Rijksmonumentenregister · Netherlands
Mathenesse
Schiedam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Branderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1874
- Address
- Noordvestsingel 85, 3119 DC Schiedam
- Place
- Schiedam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.92085, 4.39720
- Monument number
- 525419
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van Rotterdam en omstreken met inbegrip van de steden Delft, Vlaardingen, Schiedam en Delfshaven / naar de beste bronnen bew. door F.H. Görlitz" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige BRANDERIJ "Mathenesse" gebouwd in 1874 in Eclectische stijl en identiek aan het pand Noordvestsingel 83. De branderij is gesitueerd aan de in 1350 gegraven Noordvest en maakt deel uit van een hele rij branderijen die in de jaren zeventig van de negentiende eeuw hier zijn gebouwd. De branderijen stonden in oorspronkelijke opzet (waarschijnlijk in verband met brandgevaar) aan de beide zijden vrij.
De branderij is typologisch representatief voor de huisvesting van deze specifieke productiefase binnen de Jeneverbedrijfstak in de tweede helft van de negentiende eeuw. Karakteristiek is de asymmetrische gevelindeling die het gevolg is van de opstelling op de begane grond van de (bredere) beslagbakken aan één zijde van de branderij en de ketelapparatuur aan de andere zijde. Op de eerste verdieping bevindt zich, geheel rechts, de deur waardoor, via een ladder, de zakken grondstoffen naar binnen werden gedragen.
NB: In 1936 is de branderij door middel van een tussenbouw samengevoegd met het buurpand Noordvestsingel 83 door architect Coen Kramers Thz. te Schiedam. Van deze verbouwing dateren beide vierkante vensters in de top van de voorgevels en de voorgevel van het tussenliggend bouwvolume.
De karakteristieke detaillering van de ramen en/of deuren is vervangen voor moderne houten kozijnen. In het interieur is ten behoeve van een woning op de balklaag van de dakconstructie een entresol aangebracht. In het dak zijn in beide dakschilden een aantal daklichten en in het oostelijk dakschild een dakkapel aangebracht. De in oorsprong vrije ruimte tussen het pand en het linker- en rechterbuurpand is bebouwd met volumes van twee bouwlagen. Door de bebouwing aan weerszijden van de branderij zijn de zijgevels ingrijpend gewijzigd.
Omschrijving
De branderij is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en bestaat uit een hoge begane grond verdieping en een ruime verdieping onder een met pannen gedekt zadeldak dat met de nokrichting haaks op de straat staat. De voorgevel is opgetrokken in rode/grauwe bakstenen en de achter- en zijgevels in gele IJsselsteen. De voorgevel is gevat tussen gemetselde pilasters met spaarvelden met hardstenen bekroning. De pilasters worden visueel langs de daklijn van de tuitgevel doorgetrokken door een gemetseld fries met spaarveld. In de punt van het fries is een bakstenen Franse lelie aangebracht. De tuitgevel is afgedekt met een dubbele, verspringende kopse rollaag. Alle vensters in de branderij zijn licht getoogd en voorzien van anderhalfsteens strekse rollagen. De voorgevel bevat op de begane grond links van het midden een dubbele, openslaande inrijpoort die is gevat tussen twee hardstenen pilasters. Boven de poort bevindt zich een rondboogvormig bovenlicht voorzien van het karakteristieke spinnenwebvenster en bekroond door een anderhalfsteens strekse rollaag waarin een hardstenen sluitsteen met daarin het bouwjaar (1874) gegraveerd. De poort wordt geflankeerd door links één en rechts twee vensters met hardstenen waterdorpels en duimstenen. (De twaalfruits openslaande ramen zijn vervangen.) Op de verdieping bevinden zich vier vensters met hardstenen waterdorpels en geheel rechts een licht getoogde deur op een gemetselde waterdorpel. Boven het middelste venster is een hardstenen naamplaat met de naam "MATHENESSE" aangebracht. De achtergevel bevat ter hoogte van de verdieping nog drie originele licht getoogde vensters op gemetselde waterdorpels. In de top van de puntgevel is een rondlicht met een omlijsting van een dubbele kopse rollaag en ter hoogte van de balklagen eenvoudige muurankers met rechte schieters. De inwendige structuur wordt bepaald door een samengestelde balklaag. Op de begane grond wordt de dubbele onderslagbalk gesteund door houten standvinken. De kapconstructie bestaat uit een reeks spanten in de vorm van hangwerken.
Waardering
Voormalige branderij 'Mathenesse' gebouwd in Eclectische stijl in 1874, als karakteristiek gebouwtype voor de laatste grote bloeiperiode (1850-1880) van de (kleinschalige) Schiedamse brandersbedrijvigheid van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde, alsmede vanwege de beeldbepalende - en ensemblewaarde in relatie met de overige branderijen uit dezelfde periode aan de Noordvestsingel.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former DISTILLERY "Mathenesse" built in 1874 in Eclectic style and identical to the building at Noordvestsingel 83. The distillery is situated on the Noordvest, dug in 1350, and forms part of an entire row of distilleries built in the seventies of the nineteenth century. The distilleries were originally set up (probably in connection with fire risk) free-standing on both sides.
The distillery is typologically representative of the housing of this specific production phase within the jenever industry in the second half of the nineteenth century. Characteristic is the asymmetrical façade arrangement resulting from the installation on the ground floor of the (broader) collecting vats on one side of the distillery and the boiler equipment on the other side. On the first floor is, at the far right, the door through which, via a ladder, sacks of raw materials were carried inside.
NB: In 1936 the distillery was joined to the neighbouring building at Noordvestsingel 83 by means of an intermediate structure by architect Coen Kramers Thz. in Schiedam. Both square windows in the top of the front façades and the front façade of the intermediate building volume date from this conversion. The characteristic detailing of the windows and/or doors has been replaced with modern wooden frames. In the interior, an entresol has been installed on the beam layer of the roof structure to serve as a residential space. In the roof, a number of roof lights have been installed in both roof slopes and a roof dormer in the eastern roof slope. The originally free space between the building and the left and right neighbouring buildings has been built up with volumes of two storeys. Through the buildings on either side of the distillery, the side facades have been substantially altered.
Description
The distillery is erected on a rectangular ground plan and consists of a high ground floor storey and a spacious storey under a pantile-covered gabled roof with the ridge running perpendicular to the street. The front façade is built in red/grey brickwork and the rear and side facades in yellow IJsselsteen. The front façade is framed between moulded pilasters with sparefields topped with ashlar. The pilasters are visually extended along the roofline of the spout gable by a moulded frieze with sparefield. In the apex of the frieze a brick fleur-de-lis has been placed. The spout gable is covered with a double, staggered soldier course. All windows in the distillery are slightly arched and provided with one-and-a-half brick stretcher soldier courses. The front façade contains on the ground floor, left of centre, a double, hinged carriage gateway framed between two ashlar pilasters. Above the gateway is a round-arched fanlight provided with the characteristic spider's web window and crowned by a one-and-a-half brick stretcher soldier course with an ashlar keystone with the year built (1874) engraved in it. The gateway is flanked by one window on the left and two windows on the right with ashlar drip moulds and thumb stones. (The twelve-light opening windows have been replaced.) On the storey are four windows with ashlar drip moulds and at the far right a slightly arched door on a moulded drip mould. Above the middle window is an ashlar nameplate with the name "MATHENESSE". The rear façade contains, at the storey level, three original slightly arched windows on moulded drip moulds. In the apex of the gable is a round window with a double soldier course frame and at the level of the beam layers simple wall anchors with angled struts. The internal structure is determined by a composite beam layer. On the ground floor the double under-tie beam is supported by wooden posts. The roof truss structure consists of a series of trusses in the form of hammer beams.
Valuation
Former distillery 'Mathenesse' built in Eclectic style in 1874, as a characteristic building type for the last major period of prosperity (1850-1880) of (small-scale) Schiedam distillery operations, of general significance on account of its architectural and cultural-historical value, as well as on account of its image-defining and ensemble value in relation to the other distilleries from the same period on the Noordvestsingel.
Nearby in the register
- De HoopIndustrieunder 1 mi
- NooitgedachtIndustrieunder 1 mi
- ZeerustIndustrieunder 1 mi
- CharloisIndustrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.