Rijksmonumentenregister · Netherlands
Rijkslandbouwwinterschool
Drachten, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1920 - 1922
- Address
- Torenstraat 12, 9203 BE Drachten (Smallingerland 21)
- Place
- Drachten
- Municipality
- Smallingerland
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.10850, 6.10088
- Monument number
- 527230
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "11 Heerenveen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De in 1921 gebouwde Rijkslandbouwwinterschool is gebouwd naar voorlopig ontwerp van R. Wibbelink. Na diens overlijden heeft gemeentearchitect C.R. de Boer het ontwerp voltooid en zijn de werkzaamheden onder zijn leiding uitgevoerd door de Drachtster timmerman/aannemer Hendrik Hendriks. De bouw van de R.L.W.-school is tot stand gekomen als gevolg van een groeiende behoefte aan voorlichting en ontwikkeling op agrarisch gebied aan het begin van de twintigste eeuw. Men wilde graag een permanente onderwijsinrichting waar 's winters landbouwcursussen gegeven konden worden. De aan een kruispunt gesitueerde R.L.W- school is gebouwd in de Interbellumstijl. Het gebouw is voorzien van door Theo van Doesburg ontworpen glas-in-loodramen, die zich boven de voormalige hoofdentree aan de Torenstraat ("Kleine Pastorale") en in de linker zijgevel (Houtlaan) ter plaatse van het trapportaal op de verdieping ("Grote Pastorale") bevinden. Tevens ontwierp Van Doesburg voor het houtwerk van het exterieur en interieur een kleurenschema met secundaire kleuren, waarmee hij de school wilde relateren aan de aan de overkant van de straat liggende woningen van de Papegaaienbuurt die van primaire kleuren zijn voorzien. Omdat destijds veel ophef was ontstaan over de controversiële kleuren, zijn ze niet aangebracht. De directeur van de school en de inspecteur van het landbouwonderwijs vonden dat "deze niet bevorderlijk waren voor de rust van de leerlingen en voor hun aandacht bij het onderwijs". In 1988 is alsnog het houtwerk van de school voorzien van de ooit geplande oranje-groen-violette kleurencombinatie. De school heeft in de loop der tijd diverse verbouwingen en uitbreidingen ondergaan, waarbij het hoofdvolume grotendeels intact is gebleven.
Thans is het schoolgebouw niet meer als zodanig in gebruik.
Omschrijving
Het bakstenen schoolgebouw heeft een rechthoekige plattegrond, waarvan het voorste bouwdeel van het oorspronkelijke bouwwerk twee bouwlagen onder de kap heeft en het achterste deel één bouwlaag. De buitengevels zijn voorzien van decoratief metselwerk die het geheel een levendige uitstraling geven. De dakvlakken van het voorste bouwdeel en de zijdakvlakken van achterste bouwdeel zijn gedekt met grijze tuile du nord pannen. Van het achterste dakvlak zijn de pannen vervangen door sneldekkers. In zowel het voorste dakvlak als de zijdakvlakken van de voorste bouwdeel bevindt zich een dakkapel met ramen met een zesruits roedenverdeling. Daarnaast zijn later in het achterste bouwdeel tussen de spanten enkele dakramen en een nooduitgang geplaatst. De gevels zijn onder zandstenen lijst voorzien van trasramen. De vensters in de voor- en zijgevels zijn, met uitzondering van de twee iets smallere vensters in de voorgevel op de verdieping en de twee glas-in-loodvensters in de zijgevel, identiek. De oorspronkelijke hoofdentree met smeedijzeren sierwerk bevindt zich in het midden van de symmetrisch opgebouwde voorgevel. Tussen deze entree en de zandstenen deksteen met keperboog bevindt zich het door Van Doesburg ontworpen glas-in-loodraam, "Kleine Pastorale", voorstellende vier landbouwmotieven: een zaaier, een maaier, een rooier en een spitter. Daarboven is in een zandstenen plaat de vermelding "R.L.W. SCHOOL" aangebracht. Aan de linker zijgevel liggen twee koekoeken met een glazen afdekking. Boven de dubbele ingangsdeur in deze gevel zijn de andere door Van Doesburg ontworpen glas-in-loodramen. De ramen hebben eenzelfde voorstelling als die in de voorgevel maar met een andere maatvoering ("Grote Pastorale"). Deze glas-in-loodramen zijn na een tentoonstelling in de jaren zestig in Eindhoven per abuis gespiegeld teruggeplaatst. In 1989 zijn alle glas-in-loodramen gerestaureerd, waarbij kapotte glazen vervangen zijn.
De entrees in de voorgevel en de zijgevel zijn te bereiken middels een bakstenen, verhoogde stoep met zijmuurtjes waarboven zandstenen dekplaten. De stoep aan de voorgevel is verbonden met een bakstenen erfscheiding. Tegen de achterzijde van het oorspronkelijke gebouw is in de jaren zestig een aanbouw gerealiseerd die van minder monumentaal belang is.
Het interieur kenmerkt zich door een grote mate van zorgvuldigheid met betrekking tot de afwerking van onder andere de vloeren en het trappenhuis. Door de decoratieve detaillering wordt eenzelfde levendigheid verkregen als bij het exterieur door het decoratieve metselwerk. Tevens is de oorspronkelijke structuur met centrale hallen en aan weerszijden klaslokalen nog aanwezig. In het pand bevinden zich eveneens elementen die herinneren aan de oorspronkelijke functie van het pand als school, zoals de zuurkast.
Waardering
Het oorspronkelijke, uit de jaren twintig daterende deel van het schoolgebouw is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde.
- Het schoolgebouw heeft cultuurhistorische waarde als een bijzondere uitdrukking van een culturele, geestelijke en typologische ontwikkeling.
- Het schoolgebouw is van architectuurhistorisch en kunsthistorisch belang vanwege de kwaliteit van het ontwerp met zorgvuldige detaillering.
- Het schoolgebouw heeft stedenbouwkundige waarde als een belangrijk onderdeel van de bebouwing aan de Torenstraat en als beeldbepalend element aan een kruispunt. Het heeft tevens ensemblewaarde vanwege de visuele samenhang met de woningen van de Papegaaienbuurt.
- Het schoolgebouw is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van het exterieur en onderdelen van het interieur.
- Vanwege de aanwezigheid in sitù van de door Van Doesburg ontworpen glas-in-loodramen is er sprake van zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The State Agricultural Winter School built in 1921 was constructed according to preliminary designs by R. Wibbelink. After his death, municipal architect C.R. de Boer completed the design and supervised the work, which was carried out by Drachten carpenter/contractor Hendrik Hendriks. The construction of the R.L.W. school came about as a result of growing demand for information and development in the agricultural field at the beginning of the twentieth century. There was a desire for a permanent educational institution where agricultural courses could be held in winter. The R.L.W. school, situated at a crossroads, was built in the Interbellum style. The building is furnished with stained glass windows designed by Theo van Doesburg, which are located above the former main entrance on the Torenstraat ("Kleine Pastorale") and in the left side facade (Houtlaan) at the level of the stairwell on the upper storey ("Grote Pastorale"). Van Doesburg also designed a colour scheme of secondary colours for the exterior and interior woodwork, with which he wished to relate the school to the houses of the Papegaaienbuurt opposite the street, which are furnished with primary colours. Because considerable controversy had arisen at the time over the controversial colours, they were not applied. The school director and the inspector of agricultural education found that "these were not conducive to the calm of the pupils and to their attention during lessons". In 1988, the woodwork of the school was nevertheless furnished with the originally planned orange-green-violet colour combination. Over time, the school has undergone various renovations and extensions, during which the main volume has largely remained intact.
At present, the school building is no longer in use as such.
Description
The brick school building has a rectangular plan, with the front building section of the original structure having two storeys under the roof and the rear section one storey. The external facades are furnished with decorative brickwork which gives the whole a lively appearance. The roof surfaces of the front building section and the side roof surfaces of the rear section are covered with grey Flemish tiles. The tiles of the rear roof surface have been replaced with rapid-covering shingles. Both the front roof surface and the side roof surfaces of the front building section contain a roof dormer with windows with six-pane glazing bars. In addition, some roof windows and an emergency exit were later installed in the rear building section between the rafters. The facades are furnished with tuff stone windows below a sandstone drip moulding. The windows in the front and side facades are identical, with the exception of the two somewhat narrower windows in the front facade on the upper storey and the two stained glass windows in the side facade. The original main entrance with wrought iron ornamental work is located in the centre of the symmetrically constructed front facade. Between this entrance and the sandstone coping stone with basket-weave arch is the stained glass window designed by Van Doesburg, "Kleine Pastorale", depicting four agricultural motifs: a sower, a reaper, a root-lifter and a digger. Above this, the inscription "R.L.W. SCHOOL" has been placed in a sandstone plaque. On the left side facade are two cuckoo windows with glass covers. Above the double entrance door in this facade are the other stained glass windows designed by Van Doesburg. The windows have the same representation as those in the front facade but with different dimensions ("Grote Pastorale"). After an exhibition in the nineteen-sixties in Eindhoven, these stained glass windows were mistakenly replaced in mirror image. In 1989, all stained glass windows were restored, during which broken panes were replaced.
The entrances in the front facade and the side facade are accessible by means of a brick, raised stoep with side walls above which are sandstone coping stones. The stoep at the front facade is connected with a brick boundary wall. Against the rear of the original building, an extension was realised in the nineteen-sixties which is of lesser monumental importance.
The interior is characterised by a high degree of care with regard to the finish of, among other things, the floors and the stairwell. Through the decorative detailing, the same liveliness is achieved as on the exterior through the decorative brickwork. The original structure with central halls and classrooms on both sides is also still present. The building also contains elements that recall the original function of the building as a school, such as the acid cabinet.
Valuation
The original part of the school building dating from the nineteen-twenties is of general importance because of its cultural-historical, architectural-historical and urban-planning value.
- The school building has cultural-historical value as a particular expression of a cultural, intellectual and typological development.
- The school building is of architectural-historical and art-historical importance because of the quality of the design with careful detailing.
- The school building has urban-planning value as an important part of the development on the Torenstraat and as an image-determining element at a crossroads. It also has ensemble value because of the visual coherence with the houses of the Papegaaienbuurt.
- The school building is also important because of its recognisability and the high degree of integrity of the exterior and parts of the interior.
- Because of the presence in situ of the stained glass windows designed by Van Doesburg, there is a question of rarity value.
Nearby in the register
- Van Doesburg RinsemahuisWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Houtlaan 30Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Beter Wonen 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Beter Wonen 7Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.