Rijksmonumentenregister · Netherlands
Groot Zandbrink
Leusden, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1878
- Address
- Postweg 2 bis, 3831 SE Leusden
- Place
- Leusden
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.12483, 5.47980
- Monument number
- 524229
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De LANGHUISBOERDERIJ, Groot Zandbrink genaamd, met aangebouwd zomerhuis en bakhuis dateert uit 1878, zoals vermeld staat op de sluitsteen boven de achterbaander. De boerderij, die behoort tot het landgoed De Boom, is gebouwd op de plaats van een oudere voorganger. Een balk van het laatste spant tegen de achtergevel, draagt het jaartal 1626. Intern hebben enkele wijzigingen plaatsgevonden, waarbij het spoelhok tot keuken en sanitairruimte is ingericht. In de mooie kamer (woonkamer) is binnen de grote schouw een schoorsteenmantel geplaatst. De oorspronkelijke tegels van de achterwand van de schouw zijn op de schoorsteen aangebracht. De achtergevel van de boerderij is in 1994 herbouwd volgens de oude indeling en met gebruikmaking van de oude stenen, nadat deze bol was komen te staan door een verzakking bij de onderliggende gierkelder. De vensters in de voorgevel zijn voorzien van nieuwe schuiframen. Het zomerhuis bevatte oorspronkelijk één vertrek, maar is later in tweeën verdeeld. Het lager uitgebouwde bakhuis is aan de noordzijde verbreed in hout. Het bakhuis bezat een broodoven, later gewijzigd in een waterstookplaats.
Omschrijving
De langhuisboerderij is markant gelegen in de bocht van de Postweg nabij de kruising met de Aschatterweg in een open akker- en weidelandschap. De boerderij op een rechthoekig grondplan heeft een afgewolfd rieten zadeldak met de nok evenwijdig aan de weg. Aan de rechterzijde is ter hoogte van het woonhuisgedeelte dwars het zomerhuis met bakhuis aangebouwd onder een zadeldak gedekt met rode Oudhollandse pannen. Het smallere, uitgebouwde bakhuis beschikt over een eigen lager zadeldakje gedekt met rode Oudhollandse pannen.
De gevels zijn boven een grijs gepleisterde plint opgetrokken in grauwe baksteen in staand verband. Boven de vensters bevinden zich rollagen. In het metselwerk van het zomerhuis en bakhuis zijn vlechtingen aangebracht en ter hoogte van de goot een bloktandlijst. De symmetrisch ingedeelde voorgevel (oostzijde) wordt gekenmerkt door een pilastergeleding met ter hoogte van de verdiepingsvloer een uitgemetselde horizontale band. In het midden, tussen pilasters, bevindt zich een dubbele paneeldeur met bovenlicht voorzien van een levensboom, geflankeerd door een zesruits schuifvenster. Aan weerszijden hiervan bevindt zich een smal drieruits schuifvenster. Alle vensters zijn voorzien van groen - wit geschilderde paneelluiken. Het tweelichtsvenster op de zolderverdieping is een latere toevoeging. De achtergevel heeft de oorspronkelijke symmetrische indeling met in het midden een vierdelige, getoogde deeldeur, geflankeerd door gietijzeren stalvensters en een getoogde staldeur rechts en links. Op de zolderverdieping is een dubbel zolderluik met aan weerszijden een halfcirkelvormig venster aangebracht. Boven de deeldeuren bevindt zich een sluitsteen met het jaartal 1878.
De linkerzijgevel heeft rechts bij het woonhuisgedeelte een venster en bij het achterhuis vijfmaal een getoogde mestdeur en een stalvenster.
De rechterzijgevel heeft links van het uitgebouwde zomerhuis met bakhuis een kelderlicht met diefijzers. Rechts van het zomerhuis bevat de gevel een later geplaatst samengesteld venster en klein venster. Voorts vier mestdeuren en vijf stalvensters.
Het zomerhuis heeft in de voorgevel (oostzijde) een enkel en een dubbel vierruits draaivenster met luiken. De achtergevel bevat twee deuren. De gevels van het bakhuis zijn blind.
INTERIEUR. De boerderij heeft grotendeels de oorspronkelijke indeling behouden met aan de voorzijde in het midden de mooie kamer met een grote schouw over de volle breedte voorzien van mangaankleurige tegeltableaus met bloemen en landschappelijke taferelen met spreuken, verticale banden met blad- en bloemmotieven en met exotische vogels. De woonkamer heeft een balken plafond. Rechts in het woonhuis is een opkamer met plavuizen vloer, waaronder een kelder met troggewelf. Het zomerhuis beschikt over een balkenplafond en een sparrenkap. Het achterhuis heeft een middendeel met aan weerszijden een stal met mestgoot. De sparrenkap en spanten met ankerbalkgebinten zijn oorspronkelijk.
Waardering
De boerderij is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als redelijk gaaf voorbeeld van een langhuisboerderij met aangebouwd zomerhuis en bakhuis uit het laatste kwart van de negentiende eeuw op de plaats van een oudere voorganger, met waardevolle interieurelementen. Tevens is de boerderij van landschappelijke waarde vanwege de markante situering in een bocht van de Postweg in een open akker- en weidelandschap.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The LONGHOUSE FARMHOUSE, called Groot Zandbrink, with an attached summer house and bakehouse dates from 1878, as stated on the keystone above the rear door. The farmhouse, which belongs to the estate De Boom, was built on the site of an older predecessor. A beam of the latter roof truss against the rear facade bears the date 1626. Internally, some alterations have been made, with the scullery converted into a kitchen and sanitary facility. In the fine room (living room), a chimneypiece has been placed within the large hearth. The original tiles from the rear wall of the hearth have been attached to the chimney. The rear facade of the farmhouse was rebuilt in 1994 according to the old layout and using the old bricks, after it had bulged due to subsidence of the underlying slurry tank. The windows in the front facade are provided with new sash windows. The summer house originally contained one room but was later divided into two. The lower-built bakehouse was widened on the north side in wood. The bakehouse had a bread oven, later altered into a water-heating place.
Description
The longhouse farmhouse is markedly situated in the bend of the Postweg near the intersection with the Aschatterweg in an open arable and pasture landscape. The farmhouse on a rectangular ground plan has a curved thatched gabled roof with the ridge parallel to the road. On the right side, at the height of the residential section, the summer house with bakehouse is built perpendicular under a gabled roof covered with red Old Dutch tiles. The narrower, built-out bakehouse has its own lower gabled roof covered with red Old Dutch tiles.
The facades are raised above a grey rendered plinth in grey brick in running bond. Above the windows are rollwork courses. In the masonry of the summer house and bakehouse, brick nogging has been incorporated and at the height of the gutter a dog-tooth course. The symmetrically arranged front facade (east side) is characterised by a pilaster articulation with an embossed horizontal band at the height of the floor level. In the centre, between pilasters, is a double panelled door with fanlight featuring a tree of life, flanked by a six-light sash window. On either side of this is a narrow three-light sash window. All windows are provided with green and white painted panel shutters. The two-light window on the attic storey is a later addition. The rear facade has the original symmetrical arrangement with in the centre a four-part arched half-door, flanked by cast-iron stable windows and an arched stable door on the right and left. On the attic storey a double attic shutter with a semicircular window on either side has been installed. Above the half-doors is a keystone with the date 1878.
The left side facade has, on the right at the residential section, a window and at the rear building five times an arched manure door and a stable window.
The right side facade has to the left of the built-out summer house with bakehouse a cellar light with theft bars. To the right of the summer house the facade contains a later placed composite window and small window. Furthermore four manure doors and five stable windows.
The summer house has in the front facade (east side) a single and a double four-light casement window with shutters. The rear facade contains two doors. The facades of the bakehouse are blind.
INTERIOR. The farmhouse has largely retained its original layout with at the front in the centre the fine room with a large hearth spanning the full width provided with manganese-coloured tile tableaux featuring flowers and landscape scenes with mottoes, vertical bands with leaf and floral motifs and exotic birds. The living room has a wooden ceiling. To the right in the residential house is a bedroom with tiled floor, beneath which is a cellar with a trough vault. The summer house has a wooden ceiling and a common rafter roof. The rear building has a central section with a stable on either side with a manure gutter. The common rafter roof and rafters with collar tie trusses are original.
Valuation
The farmhouse is of general importance due to its cultural and architectural historical value as a reasonably intact example of a longhouse farmhouse with attached summer house and bakehouse from the last quarter of the nineteenth century on the site of an older predecessor, with valuable interior elements. Furthermore, the farmhouse is of landscape value due to its striking situation in a bend of the Postweg in an open arable and pasture landscape.
Nearby in the register
- Archeologie, Groot-ZandbrinkArcheologieunder 1 mi
- Stelling, oostelijke uiteinde van de Asschatterkade LeusdenOpen verdedigingswerkunder 1 mi
- Kazemat (B10), op de Asschatterkade LeusdenKazematunder 1 mi
- Kazemat (B10), op het Voorwerk ten zuiden van de Asschatterweg LeusdenKazematunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.