Rijksmonumentenregister · Netherlands
Hooglandsche Wetering
Tricht, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gemaal
- Function
- Gemaal(M3)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1930
- Address
- Lingedijk bij 62, 4196 HC Tricht (West Betuwe 25)
- Place
- Tricht
- Municipality
- West Betuwe
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.88948, 5.27554
- Monument number
- 523751
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "39 Rhenen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dit GEMAAL genaamd de HOOGLANDSCHE WETERING werd tussen 1925 en 1930 aangelegd aan de noordzijde van de Lingedijk tussen de dorpen Tricht en Buurmalsen. Op deze plaats bevond zich volgens oude kaarten reeds eerder een sluisje. De zogenaamde Hooglandsche Wetering waarin het gemaal zich bevindt, staat haaks op de op dit punt sterk meanderende Linge. Noordelijk van Buurmalsen gaat de Hooglandsche Wetering over in de Assche Wetering. Het huidige gemaalgebouw staat aan de noordzijde van de Lingedijk en ligt iets terug ten opzichte van de overige bebouwing aan deze dijk. Het zorgvuldig en zakelijk vormgegeven en gedetailleerde gebouwtje vertoont invloeden van de Amsterdamse School.
Omschrijving
Op een in beton uitgevoerde onderbouw bevindt zich het rechthoekige gemaalgebouwtje dat van een steil zadeldak met rode, opnieuw verbeterde Hollandse pannen is voorzien. De nok van het dak staat haaks op de Lingedijk en is voorzien van een kleine schoorsteen. De gevels zijn in halfsteens verband gemetseld en voorzien van twee omlopende rollagen ter decoratie. Het gebouw heeft een gepleisterde en witgeschilderde plint. Het gebouw wordt gedeeltelijk omringd door een hekwerk, bestaande uit betonkolommetjes die onderling verbonden zijn door een ijzeren buisframe.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL heeft een oorspronkelijke middendeur met aan weerszijden een 6-ruits raam met een bakstenen lekdorpel. Onder en boven de ramen bevinden zich omlopende en in grootte van elkaar verschillende rollagen. De bovenste rollaag is iets uitgemetseld. De geveltop is voorzien van vlechtingen en heeft een smalle achtzijdige gevelopening met een ventilatierooster. De beide ZIJGEVELS hebben elk twee gekoppelde 6-ruits ramen. De brede bakgoot heeft een geprofileerde decoratieve band.
De op de Hooglandsche Wetering gerichte ACHTERGEVEL heeft een symmetrische indeling met in het midden een stalen deur. Aan weerszijden van de deur en erboven bevinden zich smalle gevelopeningen die met glazen bouwstenen zijn gevuld. Boven en onder deze gevelopeningen bevinden zich de omlopende rollagen van baksteen. De van vlechtingen voorziene geveltop heeft een smalle achtzijdige gevelopening met een ventilatierooster. Onder deze gevelopening bevindt zich nog een oorspronkelijke lantaarn. Het INTERIEUR van het gemaal bezit o.a. nog een met rode en zwarte tegels belegde vloer, twee motoren waaronder een Heemaf electromotor, een met de hand te bedienen schuif en een stalen I-balk met katrol.
Waardering
GEMAAL genaamd de HOOGLANDSCHE WETERING uit ca. 1925-1930.
- Van architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een gaaf bewaard klein doch representatief gemaal. De oorspronkelijke hoofdvorm en baksteendetaillering met invloeden van de Amsterdamse School zijn goed bewaard gebleven. Het gebouwtje zelf valt op door de zorgvuldige afwerking van het metselwerk, de goten en de gevelinvullingen en het daarmee samenhangende gave karakter van het geheel. Gelegen tussen woonhuizen heeft het geheel ook de hoofdvorm van een klein woonhuis. Onder de bescherming vallen naast het gebouw ook de omringende en met de functie van het geheel samenhangende elementen, zoals het opmerkelijk gave interieur van de machinekamer en het 'basement' van het gebouw met hekwerk.
- Van stedenbouwkundige waarde vanwege de historisch-ruimtelijke relatie met de Linge en het omringende gebied. Het gebouw is prominent gelegen aan de noordzijde van de Lingedijk alwaar het gemaal een duidelijk aanwezig element in het dijkbeeld vormt.
- Van cultuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een klein gemaal uit het interbellum Het gemaal is nauw verbonden met de geschiedenis van de waterhuishouding in dit Lingegebied.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This PUMPING STATION called the HOOGLANDSCHE WETERING was constructed between 1925 and 1930 on the north side of the Lingedijk between the villages of Tricht and Buurmalsen. According to old maps, a small sluice had already existed at this location previously. The so-called Hooglandsche Wetering in which the pumping station is located runs at right angles to the Linge, which meanders strongly at this point. North of Buurmalsen the Hooglandsche Wetering continues into the Assche Wetering. The current pumping station building stands on the north side of the Lingedijk and is set back slightly in relation to the other buildings on this dike. The carefully and pragmatically designed and detailed small building shows influences of the Amsterdam School.
Description
On a concrete-executed foundation sits the rectangular pumping station building which is fitted with a steep gabled roof with red, newly improved Dutch tiles. The ridge of the roof runs at right angles to the Lingedijk and is fitted with a small chimney. The facades are laid in half-brick bond and fitted with two running roll mouldings for decoration. The building has a plastered and whitewashed plinth. The building is partially surrounded by fencing consisting of small concrete columns which are interconnected by an iron tube frame.
The symmetrically arranged FRONT FACADE has an original central door with on either side a 6-pane sash window with a brick drip moulding. Above and below the windows there are running roll mouldings of different sizes. The topmost roll moulding is slightly projecting. The facade gable is fitted with corbelling and has a narrow octagonal gable opening with a ventilation grille. Both SIDE FACADES each have two paired 6-pane windows. The broad guttering has a profiled decorative band.
The REAR FACADE facing the Hooglandsche Wetering has a symmetrical arrangement with in the centre a steel door. On either side of the door and above it are narrow gable openings which are filled with glass bricks. Above and below these gable openings are the running roll mouldings of brick. The corbelled facade gable has a narrow octagonal gable opening with a ventilation grille. Below this gable opening is still an original lantern. The INTERIOR of the pumping station includes amongst other things a floor tiled with red and black tiles, two motors including a Heemaf electric motor, a hand-operated sluice gate and a steel I-beam with a pulley.
Valuation
PUMPING STATION called the HOOGLANDSCHE WETERING from c. 1925-1930.
- Of architectural-historical value as an example of a well-preserved small yet representative pumping station. The original main form and brick detailing with influences of the Amsterdam School have been well preserved. The small building itself stands out through the careful finish of the brickwork, the guttering and the facade infills and the associated well-preserved character of the whole. Located amongst residential buildings, the whole also adopts the main form of a small residential house. Under protection fall alongside the building also the surrounding elements which are connected with the function of the whole, such as the remarkably well-preserved interior of the machine room and the basement of the building with fencing.
- Of urban-planning value because of the historical-spatial relationship with the Linge and the surrounding area. The building is prominently located on the north side of the Lingedijk where the pumping station forms a clearly visible element in the dike landscape.
- Of cultural-historical value as a well and well-preserved example of a small pumping station from the interwar period. The pumping station is closely connected with the history of water management in this Linge area.
Nearby in the register
- Kerk, Kerkstraat 6Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerktoren, Kerkstraat 6Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij, Bulkstraat 12Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Bulkstraat 14Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.