Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Vormerseweg 12
Wijchen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1925
- Address
- Vormerseweg 12, 6602 NC Wijchen
- Place
- Wijchen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.80104, 5.70285
- Part of complex
- 523594
- Monument number
- 523600
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Verklaring van het algemeen nut der onteigening van eigendommen in de gemeente Horssen, noodig voor den aanleg van eene wetering door het waterschap "de Gecombineerde waterlossing der polderdistricten Rijk van Nijmegen en Maas en Waal"" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
T-BOERDERIJ uit 1925. Het grote voorhuis heeft een voorname en rijke uitstraling met in- en uitgezwenkte gevels, zogenaamde "Gelderse gevels". Het achterhuis is sober en meer traditioneel vormgegeven.
Het vanuit een rechthoekig grondplan opgetrokken voorhuis heeft twee bouwlagen, een zolderverdieping en een vliering onder dwars geplaatst zadeldak. Het DAK is geplaatst tussen topgevels en heeft de nok evenwijdig aan de voorgevel. Het dak is gedekt met rode verbeterde Hollandse pannen en watert af via op de muur gelegde bakgoten. Op de nok zijn twee schoorstenen geplaatst. Midden in het voorschild bevindt zich een plat gedekte houten dakkapel met vier gekoppelde vierruits raampjes. De bakstenen GEVELS met trasraam zijn in kruisverband gemetseld. In het trasraam bevinden zich twee kelderlichten met diefijzers: één in de linker zijgevel en één links in de voorgevel. De uitgespaarde muuropeningen worden afgesloten door rechte strekken. De hoge eerste bouwlaag heeft 24-ruits schuiframen en de lagere tweede bouwlaag heeft 16-ruits schuiframen. Het keukenraam in de rechter zijgevel is "in stijl" vergroot. De lekdorpels zijn uitgevoerd in baksteen. De vensterluiken zijn verwijderd. De hoofdingang bevindt zich in het midden van de vijf vensterassen brede en symmetrisch ingedeelde voorgevel. De ingang bestaat uit een houten deur en een bovenlicht met ruitvormige roedenverdeling, gevat in een vlakke omlijsting met afsluitende kroonlijst. Rechts naast deze ingang is een gedenksteen ingemetseld met het opschrift: "Eerste steen / gelegd door / Ph.J.A.M. Broekman / 9-9-1925". De linker en rechter zijgevel worden afgesloten door een meermalen in- en uitgezwenkte top met rechte 'pinakels' en horizontale zaagtandlijsten. Beide zijgevels hebben in de zolderverdieping twee kloosterkozijnen en ter hoogte van de vliering een rond vierruits raampje. In de linker zijgevel is tussen de twee verdiepingvensters een gedenksteen ingemetseld met het opschrift: "AFGEBRAND EN HERBOUWD / IN 1925 / VOORZITTER J.P.M. BROEKMAN". De RUIMTELIJKE INDELING van het woongedeelte bestaat uit een tot de brandmuur reikende middengang met links achterin een trap; een kelder/opkamer (salon) en een bijkeuken in de linker beuk; een woonkamer (oorspronkelijk twee vertrekken) en een keuken in de rechter beuk. In het woonhuis zijn oorspronkelijke INTERIEURELEMENTEN bewaard gebleven, zoals paneeldeuren met zes ruitjes in het bovenpaneel; betegelde 'lambrizering' in de gang met in blauw geschilderde voorstellingen in een cirkelvormig kader op een witte ondergrond (o.a. bruggen, sluizen, gemalen, molens, zeilboten); dezelfde tegels zijn gebruikt voor de achterwand van de keukenschouw; een vloer van grijze plavuizen en troggewelven op ijzeren liggers in de kelder.
Het achterhuis heeft in kruisverband gemetselde GEVELS met een trasraam. De gevels worden geleed door lisenen en afgesloten door enkele uitgemetselde baksteenlagen. De uitgespaarde muuropeningen worden segmentboogvormig afgesloten: overwegend grote negenruits en kleine twaalfruits stalen stalramen. De opgeklampte en uit twee delen bestaande staldeuren worden afgesloten door een ijzeren latei en een getoogd tienruits bovenlicht. De hoge toegang tot de deel met opgeklampte dubbele deur bevindt zich ongeveer halverwege de linker zijgevel (oorspronkelijk getoogd aan de bovenzijde, thans doorgebroken tot aan de dakvoet). In de achtergevel bevindt zich onder het wolfeind een rond zoldervenster met roostracering en een getoogd zolderluik. Het afgewolfde hoge ZADELDAK is gedekt met rode verbeterde Hollandse pannen en watert af via zinken mastgoten. De nokhoogte is gelijk aan die van het dwars geplaatste zadeldak van het voorhuis.
Het bedrijfsgedeelte bezit een L-vormige deel met klinkervloer, meerdere paardenboxen en later ingebouwde varkenshokken (was koeienstal). De inwendige houtconstructie bestaat uit vijf hoge dekbalkgebinten met elk een extra horizontale balk, waarop nokstijlspanten met kreupele stijlen.
Waardering
T-BOERDERIJ uit 1925.
- Van architectuurhistorische waarde als typologisch goed en gaaf voorbeeld van een grote boerderij met dwarsdeel en dwarsgeplaatst voorhuis. Het object valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals de bijzondere vormgeving van het voorhuis met in- en uitgezwenkte topgevels en de zorgvuldige detaillering van het achterhuis. De boerderij is gaaf bewaard gebleven qua hoofdvorm, gevelindeling, materiaalgebruik en interieurindeling. Bovendien bezit het pand diverse waardevolle interieurelementen. De boerderij is van belang voor het oeuvre van bouwmeester Francken uit Andelst.
- Van stedenbouwkundige waarde als essentieel onderdeel van een agrarisch complex dat van belang is wegens de hoogwaardige kwaliteit en omvang van de bebouwing, de erfaanleg en de historisch-ruimtelijke relatie met groenvoorzieningen, wegen en bodemgesteldheid.
- Van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling; in casu het onderdeel uitmaken van het rijke bezit van het Nijmeegse Oud-Burgeren Gasthuis.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
T-FARMHOUSE from 1925. The large front house has a distinguished and rich appearance with concave and convex facades, so-called "Gelderland facades". The rear house is sober and more traditionally designed.
The front house, constructed on a rectangular ground plan, has two storeys, an attic storey and a gallery under a transversely placed gabled roof. The ROOF is placed between stepped gables and has the ridge parallel to the front facade. The roof is covered with red improved Dutch tiles and drains via gutters laid on the wall. Two chimneys are placed on the ridge. In the middle of the front section there is a flat-roofed wooden roof dormer with four coupled four-pane windows. The brick FACADES with lime mortar are laid in English bond. In the lime mortar are two cellar lights with theft bars: one in the left side facade and one on the left in the front facade. The recessed wall openings are closed by straight courses. The high first storey has 24-pane sash windows and the lower second storey has 16-pane sash windows. The kitchen window in the right side facade has been "appropriately" enlarged. The drip edges are executed in brick. The shutters have been removed. The main entrance is located in the middle of the five-window-axis wide and symmetrically articulated front facade. The entrance consists of a wooden door and a fanlight with rhombic glazing bars, set in a flat surround with closing cornice. To the right of this entrance a memorial stone is set with the inscription: "First stone / laid by / Ph.J.A.M. Broekman / 9-9-1925". The left and right side facades are closed by a multiple concave and convex top with straight 'pinnacles' and horizontal sawtooth lines. Both side facades have two cross windows on the attic storey and at the height of the gallery a round four-pane window. In the left side facade between the two storey windows a memorial stone is set with the inscription: "BURNED DOWN AND REBUILT / IN 1925 / CHAIRMAN J.P.M. BROEKMAN". The SPATIAL LAYOUT of the residential section consists of a central passage extending to the fire wall with a staircase on the left at the rear; a cellar/sitting room (salon) and a pantry in the left aisle; a living room (originally two rooms) and a kitchen in the right aisle. In the residential house original INTERIOR ELEMENTS have been preserved, such as panel doors with six panes in the upper panel; tiled 'wainscoting' in the passage with blue-painted representations in a circular frame on a white ground (including bridges, locks, pumping stations, mills, sailing boats); the same tiles have been used for the back wall of the kitchen range; a floor of grey paving stones and barrel vaults on iron beams in the cellar.
The rear house has FACADES laid in English bond with lime mortar. The facades are articulated by pilasters and closed by several courses of laid brick. The recessed wall openings are closed by segmental arches: predominantly large nine-pane and small twelve-pane steel stable windows. The attached two-part stable doors are closed by an iron lintel and an arched ten-pane fanlight. The high entrance to the threshing floor with attached double door is located approximately halfway along the left side facade (originally arched at the top, now broken through to the eaves). In the rear facade under the half-hip end is a round hayloft window with grille tracery and an arched hayloft door. The arched high GABLED ROOF is covered with red improved Dutch tiles and drains via zinc box gutters. The ridge height is equal to that of the transversely placed gabled roof of the front house.
The business section has an L-shaped part with brick floor, several horse boxes and later built-in pig pens (was a cow stable). The internal timber structure consists of five high tie-beam trusses each with an extra horizontal beam, on which rafter trusses with struts.
Valuation
T-FARMHOUSE from 1925.
- Of architectural historical value as a typologically good and well-preserved example of a large farmhouse with transverse section and transversely placed front house. The object is notable for high-quality aesthetic qualities, such as the distinctive design of the front house with concave and convex stepped gables and the careful detailing of the rear house. The farmhouse has been well preserved in terms of main form, facade articulation, material use and interior layout. Furthermore, the building possesses various valuable interior elements. The farmhouse is important for the oeuvre of master builder Francken from Andelst.
- Of urban planning value as an essential component of an agricultural complex that is important due to the high-quality design and extent of the buildings, the plot layout and the historical-spatial relationship with green spaces, roads and soil conditions.
- Of cultural historical value as a special expression of a socio-economic development; in this case being part of the rich property of the Nijmegen Old Citizens' Almshouse.
Nearby in the register
- Graanschuur(M), Vormerseweg 12Boerderijunder 1 mi
- Bakhuis, Vormerseweg 12Boerderijunder 1 mi
- Graanschuur(M), Vormerseweg bij 10Boerderijunder 1 mi
- De VormerBoerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.