TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Woonhuis, Wilhelminalaan 4

Alkmaar, Noord-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1904 - 1905
Address
Wilhelminalaan 4, Locatie: Westerhoutkwartier, 1815 JC Alkmaar
Place
Alkmaar
Province
Noord-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.62857, 4.74063
Monument number
524943

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

3 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

HERENHUIS in de stijl van het rationalisme met op oriëntaalse voorbeelden geïnspireerde ornamenten uit 1904-05, gebouwd voor het echtpaar Moltzer-Boeke naar ontwerp van K.P.C. de Bazel. Voor het beeldhouwwerk aan de voorgevel werd C.A. Oosschot (zwager van De Bazel) aangetrokken, de uitvoering was in handen van de Alkmaarse aannemer Ringers.

Het pand is onderdeel van de gesloten gevelwand langs de Wilhelminalaan tot aan het pand Wilhelminaan 2 van Jan Wils.

De bestrating van het overdekte plaatsje aan de achterzijde en van de achtertuin zijn onlangs (1999) uitgevoerd naar gevonden ontwerpen van De Bazel.

Omschrijving

Woonhuis van twee bouwlagen op een onregelmatige plattegrond onder een samengesteld schilddak met aankappingen die zijn gedekt met gesmoorde Hollandse pannen. Aan alle zijden van het huis zijn in het schilddak verschillende getoogde dakkapellen aangebracht, die aan de achterkant met drielichtvenster. De plattegrond heeft een geknikte rechthoekige hoofdvorm waardoor de noord- en zuidgevel gedeeltelijk schuin zijn geplaatst. De noordgevel is in het interieur weggewerkt achter een rechte binnenwand met ingebouwde kasten. De voor- en achtergevel zijn opgetrokken in bruine baksteen, de voorgevel is gedecoreerd met natuurstenen elementen voorzien van reliëfdecoraties in oriëntaalse trant. De vensters, deels met schuifraam, zijn overwegend uitgevoerd met een twaalf- of vijftienruits roedenverdeling in de bovenlichten. De voorgevel wordt horizontaal geleed door de brede natuurstenen sierbanden in het trasraam en de natuurstenen waterlijsten van de vensters. Onder de overstekende gootlijst op klossen een fries met siermetselwerk. De asymmetrische voorgevel kent een driedeling: rechts een uitgebouwde erkerpartij met afgesnoten hoeken over twee bouwlagen, links een geveldeel met de entreepartij en in het midden een vensteras met op de verdieping een klein balkon. De erkerpartij wordt gedekt door een vijfzijdig dak met in het middelste dakschild een kleine getoogde dakkapel. In de middelste vensteras van de erker gekoppelde vensters met kruiskozijn en twaalfruits bovenlichten, en in de schuine zijden vensters met vijftienruits bovenlichten. De hoeken van de erker worden op de verdieping geaccentueerd door pilasters met in natuursteen uitgevoerde kapitelen en basementen. De entreepartij bestaat uit een getoogde zware geverniste deur met smalle zijlichten en een 24-ruits bovenlicht met smalle zijlichten in een rijk gedecoreerde natuurstenen omlijsting met segmentboog. De smalle zijlichten met glas-in-loodramen en sierlijke diefijzers worden geflankeerd door natuurstenen pilasters met fantasiebasementen en -kapitelen. Verder zijn boven de vensters en de deur decoraties in Oriëntaalse trant aangebracht. Boven de deur een gekoppeld venster met twee schuiframen met twaalfruits bovenlichten, en in het dakschild van de dwarskap een kleine getoogde dakkapel. In de middelste vensteras op de begane grond een venster met kruiskozijn en kleine roedenverdeling en op de verdieping een openslaande dubbele deur naar het balkon met roedenverdeling en bovenlichten met roedenverdeling. Tevens een deur met roedenverdeling naar het balkon vanuit de linker voorkamer. De borstwering van het balkon is uitgevoerd in zandsteen met drie ronde gaten waarin decoratieve ijzeren rozetten zijn aangebracht.

De achtergevel wordt afgesloten door een gootlijst op klampen. Links een serre-uitbouw met openslaande dubbele glasdeur met zij- en bovenlichten naar een houten balkon. Aan de zijkant een dubbel openslaand raam met negenruits bovenlichten. Boven de serre een balkon met ijzeren hek en twee openslaande dubbele glasdeuren met vierruits bovenlichten. In het midden een tweeruits keldervenster, drie gekoppelde zesruits stolpramen, en op de verdieping een dubbel openslaand venster met kruiskozijn en vierruits bovenlicht. Rechts een deur (met bovenlicht) naar een overdekt plaatsje dat uitkomt op de tuin, waarboven op de verdieping eveneens een dubbel openslaand venster met vierruits bovenlicht.

INTERIEUR. Het oorspronkelijke interieur uit de bouwtijd is zowel in plattegrondindeling als detaillering grotendeels in oorspronkelijke staat bewaard gebleven. Op de begane grond in vestibule, hal en gang zwart-witte tegelvloeren (deels marmer) in verschillende patronen en in de gang tegellambrizeringen (witte tegels met hoekornamenten in de vorm van een blauwe lelie). De kamers-en-suite bevatten 19de-eeuwse haardpartijen met schoorsteenmantels en betimmeringen. De stucplafonds zijn rijk gedecoreerd met karakteristieke "De Bazel-motieven" waarin geometrische patronen en florale motieven zijn gecombineerd. In de vertrekken op de verdieping en zolder is ook een deel van de oorspronkelijke stucplafonds, lambriseringen, ingebouwde kasten en paneeldeuren bewaard gebleven. Verder onder meer marmeren schoorsteenmantels in de twee voorkamers, in de vestibule twee ronde glas-in-loodramen naar ontwerp van De Bazel, en deuren die vrijwel allemaal verschillend zijn en deels voorzien van ruitjes.

Waardering

Het herenhuis uit 1904-05 is van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde als representatief en zowel in- als uitwendig grotendeels gaaf voorbeeld uit het vroege oeuvre van De Bazel, dat wordt gekenmerkt door een rationalistische hoofdvorm met op oriëntaalse ornamenten geinspireerde detaillering. Het woonhuis is beeldbepalend gesitueerd vlak naast het woonhuis Wilhelminalaan 2 van Jan Wils.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

MANSION in the style of rationalism with ornaments inspired by Oriental examples from 1904-05, built for the married couple Moltzer-Boeke after a design by K.P.C. de Bazel. For the sculptural work on the front facade C.A. Oosschot (brother-in-law of De Bazel) was engaged, the execution was in the hands of the Alkmaar contractor Ringers.

The property is part of the closed facade wall along the Wilhelminalaan up to the property Wilhelminalaan 2 by Jan Wils.

The paving of the covered courtyard at the rear and of the back garden were recently (1999) carried out according to designs found by De Bazel.

Description

Dwelling house of two storeys on an irregular ground plan under a composite hipped roof with cut-outs which are covered with dampened Dutch tiles. On all sides of the house various arched roof dormers are incorporated in the hipped roof, at the rear with a three-light window. The ground plan has a bent rectangular main form whereby the north and south facades are partially set at an angle. The north facade is worked away in the interior behind a straight internal wall with built-in cupboards. The front and rear facades are constructed in brown brick, the front facade is decorated with natural stone elements provided with relief decorations in Oriental style. The windows, partly with sash windows, are predominantly executed with a twelve- or fifteen-pane glazing bars in the fanlights. The front facade is horizontally divided by the broad natural stone decorative bands in the transom and the natural stone drip mouldings of the windows. Below the projecting gutter line on corbels a frieze with decorative brickwork. The asymmetrical front facade has a three-part division: on the right an extended bay section with cut-off corners over two storeys, on the left a facade section with the entrance and in the middle a window bay with on the upper floor a small balcony. The bay section is covered by a five-sided roof with in the middle roof panel a small arched roof dormer. In the middle window bay of the bay coupled windows with cross window and twelve-pane fanlights, and in the sloped sides windows with fifteen-pane fanlights. The corners of the bay are accentuated on the upper floor by pilasters with capitals and bases executed in natural stone. The entrance section consists of an arched heavy varnished door with narrow side lights and a 24-pane fanlight with narrow side lights in a richly decorated natural stone surround with segmented arch. The narrow side lights with stained glass windows and ornamental iron braces are flanked by natural stone pilasters with fantasy bases and capitals. Furthermore, decorations in Oriental style are applied above the windows and door. Above the door a coupled window with two sash windows with twelve-pane fanlights, and in the roof panel of the transverse gable a small arched roof dormer. In the middle window bay on the ground floor a window with cross window and small glazing bars and on the upper floor a glazed double door to the balcony with glazing bars and fanlights with glazing bars. Also a door with glazing bars to the balcony from the left front room. The balustrade of the balcony is executed in sandstone with three round holes in which decorative iron rosettes are incorporated.

The rear facade is closed off by a gutter line on cleats. On the left a conservatory extension with glazed double doors with side and top lights to a wooden balcony. On the side a double opening window with nine-pane fanlights. Above the conservatory a balcony with iron railings and two glazed double doors with four-pane fanlights. In the middle a two-pane cellar window, three coupled six-pane roof windows, and on the upper floor a double opening window with cross window and four-pane fanlight. On the right a door (with fanlight) to a covered courtyard that opens onto the garden, above which on the upper floor likewise a double opening window with four-pane fanlight.

INTERIOR. The original interior from the time of construction has been largely preserved in both floor plan layout and detailing in its original state. On the ground floor in vestibule, hall and corridor black-and-white tile floors (partly marble) in various patterns and in the corridor tile wainscoting (white tiles with corner ornaments in the form of a blue lily). The suite of rooms contain 19th-century fireplace sections with mantels and panelling. The stucco ceilings are richly decorated with characteristic "De Bazel motifs" in which geometric patterns and floral motifs are combined. In the rooms on the upper floor and attic part of the original stucco ceilings, wainscoting, built-in cupboards and panel doors have also been preserved. Furthermore, among others marble fireplace mantels in the two front rooms, in the vestibule two round stained glass windows to a design by De Bazel, and doors which are almost all different and partly provided with small panes.

Valuation

The mansion from 1904-05 is of general importance on account of its architectural and cultural-historical value as a representative and both internally and externally largely intact example from the early oeuvre of De Bazel, which is characterized by a rationalist main form with detailing inspired by Oriental ornaments. The dwelling house is a landmark situated directly next to the dwelling house Wilhelminalaan 2 by Jan Wils.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map