TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Gelder Esch

Winterswijk Meddo, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Boerderij
Function
Boerderij(M1)
Category
onroerend gebouwd
Built (approximately)
1860
Address
Geldereschweg 96, 7104 AL Winterswijk Meddo (Winterswijk 25)
Place
Winterswijk Meddo
Municipality
Winterswijk
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.01358, 6.68579
Part of complex
523433
Monument number
523434

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

TU Delft Library

4 historical maps cover this location, the earliest the 1851 map "Holland." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Omschrijving onderdeel A T-BOERDERIJ op rechthoekig grondplan, bestaande uit een twee bouwlagen en een zolderverdieping tellend blokvormig voorhuis, onder afgeplat schilddak belegd met gesmoorde oudhollandse pannen. Het gebouw heeft een achterhuis met een middenlangsdeel onder zadeldak, belegd met gesmoorde oudhollandse pannen. De rechts aangebouwde, ver terugliggende stalruimte met eigen achterhuis is een bouwlaag en een zolderverdieping hoog onder een zadeldak belegd met gesmoorde oudhollandse pannen. De gevels van de boerderij en de stal zijn opgetrokken in rode baksteen in kruisverband en hebben een gepleisterde plint. In de gevels bevinden zich enkele smeedijzeren ankers. De gevels van het voorhuis worden beëindigd door een gekorniste bakgoot op klossen. Op de rechter gevelhoek bevindt zich een oude smeedijzeren lantaarn. De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL van het voorhuis telt tussen gemetselde hoekpilasters vijf assen en heeft een licht risalerende middenpartij waarin zich in de eerste bouwlaag een voordeur bevindt, omgeven door een houten, geprofileerde pilasteromlijsting. De houten paneeldeur heeft een ovaal kijkvenster en een tweeruits bovenlicht. De omlijsting is voorzien van casementen, vierpasmotieven en wordt afgesloten door een hoofdgestel met hierin de naam `Gelder Esch' verwerkt. Op de verdieping bevindt zich een stolpvenster met tweeruits bovenlicht, dat wordt benadrukt door een houten geprofileerde omlijsting, afgesloten door een hoofdgestel met boogfries en kroonlijst. In het voorschild bevindt zich een dakkapel met gemetselde zijwanden onder een aangekapt zadeldak, belegd met gesmoorde oudhollandse pannen. De dakkapel is voorzien van een fronton en heeft een stolpvenster met een rondbogige roedeverdeling. Aan weerszijden van het middenrisaliet bevinden zich vensters onder strekse bogen en met grijze onderdorpels. In de eerste bouwlaag zijn dit vier achtruits schuifvensters (2x(3+1)) en op de verdieping vier stolpvensters met enkelruits bovenlichten. De VOORGEVEL van de aangebouwde stalruimte heeft ter weerszijden van de centraalgeplaatste opgeklampte deur met tweeruits bovenlicht, een zesruits schuifvenster (2x(2+1)). Voor de zolder bevinden zich drie liggende tweeruits vensters. Alle vensters bezitten aan de onderzijde een grijze onderdorpel en worden aan de bovenzijde afgesloten door een strekse boog. De puntgevel bezit een in de kleur groen geschilderde beschieting boven een gemetselde tandlijst. De RECHTER ZIJGEVEL van het voorhuis telt tussen gemetselde hoekpilasters één vensteras waarin zich boven elkaar schuifvensters bevinden zoals beschreven in de voorgevel. In het achterhuis bevindt zich links een achtruits schuifvenster (2x(3+1)) en rechts een hoger geplaatst vierruits opkamervenster (2x (1+1)) boven een klein vierruits kelderraam. Alle vensters hebben aan de bovenzijde een strekse boog. Geheel rechts in de gevel bevindt zich een klein gietijzeren stalraam. In de rechter zijgevel van de aangebouwde stalruimte bevinden zich twee wit geschilderde opgeklampte staldeuren onder korfbogen. De korfbogen zijn voorzien van gepleisterde geboorte- en sluitstenen. De rechter staldeur wordt geflankeerd door twee niet-oorspronkelijke stalramen. Links van de linker staldeur bevindt zich een oorspronkelijk halfrond gietijzeren stalraam. De LINKER ZIJGEVEL is ter hoogte van het voorhuis identiek aan de rechter zijgevel. In de rechter hoekpilasters is halverwege een gevelsteen aangebracht met tussen twee familiewapens het jaartal 1863 en eronder de namen: A.G. Tenckinck en J.B. Roerdinck. In het achterhuis bevinden zich rechts drie grote achtruits schuifvensters met witgeschilderde luiken, een lage witgeschilderde opgeklampte deur en vervolgens vijf assen met vierkante meerruits gietijzeren stalraampjes (tuimel) met erboven rondbogig afgesloten gietijzeren stalraampjes. De ACHTERGEVEL bestaat uit de twee van beschoten topgevels voorziene achtergevels van boerderij en de aangebouwde stalruimte. De rechter gevel heeft diep terugliggende nendeuren (`onderschoer') onder korfboog geflankeerd door staldeuren onder korfbogen. Boven de deeldeur bevinden zich drie korfboogvormig afgesloten blindnissen. De grijsgeschilderde topgevelbeschieting bevindt zich boven een gemetselde muizetand, die onder de dakrand doorloopt. De sluit- en geboortestenen van de korfbogen zijn grijsgepleisterd, de opgeklampte deel- en staldeuren zijn wit geschilderd. Het linker geveldeel heeft een topgevelbeschieting en muizetandfries zoals rechts beschreven. Hieronder bevindt zich een grijsgeschilderd opgeklampt laadluik, onder een korfboog met grijsgepleisterde boogstenen. In eerste bouwlaag bevinden zich twee zesruits stalvensters met gietijzeren roedeverdeling.

Waardering

BOERDERIJ (complexonderdeel A) gebouwd omstreeks 1860 met aangebouwde stalruimte

-Van architectuurhistorisch belang als gaaf en goed voorbeeld van een negentiende-eeuwse scholteboerderij met een imposant blokvormig voorhuis. De boerderij valt op vanwege deze gave hoofdvorm en de bijzondere detaillering die onder andere bestaat uit classicistische sierelementen in hout rond deuren en vensters.

-Van stedenbouwkundige waarde als hoofdonderdeel van het boerderijcomplex Gelder Esch, waarin de boerderij mede door het imposante voorhuis een beeldbepalende rol speelt.

-Van cultuurhistorische waarde als onderdeel van het boerderijcomplex Gelder Esch. De boerderij weerspiegelt de werk- en wooncultuur van een negentiende-eeuwse scholtenboer.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Description component A T-FARMHOUSE on a rectangular ground plan, consisting of a blocky front house counting two storeys and an attic storey, under an apflat hipped roof covered with smothered old Dutch tiles. The building has a rear house with a central longitudinal section under a gabled roof, covered with smothered old Dutch tiles. The adjoining stable space on the right, set far back, with its own rear house is one storey and an attic storey high under a gabled roof covered with smothered old Dutch tiles. The facades of the farmhouse and the stable are built in red brick in English bond and have a plastered plinth. In the facades are several wrought-iron wall anchors. The facades of the front house are terminated by a corniced brick gutter on corbels. On the right facade corner is an old wrought-iron lantern. The symmetrically arranged FRONT FACADE of the front house has five bays between mortared corner pilasters and has a slightly projecting central section in which on the first storey is a front door, surrounded by a wooden, moulded pilaster frame. The wooden panelled door has an oval sight window and a two-light fanlight. The frame is provided with casements, four-foil motifs and is terminated by a main pediment with the name 'Gelder Esch' incorporated in it. On the storey above is a tripartite window with two-light fanlight, which is emphasised by a wooden moulded frame, terminated by a main pediment with arch frieze and cornice. In the front section is a roof dormer with mortared side walls under an abutting gabled roof, covered with smothered old Dutch tiles. The roof dormer is provided with a pediment and has a tripartite window with a round-arched glazing bar division. On either side of the central projection are windows under segmental arches and with grey sills. On the first storey these are four four-light sash windows (2x(3+1)) and on the storey above four tripartite windows with single-light fanlights. The FRONT FACADE of the adjoining stable space has on either side of the centrally placed clamp-fastened door with two-light fanlight a six-light sash window (2x(2+1)). For the attic there are three horizontal two-light windows. All windows have a grey sill at the bottom and are terminated at the top by a segmental arch. The pointed gable has boarding painted in green above a mortared dentil course. The RIGHT SIDE FACADE of the front house has between mortared corner pilasters one window bay in which sash windows are arranged one above the other as described in the front facade. In the rear house on the left is a four-light sash window (2x(3+1)) and on the right a higher placed four-light upper-chamber window (2x(1+1)) above a small four-light cellar window. All windows have a segmental arch at the top. Entirely to the right in the facade is a small cast-iron stable window. In the right side facade of the adjoining stable space are two white-painted clamp-fastened stable doors under basket arches. The basket arches are provided with plastered springer and keystone. The right stable door is flanked by two non-original stable windows. To the left of the left stable door is an original semicircular cast-iron stable window. The LEFT SIDE FACADE is at the level of the front house identical to the right side facade. In the right corner pilaster halfway up a facade stone is placed with between two family coats of arms the date 1863 and below the names: A.G. Tenckinck and J.B. Roerdinck. In the rear house on the right are three large four-light sash windows with white-painted shutters, a low white-painted clamp-fastened door and then five bays with square multi-light cast-iron stable windows (tumble) with above them round-arched closed cast-iron stable windows. The REAR FACADE consists of the two rear facades of farmhouse and adjoining stable space provided with boarded gables. The right facade has deeply recessed under-doors ('underschoer') under basket arch flanked by stable doors under basket arches. Above the half-door are three basket-arch shaped blind openings. The grey-painted gable boarding is above a mortared mouse-tooth course, which runs beneath the eave. The keystones and springers of the basket arches are grey-plastered, the clamp-fastened half-doors and stable doors are white-painted. The left facade part has gable boarding and mouse-tooth frieze as described on the right. Below this is a grey-painted clamp-fastened loading shutter, under a basket arch with grey-plastered arch stones. On the first storey are two six-light stable windows with cast-iron glazing bar division.

Valuation

FARMHOUSE (complex component A) built around 1860 with adjoining stable space

-Of architectural-historical importance as a well-preserved and good example of a nineteenth-century scholten farmhouse with an imposing blocky front house. The farmhouse stands out because of this well-preserved main form and the special detailing which includes among other things neoclassical ornamental elements in wood around doors and windows.

-Of urban planning value as the main component of the Gelder Esch farmhouse complex, in which the farmhouse, partly through its imposing front house, plays a defining visual role.

-Of cultural-historical value as part of the Gelder Esch farmhouse complex. The farmhouse reflects the work and domestic culture of a nineteenth-century scholten farmer.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map