Rijksmonumentenregister · Netherlands
A. Houtman & Co
Schiedam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Nijverheid
- Function
- Distilleerderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1872
- Address
- Westfrankelandsestraat 11, 3117 AJ Schiedam (and others)
- Place
- Schiedam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.91538, 4.39341
- Monument number
- 525441
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van Rotterdam en omstreken met inbegrip van de steden Delft, Vlaardingen, Schiedam en Delfshaven / naar de beste bronnen bew. door F.H. Görlitz" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Duo voormalige BRANDERIJEN annex DISTILLEERDERIJEN gebouwd in 1872 in Eclectische stijl naar een ontwerp van architect M. Wouterlood.
De panden zijn typologisch representatief voor de huisvesting van deze specifieke productiefase binnen de jeneverbedrijfstak in de laatste grote bloeiperiode (1850-1880) van de (kleinschalige) Schiedamse Jeneverindustrie. Karakteristiek is de asymmetrische gevelindeling die het gevolg is van de opstelling op de begane grond van de (bredere) beslagbakken aan één zijde van de branderij en de ketelapparatuur aan de andere zijde. De situering van de brede deuren in het midden van de verdieping is bij dit duo origineel. (Veelal hadden branderijen links of rechts op de verdieping alleen een smalle deur.)
NB: Tegen de achtergevel van nummer 13 is een brandtrap naar de eerste verdieping geplaatst en een venster in een deur veranderd.
Omschrijving
De voormalige branderij en distilleerderij zijn boven een hardstenen plint, opgetrokken in baksteen op een rechthoekige plattegrond. De panden bestaan uit een hoge begane grond verdieping en een kapverdieping onder een met pannen gedekt zadeldak dat met de nokrichting haaks op de straat staat. De gespiegelde voorgevels zijn gevat tussen lisenen die onderling verbonden zijn door een uitgemetselde, getrapte lijst die de lijn van de tuitgevels volgt. De tuitgevels zijn afgewerkt met een overstekende geprofileerde kroonlijst. De gevels zijn voorzien van een kordonlijst van kops metselwerk.
Op de begane grond bevinden zich respectievelijk rechts (nummer 11) en links (nummer 13) van het midden dubbele openslaande inrijpoorten met daarboven een segmentboogvormig bovenlicht voorzien van diefijzers. De poorten zijn gevat tussen hardstenen pilasters die de segmentboogvormige rollaag ondersteunen. De rollagen bevatten natuurstenen sluitstenen waarin het bouwjaar (1872) is gegraveerd. Links en rechts van de poorten bevinden zich zijn respectievelijk twee en één hoger in de gevel geplaatste, segmentboogvormige vensters met openslaande ramen, een natuurstenen waterdorpel en een strekse rollaag. Ter hoogte van de verdieping bevinden zich in het midden van de gevels segementboogvormig dubbele deuren bekroond door een strekse rollaag met een natuurstenen sluitsteen. Boven de deuren bevinden zich hijsbalken met daarboven vierkante ventilatieroosters. De deuren worden geflankeerd door twee segmentboogvormige vensters voorzien van strekse rollagen en natuurstenen waterdorpels en diefijzers. Onder de hijsbalk zijn bij beide panden natuurstenen naamplaten ingemetseld. Nummer 11 draagt de naam "DISTELEERDERIJ", nummer 13, "A. HOUTMAN & Co". De identieke achtergevels van de voormalige branderijen annex distilleerderijen bevatten op de begane grond vier, hoger geplaatste brede vensters en op de verdieping vier smallere vensters. Alle vensters zijn segmentboogvormig, bekroond met strekse rollagen en voorzien van gemetselde waterdorpels en diefijzers. Onder de nok bevindt zich een rondlicht. De zijgevels zijn opgetrokken in gele IJsselsteen. In de zijgevel van nummer 11 is geheel links nog een deel van een voormalige segmentboogvormige inrijpoort te zien. Deze gevel heeft ter hoogte van de zolderverdieping zes segmentboogvormige vensters bekroond met strekse rollagen en voorzien van gemetselde waterdorpels en diefijzers. De zijgevel van nummer 13 heeft op de zolderverdieping nog twee vensters. In alle gevels zijn ter hoogte van de balklaag eenvoudige muurankers met rechte schieters aangebracht. In de zijgevels bevinden zich ter hoogte van de balklaag ook nog de oorspronkelijke vierkante ventilatie-openingen.
De inwendige structuur van beide panden wordt bepaald door een samengestelde balklaag. Op de begane grond wordt de dubbele onderslagbalk gesteund door twee rijen houten standvinken. De kapconstructie bestaat uit een reeks spanten in de vorm van hangwerken.
Waardering
Duo voormalige branderijen annex distilleerderijen, gebouwd in Eclectische stijl in 1872, als karakteristiek gebouwtype voor de laatste grote bloeiperiode (1850-1880) van de (kleinschalige) Schiedamse brandersbedrijvigheid van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde, alsmede vanwege de uitzonderlijke gaafheid van met name het exterieur en de beeldbepalende waarde aan de Westfrankelandsestraat.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Duo of former DISTILLERIES annex DISTILLERY WORKS built in 1872 in Eclectic style according to a design by architect M. Wouterlood.
The buildings are typologically representative of the housing of this specific production phase within the jenever industry in the last major flourishing period (1850-1880) of (small-scale) Schiedam jenever industry. Characteristic is the asymmetrical facade layout which is the result of the arrangement on the ground floor of the (broader) receiving tanks on one side of the distillery and the kettle apparatus on the other side. The positioning of the broad doors in the centre of the first floor is original for this pair. (Most distilleries had only a narrow door on the left or right of the first floor.)
NB: Against the rear facade of number 13 a fire escape to the first floor has been placed and a window in a door changed.
Description
The former distillery and distillery works are above a hardstone plinth, erected in brick on a rectangular floor plan. The buildings consist of a high ground floor storey and a roof storey under a tiled gabled roof with the ridge direction perpendicular to the street. The mirrored front facades are set between pilasters that are mutually connected by a mortared, stepped list that follows the line of the spout gables. The spout gables are finished with an overhanging moulded cornice. The facades are provided with a cordon list of header bond masonry.
On the ground floor there are respectively on the right (number 11) and left (number 13) of the centre double opening carriage doors with above a segmental arch fanlight provided with theft irons. The doors are set between hardstone pilasters that support the segmental arch arch. The arches contain natural stone keystones in which the construction year (1872) is engraved. To the left and right of the doors there are respectively two and one higher placed in the facade, segmental arch windows with opening frames, a natural stone drip moulding and a stretcher bond arch. At the level of the first floor there are in the centre of the facades segmental arch double doors crowned by a stretcher bond arch with a natural stone keystone. Above the doors there are hoist beams with above square ventilation grilles. The doors are flanked by two segmental arch windows provided with stretcher bond arches and natural stone drip mouldings and theft irons. Below the hoist beam natural stone name plates are mortared into both buildings. Number 11 bears the name "DISTELEERDERIJ", number 13, "A. HOUTMAN & Co". The identical rear facades of the former distilleries annex distillery works contain on the ground floor four, higher placed broad windows and on the first floor four narrower windows. All windows are segmental arch shaped, crowned with stretcher bond arches and provided with mortared drip mouldings and theft irons. Below the ridge there is a round light. The side facades are erected in yellow IJsselsteen. In the side facade of number 11 a part of a former segmental arch carriage door is still visible entirely on the left. This facade has at the level of the attic storey six segmental arch windows crowned with stretcher bond arches and provided with mortared drip mouldings and theft irons. The side facade of number 13 has two windows on the attic storey. In all facades at the level of the floor joist simple ornamental wall anchors with straight projections are installed. In the side facades there are also at the level of the floor joist the original square ventilation openings.
The internal structure of both buildings is determined by a compound floor joist. On the ground floor the double lower beam is supported by two rows of wooden corner posts. The roof truss structure consists of a series of trusses in the form of hammer-beam trusses.
Evaluation
Duo of former distilleries annex distillery works, built in Eclectic style in 1872, as a characteristic building type for the last major flourishing period (1850-1880) of (small-scale) Schiedam distillery business of general importance due to its architectural and cultural-historical value, as well as due to the exceptional state of preservation particularly of the exterior and the visual-determining value on the Westfrankelandsestraat.
Nearby in the register
- Molen, Westvest 229Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Kosterswoning, Westvest 92Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Kerk, Westvest 90Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Klooster, Westmolenstraat 38Klooster, kloosteronderdlunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.