Rijksmonumentenregister · Netherlands
Historische aanleg, Buurtweg bij 90
Wassenaar, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1803 - 1835
- Address
- Buurtweg bij 90, 2244 AG Wassenaar
- Place
- Wassenaar
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.11799, 4.34966
- Part of complex
- 524568
- Monument number
- 524571
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Leiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1787 map "[Kaart figuratif van alle de operatien en marssen den K. Pruissichen troupes... van Woesel aff tot binnen de provintie van Hollandt en Amsterdam in d. j. 1787 enz.] COLLBN Port 4 N 75 sheet 1" (Leiden University Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding complexonderdeel 2
HISTORISCHE PARK- EN TUINAANLEG in Gemengde Tuinstijl behorend bij de historische buitenplaats Voorlinden. Omstreeks 1913 is de landschappelijke parkaanleg van Zocher sr. en jr. uit de periode 1803-1835 gereorganiseerd tot een landschapspark passend bij het nieuwe Engels landhuis en de bijgebouwen. De architect R.J. Johnston maakte in 1912 het ontwerp voor de rechtlijnige tuinaanleg als verlenging van de architectuur van het huis. De regelmatige aanleg in Nieuw Architectonische Stijl, geïnspireerd op tuinvormen uit de Italiaanse Renaissance en Franse Barok, vormt de overgang naar het landschappelijke parkgedeelte.
Op een gedetailleerde kaart van de landgoederen Voorlinden en Blanckenburgh uit 1843, toen de landgoederen in één hand waren, is de aanleg van de Zochers duidelijk herkenbaar; een bosrijke landschappelijke parkaanleg met slingerende wandelpaden langs open plekken met sierelementen. Voor het huis een grote waterpartij met verschillende lobvormige uitlopers en in de middenas een brede zichtas naar het bos op Blanckenburgh. Aan weerszijden van het huis de kwekerij, moestuin en boomgaard. De formele lanenstructuur in het bos langs de duinrand vormt de verbinding tussen de beide buitenplaatsen.
Omschrijving
Van de 19de-eeuwse landschappelijke parkaanleg van J.D. Zocher sr. en jr. resteert het bos langs de west- en noordrand van het park. In het duinbos aan de westzijde een hoge duinrug als overgang naar het achtergelegen duingebied, een rechte sloot en restanten van een rechte lanenstructuur met diagonalen tussen Voorlinden en Blanckenburgh. In het bos naaldbomen afgewisseld met loofhout (o.m. esdoorns, beuken en kastanjes). In de dichte bosrand aan de noordzijde een verhoging die als het ware een terras vormt met uitzicht op het naastgelegen Blanckenburg.
Vanaf de hekpijlers aan de Buurtweg loopt de (geasfalteerde) oprijlaan in westelijke richting naar het huis en passeert links de oude moestuin (nu kwekerij), enkele (voormalige) dienstwoningen en de oude boomgaard. De laan vervolgt zijn weg langs de achterkant van het landhuis (westgevel) in noordelijke richting en eindigt bij het koetshuis en de koetsierswoning. De laanbeplanting bestaat aan het begin uit beuken en vervolgens heestergroepen (o.a hulst en taxus), afgewisseld met onder meer kastanjes (met name in de nabijheid van de dienstwoningen), eiken, beuken, lindes en esdoorn. Aan de zuidzijde van het landhuis vrij dichte boomgroepen (o.a. eiken en beuken) en één opvallende solitaire rode beuk. Achter het huis (west) onder meer enkele grote kastanjes en in de paardenwei aan de noordzijde kleine boomgroepen van lindes en kastanjes.
Bij de reorganisatie omstreeks 1913 heeft de waterpartij de huidige slingerende vorm gekregen, passend bij de lokatie en oriëntatie van het nieuwe huis. Voor het huis een brede door bomen en heesters omzoomde zichtas op de slingerende waterpartij. De kronkelige vorm van de waterloop is geaccentueerd door kleine boom- en heestergroepen (o.m.taxus, els, kastanje, wilg) die verschillende doorkijkjes bieden op het open weiland en de Buurtweg.
Vanaf de oprijlaan voeren drie paden naar de rotonde met kleine pergola voor de hoofdentree in zuidgevel van het landhuis. Dit is een onderdeel van de rechtlijnige tuinaanleg van Johnston die zich voortzet aan de voorzijde van het huis. De symmetrisch opgezette iets verhoogde tuinaanleg sluit aan op het terras voor de oostgevel en wordt van het gazon afgescheiden door een laag gemetseld muurtje. De doorgangen in dit muurtje zijn geaccentueerd door halfrond gemetselde pijlers met siervazen. Aan de noord- en zuidzijde pergola's met in rode bakstenen kolommen en houten balken. Het middelste deel van de tuin bestaat uit een rechthoekig gazon, geflankeerd door twee met flagstones geplaveide paden. Aan weerszijden van het gazon twee vierkante vakken met cirkelvormige gazons en in de zwikken bloemperken, omsloten door geschoren buxushaagjes. Centraal in de gazons een vierpas met tuinbeeld op sokkel. In het noordelijke gazon zijn jonge eikebomen geplant.
Waardering
De gefaseerd tot stand gekomen historische park- en tuinaanleg van de buitenplaats Voorlinden is van algemeen belang vanwege de cultuur- en tuinhistorische waarde als representatief voorbeeld van een combinatie van 19de-eeuwse parkelementen in Engelse Landschapsstijl en vroeg 20ste-eeuwse parkelementen in Nieuw Architectonische Tuinstijl, waarbij romantische en geometrische patronen zijn samengevoegd.
De aanleg heeft ensemblewaarde vanwege de visuele en ruimtelijke samenhang met de overige complexonderdelen en in het bijzonder met het landhuis.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction complex component 2
HISTORICAL PARK AND GARDEN LAYOUT in Mixed Garden Style belonging to the historical country estate Voorlinden. Around 1913 the landscape park layout by Zocher sr. and jr. from the period 1803-1835 was reorganised into a landscape park befitting the new English manor house and the ancillary buildings. Architect R.J. Johnston designed in 1912 the straight-line garden layout as an extension of the architecture of the house. The regular layout in Neo-Architectural Style, inspired by garden forms from the Italian Renaissance and French Baroque, forms the transition to the landscape park section.
On a detailed map of the estates Voorlinden and Blanckenburgh from 1843, when the estates were in single ownership, the layout by the Zochers is clearly recognisable; a wooded landscape park layout with meandering walking paths along open spaces with ornamental elements. In front of the house a large water feature with various lobular extensions and in the central axis a broad sight line towards the woods on Blanckenburgh. On either side of the house the nursery, kitchen garden and orchard. The formal avenue structure in the woods along the dune edge forms the connection between the two country estates.
Description
Of the 19th-century landscape park layout by J.D. Zocher sr. and jr. the woods along the western and northern edge of the park remain. In the dune woodland on the western side a high dune ridge as a transition to the adjoining dune area, a straight ditch and remains of a straight avenue structure with diagonals between Voorlinden and Blanckenburgh. In the woods conifers alternating with deciduous trees (including maples, beeches and chestnuts). In the dense woodland edge on the north side a raised area which forms as it were a terrace with a view onto the adjacent Blanckenburg.
From the gate piers at the Buurtweg the (asphalt) drive runs in a westerly direction towards the house and passes on the left the old kitchen garden (now nursery), several (former) service dwellings and the old orchard. The avenue continues its course along the rear of the manor house (west façade) in a northerly direction and ends at the coach house and the coachman's dwelling. The avenue planting consists at the beginning of beeches and subsequently shrub groups (including holly and yew), alternating with among others chestnuts (particularly in the vicinity of the service dwellings), oaks, beeches, limes and maples. On the south side of the manor house fairly dense tree groups (including oaks and beeches) and one striking solitary red beech. Behind the house (west) among others several large chestnuts and in the paddock on the north side small tree groups of limes and chestnuts.
During the reorganisation around 1913 the water feature acquired its present meandering form, befitting the location and orientation of the new house. In front of the house a broad sight line lined by trees and shrubs onto the meandering water feature. The sinuous form of the waterway is accentuated by small tree and shrub groups (including yew, alder, chestnut, willow) which provide various sight lines onto the open meadow and the Buurtweg.
From the drive three paths lead to the rotunda with small pergola in front of the main entrance in the south façade of the manor house. This is a component of the straight-line garden layout by Johnston which continues in front of the house. The symmetrically arranged slightly raised garden layout adjoins the terrace in front of the east façade and is separated from the lawn by a low brick wall. The passages in this wall are accentuated by semi-circular brick piers with ornamental vases. On the north and south side pergolas with red brick columns and wooden beams. The middle part of the garden consists of a rectangular lawn, flanked by two paths paved with flagstones. On either side of the lawn two square sections with circular lawns and in the spandrels flower beds, enclosed by clipped box hedges. Centrally in the lawns a four-part figure with garden ornament on plinth. In the northern lawn young oak trees are planted.
Valuation
The historical park and garden layout of the country estate Voorlinden, created in stages, is of general importance because of its cultural and garden-historical value as a representative example of a combination of 19th-century park elements in English Landscape Style and early 20th-century park elements in Neo-Architectural Garden Style, whereby romantic and geometric patterns are merged.
The layout has ensemble value because of the visual and spatial coherence with the other complex components and in particular with the manor house.
Nearby in the register
- Tuinbank, Buurtweg bij 90Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuinmuur, Buurtweg bij 90Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Landhuis, Buurtweg 90Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Garage (G), Buurtweg 98Opslagunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.