Rijksmonumentenregister · Netherlands
H. Willibrorduskerk
Stramproy, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1923
- Address
- Kerkplein 1, 6039 GH Stramproy (Weert 31)
- Place
- Stramproy
- Municipality
- Weert
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.19316, 5.72426
- Monument number
- 527323
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Toekenning van een renteloos voorschot uit 's rijks schatkist ten behoeve van den aanleg en het in exploitatie brengen van een spoorweg van Roermond naar Vlodrop" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De rooms-katholieke PAROCHIEKERK Heilige Willibrordus, waarvan de mergelstenen (oude) toren reeds van rijkswege bescherming geniet onder monumentnummer 34917, is gesitueerd in de kern van Stramproy aan de doorgaande weg en heeft een groot voorplein waaraan verscheidene winkels zijn gelegen. Links naast de kerk ligt de voormalige pastorie welke niet meer als zodanig in gebruik is. De kerk werd gebouwd in 1923 op de plaats van de oude kerk, die te klein was geworden, in de stijl van het Traditionalisme naar ontwerp van architect C. Franssen uit Roermond. De oude toren, daterend uit de vijftiende eeuw, bleef staan. Aannemer G. Krekelberg uit Maasbracht voerde het werk uit voor fl 110.850,-.
Op dezelfde locatie hebben in de loop der eeuwen diverse kerken gelegen. In 1299 bestond in Stramproy al een hulpkerk van de parochiekerk Thorn welke in 1583 tot parochiekerk werd verheven.
Omschrijving
Georiënteerde, driebeukige kruiskerk van het basicale type met twee westtorens onder zadel- en tentdaken. Aan weerszijden in de dakschilden van de kruisarmen bevinden zich twee aankappende dakkapellen onder zadeldak bekroond met een smeedijzeren piron. De daken zijn gedekt met blokleien in Maasdekking. Mastgoten zorgen voor de afwatering. Het gebouw heeft een opstand van baksteen met metselwerk in kruisverband en wordt verlevendigd door de toepassing van siermetselwerk in de vorm van een trapsgewijze tand onder de dakrand en vlechtingen in de topgevels. De gemetselde plint wordt aan de bovenzijde afgesloten door een gecementeerde waterlijst. De spitsboogvormige vensters hebben gecementeerde vensterdorpels, met daaronder een gecementeerde waterlijst. Op de vier kopgevels van schip en kruisarmen bevinden zich gemetselde toppilasters.
De voorgevel van het schip heeft in de eerste bouwlaag een dubbele houten deur, met gecementeerde trap, waarboven een gecementeerde latei met een gestucte decoratie in het spitsboogvormige vulstuk. De deur wordt geflankeerd door twee smalle lancetvensters met smeedijzeren traliewerk ervoor. In de zijgevels van het schip bevinden zich aan weerszijden drie ronde vensters. De achtergevel van het schip heeft boven de absidiale uitbouw een ingemetseld kruis. De kopgevels van de kruisarmen hebben drie geschakelde lancetvensters en een topgevelvenster. Ook in de kruisarmen bevinden zich in beide zijgevels twee ronde vensters.
Aan weerszijden van het schip bevinden zich de zijbeuken in de vorm van twee lage aankappende uitbouwen, gescheiden door een zich verjongende steunbeer, onder tentdaken met smeedijzeren piron. Deze uitbouwen, alsmede de zijkapellen, hebben elk drie geschakelde lancetvensters, met uitzondering van de rechteruitbouw in de linkerzijgevel waarin zich een tuitgevelachtige entree onder zadeldak bevindt met teruggelegen dubbele houten deur en spitsboogvormig bovenlicht. Op de kopgevel van de rechter kruisarm bevindt zich een sacristie-uitbouw onder aankappend zadeldak. In de voorgevel van de sacristie bevindt zich centraal uitspringende entree onder zadeldak met een houten deur met smeedijzeren beslag onder kunststenen latei en trap. Rechts van de deur en in de topgevel bevinden zich twee vierkanten vensters met roedenverdeling. In de achtergevel bevindt zich een kruisvenster en een topgevelvenster. In de rechterzijgevel bevinden zich twee vierkanten kruisvensters. Aan het priesterkoor grenst een 5/8 absidiale sluiting met vijf lancetvensters en onder het vijfhoekig aankappend tentdak vijf keer drie lancetvensters. Aan weerszijden van het priesterkoor, in de oksels van het schip en linker- en rechter kruisarm, bevinden zich twee kapellen (Mariakapel en Sint Jozefkapel) met een 5/8 absidiale sluiting met vijf lancetvensters onder tentdaken en vijfhoekige aankappende tentdaken, bekroond met een smeedijzeren piron. In de oksels van schip en zijbeuken bevinden zich de beide westtorens met ingesnoerde torenspits, bekroond met smeedijzeren kruizen een vergulde bol op de kleine toren en een windvaan op de oude toren. De oude toren, waarop al een bescherming rust, heeft een opstand van mergelsteen en is horizontaal geleed door middel van hardstenen waterlijsten. Onder de dakrand bevinden zich in drie geveldelen twee galmgaten. In de rechterzijgevel van de toren zijn de galmgaten dichtgezet. In de voorgevel van de toren bevindt zich een dubbele houten deur onder hardstenen omlijsting. In het dakschild van de voor- en zijgevel bevindt zich een kerkklok. Boven de deur bevindt zich een smal venster. In de gevels bevinden zich muurankers. De kleinere en smallere toren uit de bouwperiode van de kerk heeft een opstand van metselwerk met baksteen in kruisverband. Onder de dakrand bevinden zich in elke gevel twee galmgaten. Tevens bevinden zich op een lager niveau in voor- en rechterzijgevel twee smalle vensters.
De kerk heeft een gedetailleerd interieur en rijke inventaris. De wanden zijn opgetrokken in schoon metselwerk met toepassing van groen en gele geglazuurde baksteen als lambrisering waarboven gele baksteen die overgaat in geel pleisterwerk. Het middenschip en de zijschepen worden geleed door een reeks spitsboogvormige gordelbogen, rustend op zuilen met een hardstenen basement en groene en gele geglazuurde bakstenen, waarin zich aan de schipzijde spitsboogvormige nissen bevinden met daarin diverse beelden. Het oksaal rust op twee vierkanten bakstenen zuilen. Tussen de gordelbogen bevinden zich kruisgewelven. De viering is overkluisd met een hangkoepel. In het muurwerk aan weerzijden van het altaar opent een spitsboog naar respectievelijk de Sint Jozef en de Mariakapel. Er ligt een, gedeeltelijk vernieuwde, hardstenen vloer. De kerkbanken staan op een houten vloer.
In de kerk is een rijke inventaris bewaard gebleven die deels nog afkomstig is uit de voormalige kerk. Van belang zijn onder andere: een preekstoel van 1846; doopvont (1848); twee biechtstoelen (ca. 1841); kerkbanken (ca. 1500). Ook telt de kerk diverse beelden die van belang zijn: H. Johannes de Doper (XVIa); H. Catharina (XVIIIB), Pieta (XVII); H. Lucia (XVIIId); twee adoranten (XVIII); klein kruisbeeld (XVIII); Annatrits (XIXA); Antonius Abt (XVIa); H. Rochus (XVIIIc); H. Anna te Drieën (XVIIId), H. Willibrordus (XIXc); H. Donatus (1880); H. Ambrosius (1849); H. Antonius van Padua (1861); H. Ursula (1873); H. Appolonia (1874); H. Jozef (1877); Onze Lieve Vrouw (1877); H. Fransciscus van Assisi (1889); H. Gerardus (XXb); diverse neogotische gebrandschilderde ramen, waarschijnlijk vervaardigd door W. Derix, uit Kevelaer in de periode 1900-1922. Een deel van de gebrandschilderde ramen is vernieuwd door Max Weiss in de periode 1957-1962. Tenslotte bevindt zich op het kerkhof een grafkruis uit 1614.
Waardering
De rooms-katholieke parochiekerk "Heilige Willibrordus' is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling en emancipatie van het rooms-katholicisme aan het begin van de twintigste eeuw. Daarnaast vanwege de historische continuïteit daar het object een religieuze ontwikkeling continueert die zich op deze locatie middels gebouwen voor de eredienst al eeuwenlang heeft gemanifesteerd. De kerk is van belang voor de typologische ontwikkeling van dorpskerken in het Limburgse Peelgebied. Het object heeft architectuurhistorische waarden. Vanwege de architectonische elementen, zoals hoofdopzet, de mergelstenen toren (welke reeds een van rijkswege bescherming heeft) en diverse typen overwelvingen, is het object van bijzonder belang voor de architectuurgeschiedenis. Verder is het object van belang vanwege de esthetische kwaliteit van het gedetailleerde interieur met het metselwerk in geglazuurde bakstenen en de kwalitatief hoogwaardige inventaris. Het object heeft ensemblewaarden als beeldbepalend onderdeel van de markt te Stramproy.
Het is van belang vanwege de gaafheid van in- en exterieur en met name de inventaris.
Het object heeft zeldzaamheidswaarde vanwege typologie, de mergelstenen toren en binnen het oeuvre van architect Caspar Franssen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The Roman Catholic PARISH CHURCH Holy Willibrordus, whose marl stone (old) tower already enjoys national protection under monument number 34917, is situated in the core of Stramproy on the through road and has a large forecourt on which several shops are located. To the left of the church lies the former rectory which is no longer in use as such. The church was built in 1923 on the site of the old church, which had become too small, in the style of Traditionalism according to the design of architect C. Franssen from Roermond. The old tower, dating from the fifteenth century, remained standing. Contractor G. Krekelberg from Maasbracht carried out the work for fl 110,850,-.
Over the centuries, various churches have occupied the same location. In 1299 there was already a chapel of the parish church Thorn in Stramproy which was elevated to parish church status in 1583.
Description
Oriented, three-aisled cruciform church of the basilical type with two western towers under gabled and pyramidal roofs. On both sides in the roof slopes of the transept arms are two adjacent roof dormers under gabled roofs crowned with wrought-iron weathervanes. The roofs are covered with roof tiles in Maas covering. Roof gutters provide drainage. The building has a brick facade with masonry in Flemish bond and is enlivened by the application of decorative masonry in the form of a stepped tooth under the eaves and interlacing in the top gables. The rendered plinth is finished at the top by a cemented drip moulding. The pointed arch windows have cemented window sills, with a cemented drip moulding below. On the four gable ends of the nave and transept arms are rendered corner pilasters.
The front facade of the nave has in the first storey a double wooden door, with cemented steps, above which is a cemented lintel with stucco decoration in the pointed arch infill. The door is flanked by two narrow lancet windows with wrought-iron railings in front. In the side walls of the nave there are three round windows on each side. The rear facade of the nave has an inset cross above the apsidal extension. The gable ends of the transept arms have three stepped lancet windows and a top gable window. In the transept arms there are also two round windows in both side walls.
On both sides of the nave are the side aisles in the form of two low adjacent extensions, separated by a tapering buttress, under pyramidal roofs with wrought-iron weathervanes. These extensions, as well as the side chapels, each have three stepped lancet windows, with the exception of the right extension in the left side wall in which there is a spout gable-like entrance under a gabled roof with recessed double wooden door and pointed arch fanlight. On the gable end of the right transept arm is a sacristy extension under an adjacent gabled roof. In the front facade of the sacristy there is a centrally projecting entrance under a gabled roof with a wooden door with wrought-iron fittings under an artificial stone lintel and steps. To the right of the door and in the top gable are two square windows with glazing bars. In the rear facade there is a cross window and a top gable window. In the right side wall are two square cross windows. To the priest's choir adjoins a 5/8 apsidal closure with five lancet windows and below the pentagonal adjacent pyramidal roof five sets of three lancet windows. On both sides of the priest's choir, in the recesses between the nave and left and right transept arms, are two chapels (Chapel of Mary and St Joseph Chapel) with a 5/8 apsidal closure with five lancet windows under pyramidal roofs and pentagonal adjacent pyramidal roofs, crowned with wrought-iron weathervanes. In the recesses between the nave and side aisles are both western towers with tapering spire, crowned with wrought-iron crosses and a gilded sphere on the smaller tower and a weathervane on the old tower. The old tower, which already has protection, has a marl stone facade and is horizontally articulated by means of hardstone drip mouldings. Below the eaves are two sound holes in three wall sections. In the right side wall of the tower the sound holes are sealed. In the front facade of the tower is a double wooden door under hardstone frame. In the roof slope of the front and side wall is a church bell. Above the door is a narrow window. In the walls are wall anchors. The smaller and narrower tower from the building period of the church has a brick facade in Flemish bond. Below the eaves are two sound holes in each wall. There are also two narrow windows at a lower level in the front and right side walls.
The church has a detailed interior and rich furnishings. The walls are constructed of fair-faced masonry with application of green and yellow glazed brick as wainscoting above which is yellow brick that transitions to yellow plaster. The central nave and the side aisles are articulated by a series of pointed arch tie beams, resting on columns with a hardstone base and green and yellow glazed bricks, in which are pointed arch niches on the nave side with various statues. The gallery rests on two square brick columns. Between the tie beams are cross vaults. The crossing is covered with a pendentive dome. In the masonry on both sides of the altar opens a pointed arch to respectively the St Joseph Chapel and the Chapel of Mary. There is a partially renewed hardstone floor. The church pews stand on a wooden floor.
The church preserves a rich collection of furnishings, partly originating from the former church. Items of significance include: a pulpit from 1846; baptismal font (1848); two confessional booths (c. 1841); church pews (c. 1500). The church also contains various statues of significance: St John the Baptist (first half 16th century); St Catherine (second half 18th century); Pieta (17th century); St Lucia (second half 18th century); two adorants (18th century); small crucifix (18th century); Holy Family group (19th century); St Anthony Abbot (first half 16th century); St Roch (mid-18th century); St Anne and her Family (second half 18th century); St Willibrordus (late 19th century); St Donatus (1880); St Ambrose (1849); St Anthony of Padua (1861); St Ursula (1873); St Apollonia (1874); St Joseph (1877); Our Lady (1877); St Francis of Assisi (1889); St Gerard (early 20th century); various Neo-gothic stained glass windows, probably made by W. Derix from Kevelaer in the period 1900-1922. Some of the stained glass windows have been renewed by Max Weiss in the period 1957-1962. Finally, on the churchyard there is a grave cross from 1614.
Valuation
The Roman Catholic parish church "Holy Willibrordus" is of general public importance. The object has cultural-historical values as a special expression of the development and emancipation of Roman Catholicism at the beginning of the twentieth century. Moreover, because of historical continuity as the object continues a religious development that has manifested itself on this location for centuries through buildings for worship. The church is important for the typological development of village churches in the Limburg Peel region. The object has architectural-historical values. Because of its architectural elements, such as the main design, the marl stone tower (which already has national protection) and various types of vaulting, the object is of particular importance for architectural history. Furthermore, the object is important because of the aesthetic quality of the detailed interior with its glazed brick masonry and the high-quality furnishings. The object has group values as a defining element of the market in Stramproy.
It is important because of the integrity of both interior and exterior and in particular the furnishings.
The object has rarity value because of its typology, the marl stone tower and within the oeuvre of architect Caspar Franssen.
Nearby in the register
- Kerk, Kerkplein 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij, Julianastraat 31Boerderijunder 1 mi
- Molen, Molenweg bij 16Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Boerderij, Wilhelminastraat 2Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.