Rijksmonumentenregister · Netherlands
BUITENRUST
Oosterbeek, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1850
- Address
- Benedendorpsweg 171, 6862 WH Oosterbeek (Renkum 25)
- Place
- Oosterbeek
- Municipality
- Renkum
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.97902, 5.83347
- Monument number
- 523663
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "05. Arnhem (1838)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dit voorname HERENHUIS genaamd BUITENRUST werd waarschijnlijk ca.1850 gebouwd in de stijl van het Neo-Classicisme waarbij echter vooral sprake is van een traditionele nog op de achttiende bouwkunst teruggrijpende vormentaal. Over het bouwjaar van het pand bestaat enige onduidelijkheid. Mogelijk is de kern van het pand reeds in 1829 gebouwd. Het pand vormde oorspronkelijk het zomerverblijf van een Amsterdamse familie. Karakteristiek voor de ontwikkeling van het buiten wonen in het tweede kwart en derde kwart van de negentiende eeuw vormt het gegeven dat het hier vaak slechts tijdelijke bewoning betrof. Eerst in het laatste kwart van de negentiende eeuw zou de gegoede burgerij zich permanent in een villa vestigen mede als gevolg van de verbeterde infrastructuur.Het huis werd onder andere bewoond door de schrijfster Augusta de Wit. In de loop der jaren is het huis meerdere malen uitgebreid. Zo werd ca.1920 aan de rechter zijgevel een veranda (nu serre) aangebracht en werd een deel van de uitbouw aan de achterzijde rond 1930 met één bouwlaag verhoogd. In deze jaren werden ook twee driezijdige erkers aangebracht aan de linker zijgevel. Achter het huis staat een schuurtje of koetshuis uit de tweede helft van de negentiende eeuw waarvan de voorgevel gewijzigd is door het aanbrengen van een garagedeur en waarop de bescherming van rijkswege niet van toepassing is. Het woonhuis is bijzonder fraai gelegen aan de noordzijde van de Benedendorpsweg op de hoek met de Kneppelhoutweg aan de rand van een beboste stuwwal. Het huis wordt omgeven door een tuin met gazons, struiken en meerdere oude bomen waaronder een esdoorn, een linde en kastanjebomen. Links van de Kneppelhoutweg bevindt zich het landgoed de Hemelse Berg waarvan de aanleg is ontworpen door J.D. Zocher.
Omschrijving
Het HERENHUIS is gebouwd op een nagenoeg rechthoekige plattegrond en heeft twee in hoogte verschillende bouwlagen onder een samengesteld dak dat bestaat uit een blokvormige hoofdbouwmassa onder een afgeplat schilddak dat aan de noordzijde ter breedte van een travee doorgetrokken is boven een uitgebouwde tweelaags bouwmassa. Tussen dit bouwdeel en de hoofdbouwmassa bevindt zich aan de achterzijde een tweelaags bouwmassa onder een plat dak. Het schilddak is belegd met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen en heeft op diverse plaatsen bakstenen schoorstenen. In het voorschild bevinden zich drie dakkapellen onder aangekapte zadeldaken, voorzien van pilasters, frontonlijsten, persiennes en vierruits stolpramen. In het achterschild bevindt zich een dakkapel onder een plat dak. De dakkapel is voorzien van drie gekoppelde vierruits ramen. Het pand is aan de voorzijde onderkelderd en bezit een kelder met een tongewelf en kelders met troggewelfjes tussen houten balken op consoles. De vloeren zijn belegd met rode estrikken. De gevels zijn opgetrokken in baksteen, gemetseld in kruisverband en voorzien van een gepleisterde grijs gesausde plint. De voorgevel en de zijgevels bezitten hoekpilasters en worden afgesloten door een hoofdgestel bestaande uit een architraaflijst, fries en een geprofileerde ter plaatse van de pilasters gekorniste kroonlijst. De vensters worden over het algemeen afgesloten door anderhalfsteens strekken. Aan weerszijden van de vensters bevinden zich persiennes. De VOORGEVEL is symmetrisch ingedeeld en is vijf traveeën breed. De in de middentravee gelegen entree is bereikbaar via twee hardstenen treden en bezit een pilasteromlijsting afgesloten door een geprofileerde fries met de tekst 'BUITENRUST' en een kroonlijst op consoles. De paneeldeur is voorzien van twee gietijzeren roosters met middenornamenten. Het bovenlicht bezit een enkelruits raam. Aan weerszijden van de entree bevinden zich twee vensters met achtruits schuiframen. De verdieping bezit vijf vensters met vierruits schuiframen. De asymmetrisch ingedeelde LINKER ZIJGEVEL heeft op de begane grond zowel in de middentravee als in de linker travee een driezijdige erker met roedenverdelingen in de ramen van de korte zijden. De rechter travee heeft een tuindeuropening met een dubbele zestienruits deur en een enkelruits bovenlicht. De verdieping heeft in de middentravee een tijdens het interbellum verbreed venster dat voorzien is van drie gekoppelde ramen, samengesteld uit een zesruits schuifraam en drieruits zijlichten. De linker- en rechtertravee bezitten ieder een vensters met een zesruits schuifraam. De ACHTERGEVEL is asymmetrisch ingedeeld en heeft op de begane grond links een deuropening met een paneeldeur en een tweeruits bovenlicht. Rechts hiervan bevindt zich een breed venster als op de verdieping van de linker zijgevel. Geheel rechts bezit de gevel een venster met een achtruits schuifraam. De verdieping bezit twee vensters met vierruits stolpramen en vierruits bovenlichten. Geheel rechts bezit de verdieping een venster met een zesruits schuifraam. De RECHTER ZIJGEVEL heeft in de gevel van de van de hoofbouwmassa links een meer dan helft van de breedte van de gevel beslaande serre onder een zadeldak met de nok haaks op de gevel. De serre is voorzien van zesruits ramen die zich bijna voortzetten tot het maaiveld. De verdieping boven de serre bezit een venster met een zesruits schuifraam. De rechter gevelhelft heeft op de begane grond een venster met een achtruits schuifraam en op de verdieping een venster met een zesruits schuifraam. Tussen de serre en het venster op de begane grond bevindt zich een lage later aangebrachte door een rollaag afgesloten deur. De gevel van de rechts gelegen inspringende, van een plat dak voorziene, bouwmassa heeft op de begane grond links een paneeldeur met een gietijzeren rooster en rechts een venster met een achtruits schuifraam. De verdieping heeft over de volle breedte een balkon waartoe een links gelegen deuropening met paneeldeur en drieruits bovenlicht toegang verleend. Rechts bevindt zich een venster met invulling als in de achtergevel. In het vanwege de tijdelijke bewoning sober uitgevoerde INTERIEUR bevinden zich onder meer een gang met een terrazzovloer uit het eerste kwart van de 20ste eeuw, het opvallende trappenhuis bezit een slingertrap, de keuken heeft nog de oorspronkelijke kasten en een schouwpartij. Diverse kamers zijn voorzien van eenvoudige stucplafonds en marmeren schoorsteenmantels. De opvallendste, in Napoleon Rouge uitgevoerde, schoorsteenmantel bevindt zich in de linker achterkamer. Een opmerkelijk onderdeel vormen de vele bewaard gebleven, met bloemmotieven gedecoreerde, c.v.radiatoren in het pand.
Waardering
Voornaam HERENHUIS genaamd BUITENRUST, waarschijnlijk gebouwd in 1850 of enige decennia eerder, in Neo-Classicistische stijl.
-Van architectuurhistorische waarde als een vrij gaaf bewaard in de stijl van het Neo-Classicisme in het tweede kwart van de negentiende eeuw als zomerverblijf gebouwd herenhuis. Het huis is van belang vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp, zoals deze met name tot uitdrukking komen in de monumentale van hoekpilasters voorziene voorgevel met een van een fraaie pilaster omlijsting voorziene entree. Het pand waarvan de historisch gegroeide ruimtelijke indeling nog aanwezig bezit tevens nog meerdere oorspronkelijke interieuronderdelen waaronder kamers-en-suite, schoorsteenmantels en gedecoreerde radiatoren.
-Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van de voornamelijk uit de tweede helft van de negentiende eeuw daterende villabebouwing aan de Benedendorpsweg in Oosterbeek. Vanwege de prominente beeldbepalende ligging op de hoek van de Benedendorpsweg en de Kneppelhoutweg heeft het pand ook een situeringswaarde.
-Van cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een voor de gemeente Renkum kenmerkende sociaal-maatschappelijke ontwikkeling tussen 1850 en 1940, namelijk de immigratie van (nieuwe) welgestelden naar fraaie landelijke gebieden in de omgeving van een stad: in casu een herenhuis gelegen aan de Benedendorpsweg van het dorp Oosterbeek dat in de tweede helft van de negentiende eeuw uit zou groeien tot een villadorp, gelegen in het bosrijke gebied van de zuidelijke Veluwezoom nabij Arnhem. De grote toestroom van welgestelden zou de sociale gelaagdheid van de bevolking in Oosterbeek aanzienlijk veranderen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This distinguished COUNTRY HOUSE named BUITENRUST was probably built around 1850 in the style of Neo-Classicism, although it primarily employs a traditional formal language drawing on eighteenth-century architecture. There is some uncertainty regarding the building date of the property. It is possible that the core of the building was already constructed in 1829. The property originally served as a summer residence for an Amsterdam family. Characteristic of the development of rural living in the second and third quarters of the nineteenth century is the fact that this often involved only temporary occupation. Only in the final quarter of the nineteenth century would the wealthy bourgeoisie establish themselves permanently in a villa, partly as a result of improved infrastructure. The house was inhabited by, among others, the writer Augusta de Wit. Over the years the house has been extended on several occasions. Around 1920 a veranda (now conservatory) was added to the right side elevation, and part of the rear extension was raised by one storey around 1930. During these years two three-sided bay windows were also added to the left side elevation. Behind the house stands a shed or carriage house from the second half of the nineteenth century, whose front elevation has been altered by the addition of a garage door and to which national monument protection does not apply. The dwelling house is pleasantly situated on the north side of the Benedendorpsweg at the corner with the Kneppelhoutweg on the edge of a wooded moraine. The house is surrounded by a garden with lawns, shrubs and several old trees including a maple, a linden and chestnut trees. To the left of the Kneppelhoutweg lies the estate de Hemelse Berg, whose design was created by J.D. Zocher.
Description
The COUNTRY HOUSE is constructed on an approximately rectangular plan and has two storeys of different heights under a composite roof consisting of a block-shaped main building mass under a flattened hipped roof which extends on the north side across the width of one bay above an extended two-storey building mass. Between this section and the main building mass there is a two-storey building mass under a flat roof on the rear. The hipped roof is covered with smoored improved Dutch tiles and has brick chimneys in various locations. In the front slope there are three roof dormers under pitched gable roofs, provided with pilasters, pediment mouldings, shutters and four-pane roof lights. In the rear slope there is a roof dormer under a flat roof. The roof dormer is provided with three coupled four-pane windows. The property is partially cellared on the front and has a cellar with a barrel vault and cellars with trough vaults between wooden beams on consoles. The floors are laid with red paving. The elevations are constructed in brick, laid in English bond and provided with a plastered grey-washed plinth. The front elevation and the side elevations have corner pilasters and are topped by a main entablature consisting of an architrave moulding, frieze and a profiled cornice that is corniced at the location of the pilasters. The windows are generally closed by one-and-a-half-brick-deep flat arches. Shutters are present on both sides of the windows. The FRONT ELEVATION is symmetrically arranged and is five bays wide. The entrance located in the central bay is accessible via two stone steps and has a pilaster framing topped by a profiled frieze with the text 'BUITENRUST' and a cornice on consoles. The panelled door is provided with two cast-iron gratings with central ornaments. The fanlight has a single-pane window. On both sides of the entrance are two windows with eight-pane sash windows. The first floor has five windows with four-pane sash windows. The asymmetrically arranged LEFT SIDE ELEVATION has on the ground floor both in the central bay and in the left bay a three-sided bay window with glazing bars in the windows of the short sides. The right bay has a garden door opening with a double sixteen-pane door and a single-pane fanlight. The first floor has in the central bay a window that was enlarged during the interwar period and is provided with three coupled windows, consisting of a six-pane sash window and three-pane side lights. The left and right bays each have a window with a six-pane sash window. The REAR ELEVATION is asymmetrically arranged and has on the ground floor on the left a door opening with a panelled door and a two-pane fanlight. To the right of this is a wide window as on the first floor of the left side elevation. At the far right the elevation has a window with an eight-pane sash window. The first floor has two windows with four-pane roof lights and four-pane fanlights. At the far right the first floor has a window with a six-pane sash window. The RIGHT SIDE ELEVATION has in the elevation of the main building mass on the left a conservatory taking up more than half the width of the elevation under a pitched gable roof with the ridge perpendicular to the elevation. The conservatory is provided with six-pane windows that extend almost to ground level. The first floor above the conservatory has a window with a six-pane sash window. The right gable half has on the ground floor a window with an eight-pane sash window and on the first floor a window with a six-pane sash window. Between the conservatory and the window on the ground floor is a low door subsequently added and closed off by a roller shutter. The elevation of the recessed building mass on the right, provided with a flat roof, has on the ground floor on the left a panelled door with a cast-iron grating and on the right a window with an eight-pane sash window. The first floor has a balcony across its full width to which a door opening on the left with panelled door and three-pane fanlight provides access. On the right is a window with the same features as on the rear elevation. In the INTERIOR, executed simply due to the temporary occupation, there are among others a corridor with a terrazzo floor from the first quarter of the 20th century, the striking stairwell has a geometrical staircase, the kitchen still has the original cupboards and a fireplace arrangement. Various rooms are provided with simple stucco ceilings and marble fireplace mantels. The most striking fireplace mantel, executed in Napoleon Rouge, is located in the left rear room. A remarkable feature are the many preserved radiators decorated with floral motifs throughout the property.
Valuation
Distinguished COUNTRY HOUSE named BUITENRUST, probably built in 1850 or several decades earlier, in Neo-Classical style.
-Of architectural historical value as a relatively well-preserved country house built in the Neo-Classical style in the second quarter of the nineteenth century as a summer residence. The house is significant because of the high aesthetic qualities of the design, as these are expressed in particular in the monumental front elevation with corner pilasters and an entrance framed with fine pilasters. The property, of which the historically evolved spatial layout is still present, also retains several original interior elements including enfilade rooms, fireplace mantels and decorated radiators.
-Of urban planning value as part of the villa development dating mainly from the second half of the nineteenth century along the Benedendorpsweg in Oosterbeek. Due to its prominent character-defining location at the corner of the Benedendorpsweg and the Kneppelhoutweg, the property also has locational significance.
-Of cultural historical value as an expression of a social and societal development characteristic of the municipality of Renkum between 1850 and 1940, namely the immigration of (newly) wealthy people to beautiful rural areas in the vicinity of a city: in this case a country house located on the Benedendorpsweg of the village of Oosterbeek which would develop into a villa village in the second half of the nineteenth century, located in the wooded area of the southern Veluwezoom near Arnhem. The large influx of wealthy people would significantly change the social stratification of the population in Oosterbeek.
Nearby in the register
- Pastorie(F), Benedendorpsweg 136Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- VREEBERGWoonhuisunder 1 mi
- Koetshuis(L), Pietersbergseweg bij 62Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Kerk, Benedendorpsweg 134Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.