Rijksmonumentenregister · Netherlands
vml zuivelfabriek
Naarden, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Zuivelfabriek
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1903 - 1950
- Address
- Flevolaan 43, 1411 KC Naarden (Gooise meren 27) (and others)
- Place
- Naarden
- Municipality
- Gooise meren
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.28572, 5.19425
- Part of complex
- 525068
- Monument number
- 525097
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1893 map "Amsterdam-Rheinkanal : frei von Kanalabgaben / [getekend door] J.H. Schmüll" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige ZUIVELFABRIEK uit 1903, deel uitmakend van het complex "Melkerij Hofstede Oud-Bussem". Het gebouw, ontworpen door K.P.C. de Bazel is met de voorgevel gelegen aan een dwarsweg van de Flevolaan. Het zuivelhuis vormde de verbinding tussen de melkproductie en de verkoop via de eigen filialen. Hier werd de melk gekoeld en gebotteld. Op de eerste verdieping was ook het laboratorium van de melkerij gevestigd. In 1950 is het zuivelhuis verbouwd tot woningen waarbij onder meer de deuren en vensters van de begane grond gewijzigd zijn. Om de per kar aangevoerde melkbussen te kunnen lossen was de oosthoek van het pand tussen de plint en het platte dak oorspronkelijk open.
N.B. De latere aanbouw tegen de rechter zijgevel is evenals de aangebouwde bergingen tegen de linker zijgevel voor de bescherming van ondergeschikt belang.
Omschrijving
Op nagenoeg rechthoekig grondplan gebouwde zuivelfabriek van één bouwlaag onder een met rode Hollandse pannen gedekt samengesteld dak bestaande uit een hoog tentdak boven de voorste helft, een lager zadeldak linksachter in het verlengde van het linker dakschild, een klein schilddak rechts tegen het rechter dakschild, en tussen dit schilddak en het zadeldak een plat dak. Het tentdak wordt bekroond door een zinken piron in de vorm van een doornappel. De in kruisverband met snijvoeg gemetselde buitengevéls zijn boven een zich verjongende en door een afgeschuinde rollaag afgesloten plint van paarsrode machinale waalsteen opgetrokken in rode genuanceerde machinale waalsteen. Bovenaan worden de gevels afgesloten door een bakgoot op geprofileerde klossen waaronder een fries van diagonaal siermetselwerk en een architraaf in de vorm van een waterlijst van rode profielsteen. De voorgevel (ZW) heeft een smalle middenrisaliet die zich over twee bouwlagen uitstrekt onder een insnijdend zadeldak waarop rode Hollandse pannen. Bovenin deze risaliet bevindt zich een kruisvenster waaronder een rijk vormgegeven zandstenen gevelsteen tonend een hinde, het logo van de melkerij, met daaronder de tekst "HOFSTEDE/ OUD BUSSEM". Ter plaatse van de gevelsteen is de genoemde waterlijst halfrond verhoogd. De driehoekige top van de risaliet is voorzien van vlechtingen en kraagt onderaan naar opzij uit boven een kwartronde console van zandsteen. Ook ter plaatse van de versnijding halverwege de risaliet is zandsteen toegepast. Van de oorspronkelijke dubbele deur in de risaliet resteert het kozijn waarvan de bovendorpel verfraaid is met uitgesneden siermotieven. Voor de ingang ligt een hardstenen stoep. Linksonder in de voorgevel bevindt zich een hardstenen hoeksteen met in de voorzijde een cirkelmotief waaromheen de datum van de eerste steenlegging 17-8-1903 en in de linkerzijde de namen van de grondleggers van de melkerij "JOANNES/ VAN/ WOENSEL/ KOOY/ FLORIS VOS". Links en rechts op het voorschild staat een dakkapel waarin een twaalfruits segmentboograam onder een gewelfd zinken dak. Op beide zijschilden van het tentdak staat een brede gemetselde dakopbouw voorzien van een liggend driedelig venster en een puntgevel vergelijkbaar met die van de risaliet voor. Onder de liggende vensters is de waterlijst plaatselijk verhoogd en een achtpuntige ster ingemetseld. Links van de dakopbouw boven de rechterzijgevel (ZO) bevindt zich een dakkapel als voor, links van de andere dakopbouw staan op het linker (NW) dakvlak van het zadeldak drie dito dakkapellen. De linker zijgevel (NW) heeft middenonder een kelderkoekoek waarin een achtruits keldervenster. Het zadeldak eindigt in een puntgevel die evenals de dakopbouwen is voorzien van vlechtingen en onderaan opzij uitkraagt boven een kwartronde zandstenen console. Tegen deze door een vierkante schoorsteen van rode machinale waalsteen bekroonde gevel sluit een lagere parterre-uitbouw aan (hier stond de stoommachine) onder een driezijdig lessenaarsdak gedekt met rode Hollandse pannen. Op het achterschild van het tentdak staat een dakopbouw als op het voorschild, maar met een stolpvenster. Links hiervan bevindt zich een brede dakkapel waarin een getoogd stolpraam met kleine roedenverdeling onder een gebogen dak. Boven in het achterschild staat een forse rechthoekige schoorsteen van rode machinale waalsteen. Het interieur bevat nog enkele elementen uit de bouwtijd waaronder rondboogvormige doorgangen en linksvoor een rechte steektrap van rode baksteen met hardstenen treden leidend naar de voormalige boterkelder. Laatstgenoemde heeft een betonnen vloer, witgepleisterde wanden en een plafond van ijzeren balken waartussen troggewelfjes. In de wand naast de keldertrap bevindt zich een vierruits rondvenster. De zolderverdieping is voorzien van een borstwering en een beschoten gordingenkap met boven in het tentdak een zware makelaar.
Waardering
Het voormalige zuivelhuis is van algemeen belang als historisch-functioneel onderdeel van het complex "Melkerij Hofstede oud-Bussem" en als grotendeels gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een door architect K.P.C. de Bazel ontworpen bedrijfsgebouw uit het begin van de 20ste eeuw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former DAIRY FACTORY from 1903, forming part of the complex "Melkerij Hofstede Oud-Bussem". The building, designed by K.P.C. de Bazel, has its front façade facing a transverse road off the Flevolaan. The dairy house formed the link between milk production and sales through its own branch shops. Here the milk was cooled and bottled. On the first floor the laboratory of the dairy was also located. In 1950 the dairy house was converted to dwellings, during which, amongst other things, the doors and windows of the ground floor were altered. In order to be able to unload the milk churns brought by cart, the east corner of the building between the plinth and the flat roof was originally open.
N.B. The later extension against the right side wall is, as are the sheds built against the left side wall, of subsidiary importance for the purposes of protection.
Description
A dairy factory built on an approximately rectangular floor plan of one storey under a compound roof covered with red Dutch tiles consisting of a high tent roof above the front half, a lower gabled roof to the rear left in line with the left roof slope, a small hipped roof to the right against the right roof slope, and between this hipped roof and the gabled roof a flat roof. The tent roof is crowned by a zinc weathercock in the form of a thorn apple. The outer walls, laid in cross bond with struck mortar joints, are constructed above a tapering plinth closed off by a sloped roll moulding, in red nuanced mechanical Flemish bond brick. At the top, the façades are finished with a brick gutter on moulded corbels, below which is a frieze of diagonal decorative brickwork and an architrave in the form of a red moulded stone drip moulding. The front façade (SW) has a narrow central risalit extending over two storeys under an incised gabled roof on which red Dutch tiles are laid. At the top of this risalit is a cross window, beneath which is a richly decorated sandstone façade stone depicting a doe, the logo of the dairy, with below it the text "HOFSTEDE / OUD BUSSEM". At the location of the façade stone, the aforementioned drip moulding is half-round and raised. The triangular top of the risalit is provided with plaiting and juts out underside to the sides above a quarter-round console of sandstone. Sandstone is also used at the point of intersection halfway along the risalit. Of the original double door in the risalit, the frame remains, the upper lintel of which is embellished with carved ornamental motifs. A hard stone step lies in front of the entrance. In the lower left of the front façade is a hard stone corner stone with a circle motif on the front face, around which is the date of the laying of the first stone 17-8-1903, and on the left side the names of the founders of the dairy "JOANNES / VAN / WOENSEL / KOOY / FLORIS VOS". Left and right on the front slope is a roof dormer window containing a twelve-pane segmental arch window under a vaulted zinc roof. On both side slopes of the tent roof is a broad brick roof structure provided with a horizontal three-part window and a pointed gable comparable to that of the risalit. Below the horizontal windows the drip moulding is locally raised and an eight-pointed star is laid in. To the left of the roof structure above the right side façade (SE) is a roof dormer window as before; to the left of the other roof structure, on the left (NW) roof slope of the gabled roof, are three such roof dormer windows. The left side façade (NW) has in the centre below a cellar ventilation opening in which is a four-pane cellar window. The gabled roof ends in a pointed gable which, like the roof structures, is provided with plaiting and juts out underside to the sides above a quarter-round sandstone console. Against this gable, topped by a square chimney of red mechanical Flemish bond brick, a lower ground floor extension adjoins (here stood the steam engine) under a three-sided cat-slide roof covered with red Dutch tiles. On the rear slope of the tent roof is a roof structure as on the front slope, but with a roof light. To the left of this is a broad roof dormer window containing a segmental roof light window with small glazing bars under a curved roof. Above the rear slope is a substantial rectangular chimney of red mechanical Flemish bond brick. The interior still contains several elements from the time of construction including rounded arch passages and in the lower left a straight brick flight of stairs in red brick with hard stone steps leading to the former butter cellar. The latter has a concrete floor, whitewashed walls and a ceiling of iron beams between which are barrel vault tiles. In the wall next to the cellar stairs is a four-pane round window. The attic storey is provided with a balustrade and a covered rafter collar truss with above it in the tent roof a substantial tie beam.
Valuation
The former dairy house is of general importance as a historical-functional component of the complex "Melkerij Hofstede oud-Bussem" and as a largely well-preserved example of a business building designed by architect K.P.C. de Bazel from the early 20th century.
Nearby in the register
- FlessenspoelerijBoerderijunder 1 mi
- vml dienstwoningDienstwoningunder 1 mi
- Dienstwoningunder 1 mi
- Kantoorgebouw, Flevolaan 67Handel en kantoorunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.