddish-brown brick and has an L-shaped floor plan, with the addition of a lower practice wing of one storey on the north-east side. The gabled roofs of the doctor's residence are covered with black Romanesque tiles with high ridges. The lower practice wing is covered with black Frisian corrugated tiles and originally contained various rooms intended for the medical practice including the patient entrance; at the corner, on the side of the drive, a former gas lamp, now partly modernised, is mounted. The facades of the doctor's residence with practice are laid in flemish bond, in very thin lime mortar joints; pilasters are applied to the corners which extend beneath the roof eaves to the ridge; the upper edges of the windows are executed in profiled, imaginative brickwork; between both storeys runs a brick herringbone frieze with the sections visible from the public road being more elaborately detailed than the remainder, all in accordance with the principle "merchant's front towards the street". The facades are executed with a brick plinth of knee height (absent in the lower practice wing); window sets with natural stone sill and timber windows with substantial sill; brick shaft profile along arched windows, the majority still with T-division, the fanlights with leaded glass (horizontal glass panes, clear with golden-yellow border); hardwood entrance door with fanlight furnished with leaded glass (horizontal glass panes, clear with golden-yellow border); some windows are still equipped with shutters; two arched blind niches (first floor); balcony with two pairs of double doors (front elevation, first floor); round windows with geometric coloured floral motif and surrounded by profiled ornamental brickwork (gable ends). Internally the doctor's residence has largely retained its original layout. The rooms and corridors are distinguished by considerable height, which in combination with the original panelled doors and matching door frames, creates a certain grandeur. The interior contains amongst others a cellar accessible via a brick staircase with flanking old tiled walls and is equipped with floor tiles and a storage room; on the ground floor various features characteristic of the period of construction including corridors with natural stone plint, two terrazzo floors and a colourful leaded glass window depicting Asclepius with the text "Heilen und Helfen" which directly refers to the original function of the building; tiled toilet; waiting room with timber bench in U-shape; original hardware on windows and doors; spruce, squared roof truss structure with wrought iron pegged dovetail joints and with collar ties in the lower section. Against the rear facade (the north-east corner) of the doctor's residence with practice stands the former carriage house: a brick extension on rectangular floor plan beneath a hipped roof covered with cement tiles. The facades are divided with amongst others two six-pane windows, cast iron stable windows with glazing bars, double opening doors, door with fanlight and blind niches. Internally concrete floor, simple beam layer (squared). The former carriage house has a modern layout.
Valuation
The DOCTOR'S RESIDENCE with practice, dating from 1888, designed by K.H. Holthuis with a former carriage house erected against the rear facade, is of general interest on the basis of:
- its age;
- its typological rarity, in particular as a specimen of a doctor's residence with practice;
- the integrity of both the exterior and interior, in both the main volume, the material form and in the careful detailing;
- the architecturally impressive appearance, very imposing for the Veenkoloniën;
- the striking, set-back location with respect to the Pekeler Hoofddiep, an important historical infrastructure element, which greatly contributes to the experience of the past.
Nearby in the register
- Woonhuis, Albert Reijndersstraat B bij 21Woonhuisunder 1 mi
- Winkelwoning, Abraham Westersstraat A 25Werk-woonhuisunder 1 mi
- Orgel, Abraham Westersstraat A 1Vanwege onderdelen kerkunder 1 mi
- Woonhuis, Ds. Sicco Tjadenstraat C 96Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.