Rijksmonumentenregister · Netherlands
Wachtershuis 56
Melderslo, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Overwegwachterswoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1883
- Address
- Swolgensedijk 21, 5962 NP Melderslo (Horst aan de Maas 31)
- Place
- Melderslo
- Municipality
- Horst aan de Maas
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.47197, 6.10322
- Monument number
- 523266
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1850 map "16. Broekhuizenvorst (1850)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige OVERWEGWACHTERSWONING ("WH 56") gebouwd in 1883 in opdracht van Staatsspoorwegen ter hoogte van Melderslo aan de oostzijde van de in 1880 gereed gekomen spoorlijn Nijmegen-Venlo. Het pand is één van de volgens standaardontwerp gebouwde wachtposten ten behoeve van de in de Spoorwegwet van 1859 voorgeschreven bewaking van baanvakken en overwegen. Nadat de regelgeving en de techniek voor de bewaking van overwegen werden aangepast, verloren de woningen hun functie en zijn veel van de huisjes verdwenen.
De verschijningsvorm van het pand is typisch voor de na 1860 veelal gestandaardiseerde architectuur van de spoorwegen, en kenmerkt zich door een eenvoudige hoofdvorm met vooruitspringende partij gericht op het goede zicht op de spoorlijn en een verzorgde detaillering door middel van segmentbogen en geornamenteerde gevelankers.
In de jaren 1906-1907 is de woning volgens standaardplan verlengd (rechter beuk) en verhoogd (linker beuk).
Omschrijving
De vrijstaande OVERWEGWACHTERSWONING heeft een tweebeukige opzet op een samengesteld grondplan, met een twee bouwlagen tellende linkerbeuk onder zadeldak en een iets terugliggende, lagere rechterbeuk onder een lessenaarsdak dat aansluit onder het dakoverstek. De schilden met overstek zijn belegd met rode kruispannen. Langs de dakranden lopen zwartgeschilderde windveren en de afwatering vindt plaats via mastgoten naar een naast de achterdeur aanwezige waterput. Op het rechter lessenaarsdak bevindt zich een hoge gemetselde schoorsteen.
De gevels zijn witgepleisterd en hebben een omlopende zwartgeschilderde plint. De gevelopeningen zijn voorzien van zwartgeschilderde hardstenen lekdorpels en tenzij anders vermeld aan de bovenzijde voorzien van zwartgeschilderde segmentbogen. In de vensteropeningen bevinden zich voornamelijk rechtafgesloten ramen.
De asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL heeft in de eerste bouwlaag van de linker beuk een niet authentiek raam zonder roedeverdeling. In de tweede bouwlaag twee smalle zesruits ramen. De terugliggende rechter beuk heeft links een opgeklampte houten voordeur onder een vierruits bovenlicht. Rechts ervan een klein wc-raam.
De RECHTER ZIJGEVEL van de linker beuk bevat in de eerste bouwlaag een smal raampje. In de rechter zijgevel van de rechter beuk bevindt zich links een klein raam en rechts een groot ongedeeld schuifraam met drieruits bovenlicht en luiken.
De asymmetrisch opgezette ACHTERGEVEL heeft in de top van het rechter geveldeel twee smalle ramen. In het licht terugspringende linker deel bevindt zich de houten achterdeur met een vermoedelijk later aangebracht drieruits glaspaneel. Links naast de achterdeur bevindt zich een waterput voorzien van een in baksteen uitgevoerde bovenrand.
De asymmetrisch ingedeelde LINKER ZIJGEVEL heeft links een kelderraam met hierboven ter hoogte van de opkamer een vierruits schuifraam. Rechts zijn op verschillende hoogte twee kleine ramen geplaatst.
De oorspronkelijke structuur van het zeer sober uitgevoerde INTERIEUR is goed bewaard gebleven en bestaat in de rechter beuk uit een hal en toilet en een keuken aan de achterzijde. De linker beuk heeft aan de voorzijde de woonkamer en aan de achterzijde een kelder met opkamer bereikbaar vanuit de kamer. De zolderverdieping heeft enkele slaapvertrekken.
Waardering
De voormalige OVERWEGWACHTERSWONING aan de Swolgense Dijk is van cultuurhistorisch belang als bijzondere uiting van een infrastructurele en technische ontwikkeling; aan Nederlandse spoorlijnen werden talrijke gelijkvormige wachtershuisjes gebouwd die in de loop van de twintigste eeuw door veranderende regelgeving en techniek hun functie verloren.
Het pand heeft architectuurhistorische waarde als gaaf bewaard en goed typologisch voorbeeld van een wachtpost uit het laatste kwart van de negentiende eeuw die zich kenmerkt door een eenvoudige opzet met vooruitspringende beuk voor goed zicht op de spoorlijn en een sobere geveldetaillering. De wachtpost is wat opzet en detaillering betreft representatief voor de gestandaardiseerde functionele architectuur van staatsspoorwegen in het laatste kwart van de negentiende eeuw.
De wachterswoning bezit ensemblewaarden en situeringswaarden als onderdeel van de spoorlijn Nijmegen-Venlo, waarbij de historische samenhang met de spoorlijn nog altijd duidelijk herkenbaar is. Op basis van deze waarden vertegenwoordigt het object algemeen belang.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former LEVEL CROSSING KEEPER'S HOUSE ("WH 56") built in 1883 on behalf of the State Railways at Melderslo on the east side of the railway line Nijmegen-Venlo completed in 1880. The building is one of the watchposts built according to standard design for the supervision of track sections and level crossings prescribed by the Railway Act of 1859. After the regulations and technology for supervising level crossings were modified, the houses lost their function and many of these little houses disappeared.
The appearance of the building is typical of the largely standardised architecture of the railways after 1860, and is characterised by a simple main form with a projecting section aimed at maintaining good sight lines over the railway line and careful detailing through segmental arches and ornamented wall anchors.
In the years 1906-1907 the house was extended according to standard plan (right aisle) and raised (left aisle).
Description
The detached LEVEL CROSSING KEEPER'S HOUSE has a two-aisle layout on a complex ground plan, with a two-storey left aisle under a gabled roof and a slightly recessed, lower right aisle under a lean-to roof that connects beneath the roof overhang. The roof slopes with overhang are covered with red crossing tiles. Black-painted wind braces run along the roof edges and water drains via roof gutters to a well located next to the back door. On the right lean-to roof there is a tall brick chimney.
The façades are whitewashed and have a continuous black-painted plinth. The façade openings are provided with black-painted sandstone drip mouldings and, unless stated otherwise, provided at the top with black-painted segmental arches. The window openings mainly contain flush-fitting frames.
The asymmetrically arranged FRONT FAÇADE has on the first storey of the left aisle a non-original window without glazing bars. On the second storey two narrow six-pane windows. The recessed right aisle has on the left a clamped wooden front door beneath a four-pane fanlight. To the right of it a small WC window.
The RIGHT SIDE FAÇADE of the left aisle contains on the first storey a narrow small window. In the right side façade of the right aisle there is on the left a small window and on the right a large undivided sash window with three-pane fanlight and shutters.
The asymmetrically arranged REAR FAÇADE has in the apex of the right façade section two narrow windows. In the slightly recessed left section there is the wooden back door with a presumably later-added three-pane glass panel. To the left next to the back door there is a well with a brick-executed upper edge.
The asymmetrically arranged LEFT SIDE FAÇADE has on the left a basement window with above it at the level of the room above a four-pane sash window. On the right two small windows are placed at different heights.
The original structure of the very plainly executed INTERIOR is well preserved and consists in the right aisle of a hall and toilet and a kitchen at the rear. The left aisle has at the front the living room and at the rear a basement with a room above accessible from the room. The attic storey has several bedrooms.
Valuation
The former LEVEL CROSSING KEEPER'S HOUSE at the Swolgense Dijk is of cultural-historical importance as a notable expression of an infrastructural and technical development; numerous identical keeper's houses were built along Dutch railway lines which through changing regulations and technology in the course of the twentieth century lost their function.
The building has architectural-historical value as a well-preserved and good typological example of a watchpost from the last quarter of the nineteenth century characterised by a simple layout with a projecting aisle for good sight lines over the railway line and austere façade detailing. The watchpost is as regards layout and detailing representative of the standardised functional architecture of the state railways in the last quarter of the nineteenth century.
The keeper's house possesses ensemble values and setting values as part of the railway line Nijmegen-Venlo, whereby the historical relationship with the railway line remains clearly recognisable. On the basis of these values the object represents public interest.
Nearby in the register
- Vml. Station TienrayTransport1 mi
- Kerk, Mgr Aertsstraat 6Kerk en kerkonderdeel1 mi
- Kasteel van HorstKasteel, buitenplaats2 mi
- Boerderij, Kasteellaan 1Boerderij2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.