Rijksmonumentenregister · Netherlands
R.K. Kerk H. Joannes Evangelist
Meterik, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1907
- Address
- Schadijkerweg 2, 5964 NB Meterik (Horst aan de Maas 31)
- Place
- Meterik
- Municipality
- Horst aan de Maas
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.45546, 6.02515
- Monument number
- 523268
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1895 map "52 Venlo" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Rooms-Katholieke PAROCHIEKERK St. Joannes Evangelist, een in 1907 tot neogotische kruiskerk verbouwde zaalkerk uit 1899-1900. In 1922 volgde een tweede vergroting door J. Franssen door de toevoeging van zijbeuken langs het middenschip. De kapel uit 1899 was de eerste kerk in het dorp Meterik, waar men tot dan toe in Horst ter kerke moest. Het gebouw is gesitueerd aan de noordoostelijke rand van het dorp. De kerk staat pal aan de straat. Aan de apsiszijde van de kerk ligt een klein pleintje. De kerk wordt omsloten door de Schadijkerweg en de St. Jansstraat.
Na gedeeltelijke verwoesting in de Tweede Wereldoorlog, werd de kerk in 1947 hersteld naar ontwerp van architect J. Franssen. Hierbij werd de toren, die zich oorspronkelijk in het midden van de westfaçade bevond, links van het schip herbouwd. Het schip werd hierdoor in westelijke richting met een travee verlengd, en kreeg een nieuwe zij-ingang. De gebrandschilderde ramen in apsis en doopkapel zijn uit 1958 van Jac. Verheijen.
Omschrijving
De blindbasilikale PAROCHIEKERK heeft een breed middenschip geflankeerd door smalle zijbeuken, korte transeptarmen en een vijfzijdig afgesloten koor. Aan de linkerzijde van de frontgevel bevindt zich de in 1947 gebouwde klokkentoren, rechts van de voorgevel een kleine achthoekige traptoren. Het middenschip is gedekt door een zadeldak, de zijschepen per travee door een dwarsgeplaatst, aangekapt schilddak. Het transept steekt niet buiten de zijschepen uit, maar is te herkennen aan de iets hogere nokhoogte van de schilddaken. De daken zijn belegd met leien in Maasdekking en worden bekroond met pironnen.
In enkele schilden bevindt zich een dakkapel met helmdak in neogotische trant, voorzien van pironnen. De afwatering vindt plaats via bakgoten.
De gevels zijn opgetrokken in bruinrode baksteen in kruisverband en hebben een omlopende plint die wordt afgesloten met een waterlijst in rode vormsteen. Rode profiel- en verblendsteen is ook gebruikt voor de onder de meeste vensters doorlopende waterlijsten en in het gootfries ter afsluiting van de gevel. De zijgevels worden geleed door steunberen met natuurstenen dekplaten op de versnijdingen. In zijbeukgevels en apsis bevinden zich royale spitsboogvormige vensters, omgeven door een getande omlijsting in rode baksteen en profielsteen en gevuld met rode baksteen maaswerk in de vorm van visblaasmotieven en driepasbogen. De vensters zijn gevuld met glas-in-lood uit 1958 van Jac Verheijen.
De VOORGEVEL is in 1947 tot stand gekomen met behoud van de bewaard gebleven entreepartij. De facade is ingesloten tussen traptoren en klokkentoren en wordt afgesloten met een puntgevel voorzien van een kruis in de top. De dubbele houten deur en het hoge bovenlicht zijn gevat binnen een rondboog, met aan weerszijden van de deur een spitsboograam. In de punt van de gevel bevindt zich nog een smal spitsboograam. De vierzijdige klokkentoren is opgebouwd uit drie zones met spitsboogvensters, spaarvelden en blinde boogfriezen en wordt afgesloten door een ingesnoerde spits. De traptoren rechts heeft acht gesloten zijden, met enkele spleetvensters in de bovenste zone.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft links de traptoren naar de orgelgalerij en voorts een in 1947 gebouwde zij-ingangstravee onder lessenaarsdak. Rechts hiervan vijf gelijkvormige traveeën, met in elke travee een hoge gesloten bouwlaag met waterlijst afgesloten waarop zich een groot spitsboogvenster bevindt. Onder het venster van de vierde travee van links bevindt zich een biechtstoel-uitbouw.
De LINKER ZIJGEVEL heeft geheel rechts de toren, en is links hiervan vergelijkbaar met de rechter zijgevel opgezet. De zijgevel van de tegen de blinde achtergevel van het schip geplaatste rechthoekige aanbouw heeft een groot rechthoekig venster.
De ACHTERGEVEL van de kerk bestaat uit de koorsluiting tussen twee met schildkappen gedekte rechthoekige aanbouwtjes. De vijfzijdige koorsluiting heeft steunberen op de hoeken en een hoog spitsboogvenster met glas-in-lood in elke zijde. De vensters zijn met rode profielsteen omgeven en bezitten traceerwerk in rode baksteen. In het achterschild bevindt zich een dakkapel zoals boven beschreven. In de achtergevel van het linker sacristie-aanbouwtje bevinden zich twee rechthoekige vensters met tralies. De sacristie rechts van de apsis heeft een rechthoekige deur omgeven door rood metselwerk. In het rechter aanbouwtje is tevens een raam aangebracht. Deze rechtafgesloten gevelopeningen hebben natuursteen lateien.
De deuropeningen zijn segmentboogvormig of recht afgesloten, en voorzien van houten deuren.
In het zeer sobere, en door oorlogsschade op onderdelen vernieuwd INTERIEUR wordt middenschip van zijschepen gescheiden door een spitsboogarcade op slanke en vlak afgewerkte ronde pijlers op een hardstenen basement met kapitelen voorzien van opengewerkt bladwerk. Schepen en koor worden door meerdelige ribgewelven afgesloten, waarbij de ribben zijn uitgevoerd in zichtbaar gelaten metselwerk, terwijl wanden, bogen en gewelfvlakken thans witgepleisterd zijn. De gewelfribben met colonetten en schalken ontspringen uit de kapitelen van de arcade, maar ook uit consoles in de wanden van de zijschepen en apsis. Het zangkoor is uitgevoerd als een driezijdige galerij tegen de westelijke wand van het schip afgesloten met een houten balustrade. Vloer met authentieke natuurstenen tegels. Preekstoel XVIII; twee neogotische biechtstoelen; hoofdaltaar met marmeren tafel en kleine houten opbouw; het Maria- en Jozef altaar met marmeren tafel en houten opbouw; neogotische communiebank van Jos Thissen uit 1908,
Waardering
De PAROCHIEKERK in Meterik is van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een neogotische kerk uit het begin van de twintigste eeuw. De kerk kenmerkt zich door een sobere en heldere opzet. De kerk valt daarnaast op vanwege esthetische kwaliteiten in het materiaalgebruik door het veelvuldig gebruik van rode vormsteen. De kerk vormt een herkenbaar en representatief voorbeeld in het oeuvre van de architecten Franssen die rond het einde van de 19de eeuw de kerkenbouw in zuidelijk Nederland voor een belangrijk deel hebben bepaald. De wijzigingen in 1947 hebben aan deze kwaliteiten van de kerk geen grote afbreuk gedaan. Het interieur onderstreept de monumentale waarde door opbouw en elementen. De kerk heeft belangrijke situeringswaarde als markant onderdeel van de kern van het dorp Meterik en cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een religieuze ontwikkeling, verbonden met het dorp Meterik. De kerk vertegenwoordigt algemeen belang.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Roman Catholic PARISH CHURCH St. Joannes Evangelist, a hall church from 1899-1900 converted into a neo-Gothic cruciform church in 1907. In 1922 a second enlargement followed by J. Franssen through the addition of aisles along the nave. The chapel from 1899 was the first church in the village of Meterik, where people had previously had to go to church in Horst. The building is situated at the northeastern edge of the village. The church stands directly on the street. On the apse side of the church lies a small square. The church is enclosed by the Schadijkerweg and the St. Jansstraat.
After partial destruction in the Second World War, the church was restored in 1947 according to a design by architect J. Franssen. The tower, which was originally located in the middle of the west façade, was rebuilt to the left of the nave. The nave was thereby extended in a westerly direction by one bay, and received a new side entrance. The stained glass windows in the apse and baptismal chapel are from 1958 by Jac. Verheijen.
Description
The blind basilical PARISH CHURCH has a wide nave flanked by narrow aisles, short transept arms and a choir closed off by five sides. On the left side of the front façade is the bell tower built in 1947, to the right of the front façade a small octagonal stair tower. The nave is covered by a gabled roof, the side aisles per bay by a transversely placed, half-hipped roof. The transept does not project beyond the aisles, but is recognisable by the slightly higher ridge height of the hipped roofs. The roofs are covered with slate in Maas covering and are crowned with finials.
In several hipped roofs there is a dormer with a helmet roof in neo-Gothic style, provided with finials. Drainage takes place via gutters.
The façades are built in brownish-red brick in header bond and have a continuous plinth that is finished with a drip moulding in red moulded brick. Red profile and facing brick is also used for the drip mouldings running beneath most windows and in the gutter frieze to finish off the façade. The side façades are articulated by buttresses with natural stone coping on the intersections. In the aisle façades and apse there are generous pointed arch-shaped windows, surrounded by a toothed edging in red brick and profile stone and filled with red brick tracery in the form of fish-bladder motifs and three-lobed arches. The windows are filled with leaded glass from 1958 by Jac Verheijen.
The FRONT FAÇADE was created in 1947 while preserving the surviving entrance section. The façade is enclosed between the stair tower and bell tower and is finished with a stepped gable provided with a cross at the apex. The double wooden door and the high fanlight are set within a round arch, with a pointed arch window on either side of the door. In the apex of the façade is another narrow pointed arch window. The four-sided bell tower is constructed of three zones with pointed arch windows, spandrels and blind arch friezes and is finished by a compressed spire. The stair tower on the right has eight closed sides, with some slit windows in the upper zone.
The RIGHT SIDE FAÇADE has on the left the stair tower to the organ gallery and furthermore a side entrance bay built in 1947 under a lean-to roof. To the right of this five uniform bays, with in each bay a high closed storey finished with a drip moulding on which there is a large pointed arch window. Beneath the window of the fourth bay from the left is a confessional projection.
The LEFT SIDE FAÇADE has the tower entirely to the right, and is set up to the left of it similarly to the right side façade. The side façade of the rectangular extension placed against the blind rear façade of the nave has a large rectangular window.
The REAR FAÇADE of the church consists of the choir closure between two rectangular extensions covered with hipped roofs. The five-sided choir closure has buttresses on the corners and a high pointed arch window with leaded glass on each side. The windows are surrounded with red profile stone and possess tracery in red brick. In the rear hip there is a dormer as described above. In the rear façade of the left sacristy extension there are two rectangular windows with grilles. The sacristy to the right of the apse has a rectangular door surrounded by red brickwork. In the right extension a window has also been inserted. These straight-ended façade openings have natural stone lintels.
The door openings are segmental arch-shaped or straight-finished, and provided with wooden doors.
In the very sober INTERIOR, renewed in parts due to war damage, the nave is separated from the aisles by a pointed arch arcade on slender and flatly finished round pillars on a hardstone basement with capitals furnished with open-worked foliage. The naves and choir are enclosed by multi-part ribbed vaults, whereby the ribs are executed in exposed brickwork, while walls, arches and vault surfaces are now whitewashed. The vault ribs with colonnettes and corbels spring from the capitals of the arcade, but also from corbels in the walls of the aisles and apse. The choir gallery is executed as a three-sided gallery against the western wall of the nave finished with a wooden balustrade. Floor with authentic natural stone tiles. Pulpit 18th century; two neo-Gothic confessionals; high altar with marble table and small wooden superstructure; the Maria and Joseph altar with marble table and wooden superstructure; neo-Gothic communion rail by Jos Thissen from 1908.
Valuation
The PARISH CHURCH in Meterik is of architectural-historical value as a good example of a neo-Gothic church from the early twentieth century. The church is characterised by a sober and clear design. The church furthermore stands out because of aesthetic qualities in the use of materials through the extensive use of red moulded brick. The church represents a recognisable and representative example in the oeuvre of the architects Franssen who towards the end of the 19th century determined church building in southern Netherlands to an important degree. The alterations in 1947 have not greatly detracted from these qualities of the church. The interior underscores the monumental value through its layout and elements. The church has important site value as a striking component of the centre of the village of Meterik and cultural-historical value as a particular expression of a religious development, connected with the village of Meterik. The church represents matters of general interest.
Nearby in the register
- Molen, Schadijkerweg 36Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Kapel, Afhangweg 59Kapelunder 1 mi
- Sigarenfabriek, Americaanseweg 8Industrie1 mi
- Het Groene WoudHoreca1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.