Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Vormer
Wijchen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1908
- Address
- Vormerseweg 10, 6602 NC Wijchen
- Place
- Wijchen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.80141, 5.70220
- Part of complex
- 523594
- Monument number
- 523595
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 26 Nijmegen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
T-BOERDERIJ "De Vormer", bestaande uit een voorhuis uit 1908 en een achterhuis (bedrijfsgedeelte) uit 1925. Het grote voorhuis heeft een voorname rijke uitstraling met barokke in- en uitgezwenkte topgevels. Het achterhuis is traditioneel vormgegeven.
Het vanuit een rechthoekig grondplan opgetrokken voorhuis heeft links anderhalve, en rechts twee bouwlagen met zolderverdieping. Het tweelaags rechter gedeelte is twee vensterassen breed en heeft een risaliet aan de voorzijde. Het linker deel van het voorhuis is ongeveer twee keer zo breed. Het DAK bestaat uit twee haaks op elkaar staande zadeldaken met gelijke nokhoogten. Het zadeldak van rechter beuk heeft de nok loodrecht op de voorgevel. De dakvoet ligt hier hoger dan bij het aangrenzende zadeldak omdat dit bouwdeel twee volwaardige bouwlagen heeft. Het dak is gedekt met geglazuurde rode Muldenpannen en watert af via bakgoten op klossen. In het achter- en rechter dakschild zijn dicht bij de nok in totaal drie schoorstenen geplaatst. In het voorschild bevindt zich een plat gedekte houten dakkapel met twee gekoppelde openslaande ramen. Het dak is geplaatst tussen drie in- en uitgezwenkte topgevels. Deze topgevels hebben uitkragende schouders en wit gepleisterde, geprofileerde afdeklijsten. De topgevel aan de linker zijde wordt afgesloten door een gepleisterd halfrond fronton met het geschilderd opschrift: "De Vormer". De topgevel aan de voorzijde heeft bolvormige sierelementen op de schouders en op de top, alsmede een smeedijzeren windvaan. De bakstenen GEVELS zijn in Vlaams verband gemetseld en voorzien van een trasraam in kruisverband. Onderin het trasraam bevinden zich in totaal vijf kelderlichten: drie ter plaatse van de linker en twee ter plaatse van de rechter kelder. De uitgespaarde muuropeningen worden afgesloten door rollagen (koppenlaag). De vensters in de eerste bouwlaag hebben een enkelruits schuivend onderraam en een enkelruits bovenlicht met vernieuwd glas. Deze vensters zijn enkelvoudig uitgevoerd met uitzondering van twee kruiskozijnen. De roedenverdeling is gewijzigd en de luiken voor de onderramen zijn verwijderd. De vensters in de tweede bouwlaag hebben openslaande onderramen en enkelruits bovenlichten, met uitzondering van de enkelruits "mezzanino"-vensters in het linker gedeelte van de voorgevel. Ook hier zijn de luiken voor de onderramen verwijderd. De drie geveltoppen hebben in het midden elk één venster: in de geveltop aan de voorzijde een driedelig venster met boog (Serliana), in de linker zijgevel een rechthoekig venster met enkelruits raam en in de achtergevel een rondboogvenster met enkelruits draairaam.
De hoofdingang bevindt zich direct naast het rechter risaliet in de asymmetrische en onregelmatig ingedeelde voorgevel: bakstenen trapje, hardstenen dorpel en neuten, paneeldeur, houten luifel en een bovenlicht. Boven deze entree is een hardstenen gedenksteen aangebracht met het opschrift: "Oud Burgeren Gasthuis / te Nijmegen / Gebouwd 1720 - 1908 Herbouwd". De RUIMTELIJKE INDELING van het anderhalve bouwlaag tellende linker gedeelte bestaat uit een kelder met troggewelven, een L-vormige gang met trappenhuis, kamers-en-suite aan de voorzijde, een slaapkamer aan de linker achterzijde en een open zolderverdieping. De indeling van de rechter beuk bestaat uit een kelder met troggewelven, twee vertrekken op de begane grond en slaapkamers op de verdieping. In het woongedeelte is een groot aantal oorspronkelijke INTERIEURELEMENTEN bewaard gebleven, zoals gehoute deuren met geprofileerde omlijstingen; tegelvloer in de gang; balklagen met kraalschroten op bewerkte consoles; zwart marmeren schoorsteenmantels; een keukenschouw bestaande uit een gesneden houten kap op muurstijlen van blauw geglazuurde bakstenen en een betegelde achterwand met schildpadtegels en vijf polychroom beschilderde tegels met voorstellingen van het boerenleven (dorsen, ploegen, maaien); een rijk bewerkte houten bordestrap; drie schenkelspanten met bewerkte nokstijlen op de beschoten zolderverdieping.
Het achterhuis heeft in kruisverband gemetselde GEVELS met een trasraam. De gevels worden geleed door lisenen en afgesloten door uitgemetselde rollagen. De uitgespaarde muuropeningen worden segmentboogvormig afgesloten: overwegend grote negenruits stalen stalramen en enkele opgeklampte tweedelige staldeuren. De nieuw opgetrokken achtergevel heeft een symmetrische indeling met in het midden een korfboogvormig afgesloten deeldeur, links en rechts een getoogde mestdeur en boven de deeldeur een rond zoldervenster met roostracering.
Het hoge ZADELDAK is aan de achterzijde afgewolfd, is gedekt met rode verbeterde Hollandse pannen en watert af via zinken mastgoten. De inwendige houtconstructie bestaat uit vijf hoge dekbalkgebinten met elk een extra horizontale balk, waarop nokstijlspanten met kreupele stijlen.
Waardering
T-BOERDERIJ "De Vormer", bestaande uit een voorhuis uit 1908 en een achterhuis (bedrijfsgedeelte) uit 1925.
- Van architectuurhistorische waarde als typologisch goed en gaaf voorbeeld van een grote boerderij met middenlangsdeel en dwarsgeplaatst voorhuis. Het object valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals de bijzondere vormgeving van het voorhuis met in- en uitgezwenkte topgevels en de zorgvuldige detaillering van het achterhuis. De boerderij is gaaf bewaard gebleven qua hoofdvorm, gevelindeling, materiaalgebruik en interieurindeling. Bovendien bezit het pand diverse waardevolle interieurelementen.
- Van stedenbouwkundige waarde als essentieel onderdeel van een agrarisch complex dat van belang is wegens de hoogwaardige kwaliteit en omvang van de bebouwing, de erfaanleg en de historisch-ruimtelijke relatie met groenvoorzieningen, wegen en bodemgesteldheid.
- Van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling; in casu het onderdeel uitmaken van het rijke bezit van het Nijmeegse Oud-Burgeren Gasthuis.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
T-FARMHOUSE "De Vormer", consisting of a front house from 1908 and a rear house (business section) from 1925. The large front house has an imposing, richly detailed appearance with baroque in- and out-curved gabled roofs. The rear house is traditionally designed.
The front house, built on a rectangular ground plan, has one-and-a-half storeys on the left and two storeys with attic storey on the right. The two-storey right section is two window bays wide and has a risalit on the front facade. The left part of the front house is approximately twice as wide. The ROOF consists of two gabled roofs at right angles to each other with equal ridge heights. The gabled roof of the right aisle has its ridge perpendicular to the front facade. The roof edge here is higher than that of the adjoining gabled roof because this building section has two full storeys. The roof is covered with glazed red Mulden tiles and drains via gutters on corbels. Three chimneys in total are placed close to the ridge in the rear and right roof slope. In the front slope there is a flat-roofed wooden roof dormer with two coupled casement windows. The roof is placed between three in- and out-curved gabled roofs. These gabled roofs have projecting shoulders and white plastered, profiled coping strips. The gable on the left side is finished with a plastered semi-circular pediment with the painted inscription: "De Vormer". The gable on the front has spherical ornamental elements on the shoulders and at the top, as well as a wrought-iron weathervane. The brick FACADES are laid in Flemish bond and provided with a strap work in cross bond. At the bottom of the strap work there are five basement lights in total: three at the location of the left and two at the location of the right cellar. The cut-out wall openings are finished with rowlock courses (header course). The windows in the first storey have a single-pane sliding lower sash and a single-pane fanlight with renewed glass. These windows are single-frame, with the exception of two cross windows. The glazing bars have been altered and the shutters for the lower sashes have been removed. The windows in the second storey have casement lower sashes and single-pane fanlights, with the exception of the single-pane "mezzanine" windows in the left section of the front facade. Here too the shutters for the lower sashes have been removed. The three gable tops each have one window in the centre: in the gable top on the front a three-part window with arch (Serliana), in the left side gable a rectangular window with single-pane frame and in the rear gable a round-arch window with single-pane casement sash.
The main entrance is located directly next to the right risalit in the asymmetrical and irregularly arranged front facade: brick steps, stone threshold and quoins, panelled door, wooden canopy and a fanlight. Above this entrance is a stone commemorative tablet with the inscription: "Oud Burgeren Gasthuis / te Nijmegen / Gebouwd 1720 - 1908 Herbouwd". The SPATIAL LAYOUT of the left section, which has one-and-a-half storeys, consists of a cellar with barrel vaults, an L-shaped corridor with staircase, rooms-en-suite at the front, a bedroom at the left rear and an open attic storey. The layout of the right aisle consists of a cellar with barrel vaults, two rooms on the ground floor and bedrooms on the upper storey. In the residential section a large number of original INTERIOR ELEMENTS have been preserved, such as carved doors with profiled mouldings; tiled floor in the corridor; floor joists with bead-and-reel moulding on worked consoles; black marble chimney mantels; a kitchen hood consisting of a carved wooden canopy on brick pilasters of blue glazed brick and a tiled backing wall with tortoiseshell tiles and five polychrome decorated tiles depicting scenes of rural life (threshing, ploughing, mowing); a richly worked wooden grand staircase; three principal rafters with worked ridge posts on the boarded attic storey.
The rear house has FACADES laid in cross bond with strap work. The facades are articulated by pilaster strips and finished with rowlock courses. The cut-out wall openings are finished with segmental arches: predominantly large nine-pane steel stable windows and several clamped two-part stable doors. The newly built rear facade has a symmetrical layout with in the centre a basket-arch finished half-door, on either side a hipped manure door and above the half-door a round attic window with grille-work.
The tall GABLED ROOF is curved at the rear, is covered with red improved Dutch tiles and drains via zinc downpipes. The internal timber structure consists of five tall roof trusses each with an extra horizontal beam, on which are ridge posts and slanting rafters.
Valuation
T-FARMHOUSE "De Vormer", consisting of a front house from 1908 and a rear house (business section) from 1925.
- Of architectural-historical value as a typologically sound and well-preserved example of a large farmhouse with central longitudinal section and transversely placed front house. The object is notable for high-quality aesthetic qualities, such as the distinctive design of the front house with in- and out-curved gabled roofs and the careful detailing of the rear house. The farmhouse has remained well-preserved in terms of main form, facade layout, use of materials and interior layout. Moreover, the building possesses several valuable interior elements.
- Of urban-planning value as an essential part of an agricultural complex which is important by reason of the high-quality character and scope of the structures, the layout of the site and the historically-spatial relationship with landscaping, roads and soil conditions.
- Of cultural-historical value as a distinctive expression of socio-economic development; in this case being part of the extensive assets of the Nijmegen Oud-Burgeren Gasthuis (Old Citizens' Hospital).
Nearby in the register
- Bakhuis, Vormerseweg bij 10Boerderijunder 1 mi
- Paardestal(M), Vormerseweg bij 10Boerderijunder 1 mi
- Graanschuur(M), Vormerseweg 12Boerderijunder 1 mi
- Graanschuur(M), Vormerseweg bij 10Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.