Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Utrechtseweg 269
Oosterbeek, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1923
- Address
- Utrechtseweg 269, 6862 AK Oosterbeek (Renkum 25)
- Place
- Oosterbeek
- Municipality
- Renkum
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.98858, 5.81525
- Monument number
- 523666
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Kaart van de zuidelijke Veluwezoom : westelijk gedeelte (Wageningen tot Arnhem) / lithogr. J. Smulders" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Geprefabriceerde HOUTEN VILLA geassembleerd in 1923. Naar verluidt zou de opdrachtgever, tijdens een huwelijksreis in Beieren, het huis op een bouwbeurs besteld hebben. Hoewel de fabrikant tot op heden niet bekend is zou het huis mogelijk gefabriceerd kunnen zijn door de Silezische firma Christoph & Unmack. Het huis valt op door de afwerking van de gevels met houten leien of spaanders hetgeen bij de tot nu toe bekende houten prefab woonhuizen is Nederland weinig voorkomt. In de loop der jaren heeft het huis enige wijzigingen ondergaan waaronder het aan de zijde van de rechter zijgevel aanbrengen van een serre met bovenliggend balkon en het vervangen van de oorspronkelijke geglazuurde dakpannen door gesmoorde opnieuw verbeterde Hollandse pannen. De geglazuurde dakpannen waren al kort na de oorlog vervangen door afwijkende dakpannen. Deze laatsten zijn recent vervangen. De ingang van het huis is gelegen in de linker zijgevel. Het huis bevindt zich buiten de kern van Oosterbeek aan de noordzijde van de Utrechtseweg en wordt omgeven door een tuin met gazon, struiken en bomen.
Omschrijving
Het huis is gebouwd op een nagenoeg vierkante plattegrond en heeft twee bouwlagen, waarvan de tweede laag gedeeltelijk in de kap is opgenomen, onder een zadeldak gedekt met gesmoorde opnieuw verbeterde Hollandse pannen. Op de nok bevinden zich twee bakstenen schoorstenen. De mastgoten boven de zijgevels zijn uitgevoerd in koper. De dakoverstekken boven voor- en achtergevel zijn voorzien van windveren met enige eenvoudige sierelementen. Het houtskelet van het pand is zowel aan de buitenzijde als aan de binnenzijde voorzien van een beplanking. Deze houten wanden zijn voorzien van geteerd papier en vervolgens aan de buitenzijde voorzien van houten spaanders. In het interieur zijn wanden voorzien van een betimmering met houten panelen. De leien die nu in de kleuren oker en zachtgroen geschilderd zijn hadden oorspronkelijk de kleur donkerbruin, die mogelijk het gevolg van een houtbeschermende behandeling met een olieproduct zoals gebruikelijk was bij houten huizen. Een merkwaardig element vormen de omlopende zinken, oorspronkelijk in koper uitgevoerde lijsten, ter hoogte van de onder- en bovendorpels van de vensters die dienen om de wanden droog te houden en om bescherming te bieden bij zware sneeuwval. Ter hoogte van de bovenzijde van de loggia op de verdieping in de voorgevel bevindt zich een eenvoudig lijstje. In de achtergevel bevindt zich op dezelfde hoogte eenzelfde lijst. De ramen zijn merendeels vernieuwd waarbij de oorspronkelijke roedenverdeling is gehandhaafd. De vensters waren voorheen van luiken voorzien. De gevels zijn asymmetrisch ingedeeld. De VOORGEVEL heeft op de begane grond drie vensters met zestienruits stolpramen. De verdieping heeft in het midden een loggia met balkon. In de achterwand van de loggia bevinden zich twee zesruits stolpramen. In ieder zijwand bevindt zich een deur met een zesruits raam. Aan weerszijden van de loggia bevindt zich een achtruits raam. Zowel uiterst links als rechts bevindt zich een klein venster met een vierruits raam. In de geveltop bevindt zich een venster met een achtruits stolpraam. De LINKER ZIJGEVEL heeft een uit midden gesitueerd door een topgevel afgesloten risalerend geveldeel waarin zich de entree bevindt. Deze is voorzien van een deur met een stervormig raampje en een driehoekig vierruits bovenlicht. Links van de deur bevindt zich een klein venster met een vierruits raampje. De verdieping bezit eenzelfde raampje en een breed venster met twee gekoppelde achtruits ramen die het achterliggende trappenhuis verlichten. In de geveltop een klein vierruits zolderraampje. Zowel in het linker als het rechter geveldeel bevindt zich een een venster op de begane grond, respectievelijk voorzien van een zesruits en een achtruits stolpraam. De ACHTERGEVEL heeft op de begane grond rechts een deur met een zesruits zijlicht. En uiterst rechts een klein venster met een vierruits raampje. De verdieping heeft links een balkon met eenzelfde deur met zijlicht als op de begane grond. Rechts hiervan bevinden zich twee kleine vensteropeningen van verschillend formaat. Deze zijn respectievelijk voorzien van een achtruits stolpraam en een vierruits raampje. In de geveltop een venster met achtruits stolpraam. De RECHTER ZIJGEVEL heeft op de begane grond een aangebouwde serre met bovenliggend balkon. Op de begane grond bevinden zich rechts hiervan een klein venster en een dubbele niet oorspronkelijke dubbele tuindeur. Het INTERIEUR is vrij gaaf bewaard gebleven. De belangrijkste wijziging vormt het verwijderen van de oorspronkelijke kacheloven in de woonkamer. Onlangs is echter een nieuwe kacheloven geplaatst op de oorspronkelijke plaats. In het interieur bevindt zich onder meer nog de volgende oorspronkelijke interieuronderdelen: een kelder met een met rode estrikken belegde vloer, een vestibule met een zwart-witte tegelvloer, een trappenhuis met een balustrade betstaande gedraaide houten balusters, een metalen schoorsteenmantel met een afbeelding van een zeilschip en de aanduiding van het bouwjaar 1923, diverse muurkasten met gesneden versieringen.
Waardering
HOUTEN VILLA uit 1923.
- Van architectuurhistorische waarde als vrij gaaf bewaard voorbeeld van een houten uit Duitsland of Silezië afkomstig prefab woonhuis uit het interbellum. Het huis valt op door de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp, zoals deze tot uitdrukking komen in de gevarieerde hoofdvorm, de detaillering en het bijzondere relatief zeldzame materiaalgebruik zoals de toepassing van houten spaanders als gevelbekleding. Het pand waarvan de ruimtelijke indeling nog aanwezig bezit meerdere oorspronkelijke interieuronderdelen waaronder diverse wandkasten met snijwerk.
- Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van de voornamelijk uit de tweede helft van de negentiende eeuw daterende villabebouwing aan de Utrechtseweg tussen Oosterbeek en Doorwerth. Deze weg, die de langgerekte 'ruggegraat' vormt die de kernen Oosterbeek, Doorwerth, Heelsum en Renkum aan elkaar rijgt, bezit een voor de gemeente Renkum kenmerkend bebouwingspatroon bestaande uit een lint van verspreid liggende villa's.
- Van cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een voor de gemeente Renkum kenmerkende sociaal-maatschappelijke ontwikkeling tussen 1850 en 1940, namelijk de immigratie van (nieuwe) welgestelden naar fraaie landelijke gebieden in de omgeving van een stad: in casu een villa nabij de kern van Oosterbeek dat in de tweede helft van de negentiende eeuw uit zou groeien tot een villadorp, gelegen in het bosrijke gebied van de zuidelijke Veluwezoom nabij Arnhem. Het pand is verder van typologisch als voorbeeld van een prefab houten huis uit het interbellum dat een zekere zeldzaamheidswaarde heeft door de toegepaste gevelbekleding met houten spaanders. In Nederland zijn hiervan slechts enkele voorbeelden bekend.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Prefabricated WOODEN VILLA assembled in 1923. According to reports, the client is said to have ordered the house at a building fair during a honeymoon trip in Bavaria. Although the manufacturer remains unknown to date, the house may possibly have been manufactured by the Silesian firm Christoph & Unmack. The house stands out because of the finishing of the facades with wooden shingles or shakes, which is uncommon among the prefabricated wooden residential houses known to date in the Netherlands. Over the years, the house has undergone some alterations, including the addition of a conservatory with an overlying balcony on the side of the right side facade and the replacement of the original glazed roof tiles with smoked newly improved Dutch tiles. The glazed roof tiles had been replaced shortly after the war with different roof tiles. These latter ones have recently been replaced. The entrance to the house is located in the left side facade. The house is situated outside the centre of Oosterbeek on the north side of the Utrechtseweg and is surrounded by a garden with lawn, shrubs and trees.
Description
The house is built on an approximately square floor plan and has two storeys, the second of which is partially incorporated into the roof, under a gabled roof covered with smoked newly improved Dutch tiles. On the ridge are two brick chimneys. The gutters above the side facades are executed in copper. The roof overhangs above front and rear facades are provided with wind braces with some simple decorative elements. The timber frame of the building is provided with boarding on both the outside and inside. These wooden walls are provided with tarred paper and subsequently on the outside with wooden shakes. In the interior, walls are provided with cladding of wooden panels. The shingles now painted in the colours ochre and soft green originally had the colour dark brown, which may be the result of a wood-protective treatment with an oil product as was customary with wooden houses. A remarkable element is formed by the surrounding zinc, originally executed in copper lists, at the height of the lower and upper dormer windows which serve to keep the walls dry and to provide protection in heavy snowfall. At the height of the top of the loggia on the first floor in the front facade there is a simple moulding. In the rear facade there is the same moulding at the same height. The windows have mostly been renewed while maintaining the original glazing bars. The windows were previously provided with shutters. The facades are asymmetrically arranged. The FRONT FACADE has on the ground floor three windows with sixteen-pane tilt windows. The first floor has in the centre a loggia with balcony. In the rear wall of the loggia are two six-pane tilt windows. In each side wall there is a door with a six-pane window. On either side of the loggia is an eight-pane window. Both far left and right there is a small window with a four-pane window. In the gable has a window with an eight-pane tilt window. The LEFT SIDE FACADE has a projecting gable section situated out of centre with a stepped gable, in which the entrance is located. This is provided with a door with a star-shaped small window and a triangular four-pane fanlight. To the left of the door is a small window with a four-pane windowpane. The first floor has the same small windowpane and a wide window with two coupled eight-pane windows which illuminate the stairwell behind. In the gable a small four-pane attic window. Both in the left and the right gable section there is a window on the ground floor, provided respectively with a sixteen-pane and an eight-pane tilt window. The REAR FACADE has on the ground floor right a door with a six-pane sidelight. And far right a small window with a four-pane windowpane. The first floor has on the left a balcony with the same door with sidelight as on the ground floor. To the right of this are two small window openings of different sizes. These are provided respectively with an eight-pane tilt window and a four-pane windowpane. In the gable a window with eight-pane tilt window. The RIGHT SIDE FACADE has on the ground floor an attached conservatory with an overlying balcony. On the ground floor to the right of this there is a small window and a double non-original double garden door. The INTERIOR has been kept in relatively good condition. The main alteration consists of the removal of the original stove in the living room. Recently, however, a new stove has been installed in the original location. In the interior there are among other things the following original interior components: a cellar with a floor paved with red earthenware tiles, a vestibule with a black and white tile floor, a stairwell with a balustrade consisting of turned wooden balusters, a metal mantelpiece with an image of a sailing ship and the indication of the building year 1923, various wall cupboards with carved decorations.
Valuation
WOODEN VILLA from 1923.
- Of architectural-historical value as a relatively well-preserved example of a wooden prefabricated residential house from Germany or Silesia dating from the interwar period. The house stands out because of the high aesthetic qualities of the design, as expressed in the varied roof form, the detailing and the particular relatively rare use of materials such as the application of wooden shakes as facade cladding. The building, whose spatial layout is still present, possesses several original interior components including various wall cupboards with carved work.
- Of urban planning value as part of the villa development dating mainly from the second half of the nineteenth century on the Utrechtseweg between Oosterbeek and Doorwerth. This road, which forms the elongated 'backbone' connecting the centres of Oosterbeek, Doorwerth, Heelsum and Renkum, has a settlement pattern characteristic of the municipality of Renkum consisting of a ribbon of scattered villas.
- Of cultural-historical value as an expression of a social development characteristic of the municipality of Renkum between 1850 and 1940, namely the immigration of (new) wealthy people to beautiful rural areas in the surroundings of a city: in this case a villa near the centre of Oosterbeek which in the second half of the nineteenth century would develop into a villa village, situated in the wooded area of the southern Veluwezoom near Arnhem. The building is furthermore of typological value as an example of a prefabricated wooden house from the interwar period which has a certain rarity value because of the facade cladding applied with wooden shakes. Only a few examples of these are known in the Netherlands.
Nearby in the register
- Archeologie, Bilderberg Oosterbeek (Renkum 25)Archeologieunder 1 mi
- The HillockWoonhuisunder 1 mi
- Archeologie, Doorwerthsche HeideArcheologieunder 1 mi
- VARENHEUVELKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.