Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Kriekenmarkt 21
Gorinchem, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1890
- Address
- Kriekenmarkt 21, 4201 AN Gorinchem (and others)
- Place
- Gorinchem
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.82721, 4.97665
- Monument number
- 525127
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1874 map "36. Gorinchem (1874)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Rij van drie WOONHUIZEN gebouwd in 1890 in een aan de Neo-Renaissance verwante stijl, naar tekeningen van de architect Jan Kraai uit Gorinchem. Huisnummer 21 kreeg in 1930 een nieuwe serre naar ontwerp van Bauke van der Zijpp uit Gorinchem. In datzelfde jaar werd op nummer 23 de achtergevel vernieuwd.
De drie panden liggen aan de de Lingehaven, binnen het beschermde gezicht en staan iets teruggerooid, de voortuinen worden begrensd door smeedijzeren hekken en hagen. Samen met de haaks daarop staande panden aan het Nonnenveld vormt deze huizenrij de oostelijke zijde van het punt waar de Lingehaven overgaat in de Merwede.
Omschrijving
Drie woningen met souterain, tezamen op een rechthoekige plattegrond, over twee bouwlagen opgetrokken in rode baksteen (kruisverband). De gevels worden beëindigd door een gekorniste kroonlijst met daarboven een afgeknot schilddak dat boven de voorgevel deels met losanges gedekt is.
De drie traveeën brede voorgevel (west) wordt afgesloten door hoeklisenen en heeft een middenrisaliet waardoor een symmetrisch aanzien ontstaat. De vormgeving van de dakkapellen die boven iedere woning is geplaatst versterkt deze symmetrie: de middelste dakkapel wordt afgesloten door een gebroken segementboogvormig fronton, beide flankerende dakkapellen worden beëindigd door gezaagde bekroningen met pinakelvormige hoeken. Van iedere woning is de gevel identiek vormgegeven en ingedeeld in drie vensterassen. De gevels worden geleed door gepleisterde cordonlijsten en zijn onder de vensters en langs de dakrand gedecoreerd met een polychroom tegelmozaïk. De vensters van het souterrain en de bel-etage bevinden zich onder getoogde strekken van grijze en rode kalkzandsteen, voorzien van een hardstenen sluitsteen met diamantkop. De muuropeningen op de verdieping hebben rechte strekken met een overeenkomstige detaillering.
In de rechter vensteras van ieder woonhuis is ter plaatse van de bel-etage en het souterrain een entree geplaatst. De entree van de bel-etage is bereikbaar via acht hardstenen treden tussen een gemetselde borstwering met hardstenen afdekplaten. Onder deze treden bevindt zich een koekoek waarin de ingang naar de kelderverdieping geplaatst is. De onder bovenlichten geplaatste voordeuren van de drie woningen zijn verschillend. De linker is vormgegeven in de stijl van de Amsterdamse School en bevindt zich onder een glas-in-lood bovenlicht. De rechter twee zijn in Neo-Renaissance trant vormgegeven en hebben gietijzeren roosters. Het souterrain heeft twee getoogde tweeruits vensters, op de verdieping daarboven bevinden zich twee schuifvensters. Midden boven de gevel bevindt zich op de bovenste bouwlaag een balkon met balusters. Daarachter is een dubbele balkondeur onder een bovenlicht geplaatst, geflankeerd door T-vensters. De beide zijgevels zijn blind.
De veranda's voor de achtergevel (oost) zijn ter plaatse van de bel-etage en de verdieping dichtgezet. De zolderverdieping van de woningen bezit T-vensters.
INTERIEUR. Van de drie woningen zijn de drie identieke plattegronden redelijk herkenbaar.
Vermeldenswaardig van nummer 25 zijn onder meer de stucplafonds en de marmeren schouwen in de kamers en-suite op de bel-etage, het tochtportaal met marmeren vloer en lambrisering.
Aanwezig in het pand nummer 23 zijn onder meer: kamer en-suite met stucplafonds en marmeren schouwen.
De gang van pand nummer 21 is bekleed met een turkooise tegellambrisering en eindigt in de glas-in-loodpui van het toilet. Verder onder meer serre-deuren met gebrandschilderd glas, glas-in-lood in de bovenlichten van de veranda, kelder met betegelde turkooise garderobe.
Waardering
De drie woonhuizen gebouwd in 1890 zijn van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een rij identieke, eind 19de-eeuwse woningen.
- vanwege de Neo-Renaissance stijl en de rijke detaillering in verschillende materialen.
- als voorbeeld van een ontwerp uit het oeuvre van de architect Jan Kraaij. De panden zijn gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering en bezitten oorspronkelijke interieuronderdelen.
- vanwege de stedenbouwkundig waarde door hun ligging aan de Lingehaven. Vanwege hun teruggerooide plaatsing, in combinatie met de haaks daarop geplaatste panden aan de Nonnenveld ontstaat een visuele afsluiting van de oostelijke zijde van de Lingehaven bij de overgang in de Merwede.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Row of three DWELLINGS built in 1890 in a style related to Neo-Renaissance, according to designs by architect Jan Kraai from Gorinchem. House number 21 received a new conservatory in 1930 according to a design by Bauke van der Zijpp from Gorinchem. In that same year the rear facade of number 23 was renewed.
The three properties are situated on the Lingehaven, within the protected townscape and are set back slightly; the front gardens are bounded by wrought-iron railings and hedges. Together with the properties perpendicular to them on the Nonnenveld, this row of houses forms the eastern side of the point where the Lingehaven transitions into the Merwede.
Description
Three dwellings with basement, together on a rectangular floor plan, erected over two storeys in red brick (English bond). The facades are terminated by a corniced cornice with above it a truncated hipped roof which above the front facade is partly covered with lozenges.
The three-bay-wide front facade (west) is flanked by corner pilasters and has a central risalit which creates a symmetrical appearance. The design of the roof dormers placed above each dwelling reinforces this symmetry: the central dormer is terminated by a broken segmental arch-shaped pediment, both flanking dormers are finished with sawn crestings with pinnacle-shaped corners. The facade of each dwelling is identically designed and divided into three window bays. The facades are articulated by plastered band courses and are decorated below the windows and along the roof edge with polychrome tile mosaic. The windows of the basement and the piano nobile are located below arched openings of grey and red sandstone, provided with a sandstone voussoir with diamond point. The wall openings on the upper storey have straight openings with corresponding detailing.
In the right window bay of each house at the level of the piano nobile and basement an entrance is placed. The entrance to the piano nobile is accessible via eight sandstone steps between a brick parapet with sandstone coping plates. Below these steps is a cellar entrance where the door to the basement storey is located. The front doors of the three dwellings, placed below fanlights, are different. The left one is designed in the style of the Amsterdam School and is located below a leaded-glass fanlight. The right two are designed in Neo-Renaissance style and have cast-iron gratings. The basement has two arched two-light windows; on the storey above are two sash windows. In the middle above the facade on the uppermost storey is a balcony with balusters. Behind it is a double French door below a fanlight, flanked by T-windows. Both side facades are blank.
The verandas on the rear facade (east) are closed off at the level of the piano nobile and the upper storey. The attic storey of the dwellings has T-windows.
INTERIOR. The three dwellings have three identical floor plans which are reasonably recognizable.
Notable of number 25 are among others the stucco ceilings and marble fireplaces in the en-suite rooms on the piano nobile, the draught lobby with marble floor and wainscoting.
Present in property number 23 are among others: en-suite room with stucco ceilings and marble fireplaces.
The corridor of property number 21 is clad with turquoise tile wainscoting and ends in the leaded-glass window of the toilet. Further among others: conservatory doors with stained glass, leaded-glass in the fanlights of the veranda, basement with tiled turquoise cloakroom.
Valuation
The three dwellings built in 1890 are of general importance because of their cultural and architectural-historical value
- as an example of a row of identical late 19th-century dwellings.
- because of the Neo-Renaissance style and rich detailing in various materials.
- as an example of a design from the oeuvre of architect Jan Kraai. The properties are intact in main form, material use and detailing and possess original interior components.
- because of their townscape value through their location on the Lingehaven. Because of their set-back position, in combination with the properties placed perpendicular to them on the Nonnenveld, a visual closure of the eastern side of the Lingehaven is created at the transition into the Merwede.
Nearby in the register
- Woonhuis, Nonnenveld 6Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Nonnenveld 8Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Kriekenmarkt 17Woonhuisunder 1 mi
- Courtine VI-VIIOmwallingunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.