Rijksmonumentenregister · Netherlands
Waalbrug
Lent,Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Brug
- Function
- Verkeersbrug
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1932 - 1936
- Address
- Bij de St. Titussingel Lent,Nijmegen (Nijmegen 25)
- Place
- Lent,Nijmegen
- Municipality
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.85131, 5.87134
- Monument number
- 523067
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "04. Nijmegen (1920)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VERKEERSBRUG over de rivier de Waal gelegen in de rijksweg Arnhem-Nijmegen, in de jaren 1932-1936 geconstrueerd ter vervanging van een pontveer dat sinds 1657 voor de oeververbinding zorgde. De brug over de Waal was in de ontstaanstijd een van de breedste wegdekbruggen in Nederland en op het Europese vasteland de boogbrug met de grootste overspanning.
Het ontwerp voor de brug was afkomstig van het Bruggenbureau Rijkswaterstaat, dat in 1928 speciaal was opgericht ten behoeve van de te bouwen verkeersbruggen over de grote rivieren. Het ontwerp werd verzorgd door de aan het bureau verbonden ingenieur P. STELLING. Deze werkte samen met de architect A.J. VAN DER STEUR en hoofdingenieur W.J.H. HARMSEN. Voor de staalconstructie tekenden een verscheidene bedrijven, de montage geschiedde door Werkspoor. Bij het ontwerpen heeft men zich georiënteerd op Duitse boogbruggen, maar ook op Nederlandse boogbruggen. Het ontwerp volgt een in die jaren veel toegepast type, maar dan zonder trekband, die bij andere rivierbruggen in Nederland wel werd toegepast. Bij de vormgeving van de brug is in hoge mate rekening gehouden met de landschappelijke inpassing van de brug in de omgeving. Het zicht op het uiterwaardengebied mocht door de brug niet teveel verstoord worden. Om dit te bereiken is afgezien van hoge liggers met bovengelegen rijvloer, die de constructies van veel andere Nederlandse rivieroverspanningen uit deze tijd wel kenmerkt.
De plaatsing van de Waalbrug betekende ontsluiting van de steden Nijmegen en Arnhem, met verstrekkende sociaaleconomische gevolgen voor de stad, zoals de ontwikkeling van de binnenstad tot winkelgebied. Voor de bouw van de brug heeft de Nijmeegse fotograaf en ondernemer C.A.P. Ivens zich uitermate ingezet; bij de voltooiing van de brug in 1936 is ter ere van hem een bank geplaats naar ontwerp van Charles Estourgie op het taluud van het Hunnerpark, langs de oprit van de brug. De brug, die een belangrijke strategische rol heeft gespeeld aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, is enige jaren geleden iets verbreed. Ze heeft echter haar oorspronkelijke vorm en constructie behouden.
Omschrijving
De VERKEERSBRUG sluit aan Nijmeegse zijde aan op het Nijmeegse Singelgebied. De op- en afrit van de brug is hier als entree naar de stad aangelegd, met het Hunnerpark, het Valkhof en de Waalkade rechts en links het westelijk stuwwalgebied. De overspanning bevindt zich ter hoogte van een bocht in de Waal. Aan Lentse zijde sluit de brug aan op de rijksweg, tussen twee straatwanden.
De brug heeft een totale lengte van 604 meter en bestaat uit twee betonnen landhoofden, twee aanbruggen aan elke zijde en een middenbrug. De vijf overspanningen zijn uitgevoerd met boogconstructies in staal. Het geheel rust op vier pijlers. De hoofdoverbrugging met een lengte van 244,1 meter, heeft een overspanning met vakwerkbogen van het tweescharnierentype zonder trekband. De bogen sluiten aan weerszijden tegen de pijlers. De halfhooggelegen rijvloer hangt aan hangers aan deze bogen. De bogen snijden als het ware door het wegdek heen. De aanbruggen zijn gebouwd als zuivere boogbruggen, met volwandige bogen tussen de pijlers, en een hooggelegen rijvloer die op staanders op de bogen rust.
De constructie rust op vier, in plattegrond ovaalvormige pijlers, die zich naar boven toe verjongen, en naar het water toe iets uitzwenkend. De pijlers zijn bekleed met blokken steen, die aan de buitenzijde ruw behouwen zijn, wat een rustica effect geeft. Doordat het brugdek verdiept ligt in de pijlers, steken de pijlers aan weerszijden van het rijdek uit en vormen daar halfronde torenachtige uitbouwen, afgesloten door overstekende donkere dekplaten.
De betonnen landhoofden zijn uitgevoerd als viaducten met doorgangen voor verkeer. Deze doorgangen worden gevormd door segmentboogvormige tongewelven. Aan de binnenzijde zijn de doorgangen hiervan tot de aanzet van de boog voorzien van een bossage-achtige bekleding in banden van graniet en basalt. In de doorgang aan de Lentse zijde geeft een deur toegang tot het landhoofd.
Het brugdek met een totale breedte van 23, 5 meter, is ingedeeld in een rijdek ten behoeve van snelverkeer binnen de hoofdliggers van 12 meter breed en buiten de liggers voetgangers- en fietsstroken. Het brugdek is aan de westzijde iets verbreed om plaats te maken voor een aparte busstrook. Ten gevolge van deze verbreding zijn aan de westzijde de halfronde torenachtige uitbouwen van de pijlers, verloren gegaan. Ook de brugbalustrade is niet oorspronkelijk.
De kleur van de boogconstructie van de middenbrug was oorspronkelijk groen, tegenwoordig is deze beige geschilderd.
Waardering
VERKEERSBRUG uit 1932-1936, ontworpen binnen het Bruggenbureau van Rijkswaterstaat door ingenieur P. Stelling, in samenwerking met A.J. van der Steur en W.J.H. Harmsen
-Van architectuurhistorische waarde als gaaf en goed voorbeeld van een verkeersburg die in de jaren dertig van deze eeuw over de grote Nederlandse rivieren werden gebouwd. De brug draagt de algemene kenmerken van deze boogbruggen en valt hierbinnen op doordat geen trekbanden zijn gebruikt, die bij veel andere boogbruggen wel werden gebruikt. De goede inpassing van deze architectonische en constructieve vormgeving in het omringende landschap, zorgde dat het zicht op het uiterwaardenlandschap behouden bleef en maakt de brug tot een van de meest geslaagde voorbeelden van dit type.
-Van stedenbouwkundige waarde als structurerend en kenmerkend onderdeel van het rivierenlandschap tussen Nijmegen en Lent, waar de brug een grote beeldbepalende rol speelt.
-Van cultuurhistorische waarde, als uitdrukking van een ontwikkeling op infrastructureel gebied, een rivieroverspanning ten behoeve van het snelverkeer, die grote gevolgen heeft gehad voor de sociaaleconomische ontwikkeling van de stad Nijmegen en de omliggende regio. De brug heeft tevens een belangrijke strategische rol gespeeld aan het einde van de Tweede Wereldoorlog.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
TRAFFIC BRIDGE over the river Waal located on the national highway Arnhem-Nijmegen, constructed in the years 1932-1936 as a replacement for a ferry service that had provided the crossing since 1657. The bridge over the Waal was at the time of its construction one of the widest road decks in the Netherlands and on the European mainland the arch bridge with the largest span.
The design for the bridge came from the Bridge Bureau of Rijkswaterstaat, which had been established specially in 1928 for the purpose of the traffic bridges to be built over the major rivers. The design was provided by engineer P. STELLING attached to the bureau. He worked together with architect A.J. VAN DER STEUR and chief engineer W.J.H. HARMSEN. Several companies signed for the steel structure, and assembly was carried out by Werkspoor. In designing the bridge, orientation was taken from German arch bridges, but also from Dutch arch bridges. The design follows a type much applied in those years, but without tie rods, which were applied in other river bridges in the Netherlands. In the design of the bridge, great account was taken of the landscape integration of the bridge into the surroundings. The view of the floodplain area should not be too much disturbed by the bridge. To achieve this, high girders with an above-deck roadway were avoided, which characterized the structures of many other Dutch river crossings of this period.
The placement of the Waal Bridge meant the opening up of the cities of Nijmegen and Arnhem, with far-reaching socio-economic consequences for the city, such as the development of the city centre into a shopping area. For the construction of the bridge, Nijmegen photographer and entrepreneur C.A.P. Ivens made exceptional efforts; upon completion of the bridge in 1936, a bench was placed in his honour designed by Charles Estourgie on the slope of the Hunnerpark, along the approach ramp of the bridge. The bridge, which played an important strategic role at the end of the Second World War, was widened somewhat some years ago. It has, however, retained its original form and construction.
Description
The TRAFFIC BRIDGE connects on the Nijmegen side to the Nijmegen Ring area. The approach and exit ramp of the bridge is here laid out as an entrance to the city, with the Hunnerpark, the Valkhof and the Waalkade on the right and left the western cuesta area. The span is located at the height of a bend in the Waal. On the Lent side, the bridge connects to the national highway, between two street facades.
The bridge has a total length of 604 metres and consists of two concrete abutments, two approach spans on each side and a centre bridge. The five spans are executed with arch structures in steel. The whole rests on four piers. The main span with a length of 244.1 metres has a span with lattice arches of the two-hinged type without tie rods. The arches abut against the piers on both sides. The mid-level roadway hangs from hangers on these arches. The arches cut through the roadway as it were. The approach spans are built as pure arch bridges, with solid arches between the piers, and a high-level roadway that rests on posts on the arches.
The structure rests on four, in plan oval-shaped piers, which taper upwards, and slew slightly towards the water. The piers are clad with blocks of stone, which are roughly worked on the outside, giving a rustication effect. Because the bridge deck sits recessed in the piers, the piers protrude on both sides of the roadway and form there half-round tower-like projections, closed off by overhanging dark coping plates.
The concrete abutments are executed as viaducts with passages for traffic. These passages are formed by segmental arch-shaped barrel vaults. On the inside, the passages are provided with a rustication-like cladding in bands of granite and basalt up to the spring of the arch. In the passage on the Lent side, a door provides access to the abutment.
The bridge deck with a total width of 23.5 metres is divided into a roadway for high-speed traffic within the main girders of 12 metres wide and outside the girders pedestrian and cycle paths. The bridge deck is slightly widened on the west side to make room for a separate bus lane. As a result of this widening, the half-round tower-like projections of the piers on the west side have been lost. The bridge balustrade is also not original.
The colour of the arch structure of the centre bridge was originally green, nowadays it is painted beige.
Evaluation
TRAFFIC BRIDGE from 1932-1936, designed within the Bridge Bureau of Rijkswaterstaat by engineer P. Stelling, in cooperation with A.J. van der Steur and W.J.H. Harmsen
-Of architectural historical value as a well-preserved and good example of a traffic bridge built over the major Dutch rivers in the nineteen-thirties of this century. The bridge bears the general characteristics of these arch bridges and stands out within this group in that no tie rods are used, which are used in many other arch bridges. The good integration of this architectural and constructive design into the surrounding landscape, which ensured that the view of the floodplain landscape remained preserved, makes the bridge one of the most successful examples of this type.
-Of urban value as a structuring and characteristic component of the river landscape between Nijmegen and Lent, where the bridge plays a major role in determining the visual character.
-Of cultural historical value, as an expression of a development in the infrastructure field, a river crossing for the benefit of high-speed traffic, which has had major consequences for the socio-economic development of the city of Nijmegen and the surrounding region. The bridge also played an important strategic role at the end of the Second World War.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, BY Lange Baan 11Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Woonhuis, Waalkade 81Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Waalkade 70Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Steenstraat 15Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.