Rijksmonumentenregister · Netherlands
Onze Lieve Vrouw Geboorte
Lent, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Parochiekerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1877 - 1879
- Address
- Pastoor van Laakstraat 42, 6663 CB Lent (Nijmegen 25)
- Place
- Lent
- Municipality
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.86125, 5.86499
- Part of complex
- 522953
- Monument number
- 522954
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1873 map "03. Nijmegen (1873)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Deze aan Onze Lieve Vrouw Geboorte gewijde rooms-katholieke PAROCHIEKERK is in 1877-1879 gebouwd naar ontwerp van architect G. te Riele Wzn. (1833-1911) in neogotische-stijl. De zijbeuken zijn in 1925-1926 in stijl toegevoegd.
De kerk is van het type kruisbasiliek met één westtoren, een driebeukig schip, recht gesloten kruisarmen, een kort koor met driezijdige sluiting en driezijdig gesloten zijkapellen. De in 1925 toegevoegde zijbeuken zijn aan de westzijde één travee korter dan het middenschip. De doopkapel is uitgebouwd aan de zuidzijde tegen de eerste travee van het middenschip. De sacristie met schilddak bevindt zich in de hoek tussen het koor en de noordelijke kruisarm. De kruisarmen steken niet buiten het schip. Het DAK van het middenschip, het transept en het koor bestaat uit twee elkaar kruisende zadeldaken met dezelfde nokhoogte. De daken zijn geplaatst tussen hoger opgemetselde tuitgevels met ezelsruggen en schouders. Voornoemde zadeldaken, alsmede de schilddaken van de zijbeuken, -kapellen, sacristie en de ingesnoerde naaldspits van de klokkentoren zijn gedekt met leien in Maasdekking. De naaldspits is ter plaatse van de insnoering voorzien van vier uurwerken. De bekroning bestaat uit een smeedijzeren torenkruis met weerhaan. Met uitzondering van de torenspits wateren de daken af via op de uitgemetselde muur gelegde goten. In het dak van het middenschip en de koorsluiting zijn in totaal drie dakkapellen geplaatst: houten zolderluik, driepas in geveltop, afgewolfd zadeldakje met leien en piron.
De bakstenen GEVELS met uitgemetseld trasraam zijn in kruisverband gemetseld. De gevels worden horizontaal geleed door gemetselde waterslag-, blok- en muizentandlijsten, alsmede decoratieve banden met verdiept kruismotief. De hoge spitsboogvensters en de versneden steunberen benadrukken de verticaliteit. Enkele steunberen zijn overhoeks geplaatst. Het merendeel van de gevelopeningen wordt spitsboogvormig afgesloten: diverse afmetingen lancetvensters in doop- en zijkapellen en diverse afmetingen samengestelde spitsboogvensters in het schip, de kruisarmen en het koor. De grotere spitsboogvensters zijn samengesteld uit 2 of 3 lancetvensters met oculi en bakstenen montants. Tussen twee steunberen is telkens maar één venster aangebracht. De geveltoppen van de kruisarmen zijn voorzien van drie spitsboognissen (triplet) en worden afgesloten door een ezelsrug met schouders en tuit. De sacristie heeft rechthoekige vensters: enkelvoudige kleine ramen en grotere kruiskozijnen, alle met smeedijzeren roosters. De kozijnen hebben vellingen. De uitpandige TOREN aan de westzijde wordt horizontaal geleed door gemetselde waterslag-, blok-, en muizentandlijsten. Onder de torenspits is een spitsboogfries aangebracht. De versneden steunberen zijn overhoeks tegen de toren geplaatst. De eerste torengeleding reikt tot aan de dakvoet van het middenschip. Aan de voorzijde bevindt zich een segmentboogvormig afgesloten ingangsportiek waarin een dubbele deur met smeedijzeren beslag. Boven het portiek een samengesteld spitsboogvenster. De linker- en rechterzijde van de toren hebben een identiek maar blind venster. De tweede torengeleding reikt tot aan de nok van het dak van het middenschip. Deze geleding heeft aan de drie zijden elk twee gekoppelde spitsboognissen waarin kleine lancetvensters. De derde geleding steekt volledig boven het dak uit. Deze klokkenverdieping heeft aan de vier zijden elk twee gekoppelde galmgaten met schoepen.
De RUIMTELIJKE INDELING van de kerk bestaat uit een portaal onderin de toren; een driebeukig schip van vier traveeën; een ruime viering met recht gesloten kruisarmen; één koortravee met driezijdige sluiting en dito zijkapellen.
De WANDOPBOUW bestaat uit kruispijlers met pilasters, een spitsboogarcade en een lichtbeuk. De gordelbogen en de ribben van de vierdelige kruisgewelven worden ondervangen door de pilasters. Het interieur is ten tijde van de aanwijzing wit geschilderd. De gordelbogen, de gewelfribben en de afgeschuinde dagkanten van vensters en bogen hebben een rode kleur.
In het INTERIEUR zijn enkele oorspronkelijke elementen bewaard gebleven, zoals de natuurstenen vloer, de neogotische kerkbanken, een hardstenen doopvont met koperen deksel en neogotisch smeedijzeren hekwerk, gepolychromeerde neogotische houten beelden van Joseph en Maria. Waardevolle oudere elementen zijn onder andere eikenhouten beelden van St. Anna te Drieën (Neder-rijns, ca. 1500) en Christus Salvator (XIXA). In de twintigste eeuw is een aantal onderdelen toegevoegd, vernieuwd en/of gewijzigd, zoals de kruiswegstaties van gips (XXa), het twee klaviers pneumatisch orgel met 17 registers uit 1931 gemaakt door orgelmakerij G.P. Bik, voorheen H. Winkels, te Boxmeer met vermoedelijk oudere neogotische orgelkast, de gebrandschilderde ramen in de koorsluiting (Dom Rahder O.S.B., 1958), vier nieuwe altaren (Dom Rahder O.S.B.).
Waardering
Rooms katholieke KERK, gewijd aan Onze Lieve Vrouw Geboorte.
- Van architectuurhistorische waarde als typologisch goed en gaaf voorbeeld in exterieur van een neogotische kruisbasiliek met westtoren uit 1877-1879 naar ontwerp van architect G. te Riele Wzn. Het betreft een eenvoudige maar goed ontworpen dorpskerk. Het interieur bevat een aantal waardevolle onderdelen; niet alleen uit de bouwtijd maar ook oudere en nieuwere elementen.
- Van stedenbouwkundige waarde als essentieel onderdeel van de historisch gegroeide dorpskern van Lent. Op zichzelf èn in relatie met de identiek georiënteerde hervormde kerk even verderop aan de Pastoor van Laakstraat, is het kerkgebouw van bijzondere betekenis voor het aanzien van Lent.
- Van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling, in casu de emancipatie in de tweede helft van de 19de eeuw van de katholieke geloofsgemeenschap in Lent.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
This Roman Catholic PARISH CHURCH dedicated to the Birth of Our Lady was built in 1877-1879 according to the design of architect G. te Riele Wzn. (1833-1911) in neogothic style. The side aisles were added in style in 1925-1926.
The church is of the cruciform basilica type with one west tower, a three-aisle nave, straight-closed transept arms, a short choir with three-sided closure and three-sided closed side chapels. The side aisles added in 1925 are one bay shorter at the west side than the central nave. The baptismal chapel is extended on the south side against the first bay of the central nave. The sacristy with hipped roof is located in the corner between the choir and the northern transept arm. The transept arms do not project beyond the nave. The ROOF of the central nave, the transept and the choir consists of two intersecting gabled roofs with the same ridge height. The roofs are placed between higher laid-up spout gables with saddle backs and shoulders. The aforementioned gabled roofs, as well as the hipped roofs of the side aisles, chapels, sacristy and the tapered spire of the bell tower are covered with slate in Maas covering. The spire is provided with four clock faces at the point of the taper. The crowning consists of a wrought iron tower cross with weathervane. With the exception of the tower spire, the roofs drain via gutters laid on the laid-up wall. In the roof of the central nave and the choir closure, a total of three roof dormer windows are placed: wooden attic hatch, three-lobed in gable top, vaulted gabled roof with slate and piron.
The brick FACADES with laid-up tuff frame are laid in English bond. The facades are horizontally articulated by laid-up drip mouldings, block courses and dentil courses, as well as decorative bands with recessed cross motifs. The tall pointed arch windows and the cut buttresses emphasise the verticality. Some buttresses are placed diagonally. The majority of the facade openings are closed with pointed arch forms: various sizes of lancet windows in the baptismal chapel and side chapels and various sizes of composite pointed arch windows in the nave, the transept arms and the choir. The larger pointed arch windows are composed of 2 or 3 lancet windows with oculi and brick mullions. Between two buttresses only one window is placed. The gable tops of the transept arms are provided with three pointed arch niches (triplet) and are closed by a saddle back with shoulders and spout. The sacristy has rectangular windows: single small frames and larger cross windows, all with wrought iron grilles. The frames have reveals. The projecting TOWER on the west side is horizontally articulated by laid-up drip mouldings, block courses and dentil courses. Below the tower spire a pointed arch frieze is placed. The cut buttresses are placed diagonally against the tower. The first tower division reaches to the eaves of the central nave roof. On the front is a segmental arch-closed entrance portico with a double door with wrought iron fittings. Above the portico a composite pointed arch window. The left and right sides of the tower have an identical but blind window. The second tower division reaches to the ridge of the central nave roof. This division has on each of the three sides two coupled pointed arch niches with small lancet windows. The third division projects entirely above the roof. This bell chamber has on each of the four sides two coupled sound openings with louvres.
The SPATIAL LAYOUT of the church consists of a portal at the base of the tower; a three-aisle nave of four bays; a spacious crossing with straight-closed transept arms; one choir bay with three-sided closure and likewise side chapels.
The WALL CONSTRUCTION consists of cross piers with pilasters, a pointed arch arcade and a clerestory. The transverse arches and the ribs of the four-part cross vaults are supported by the pilasters. The interior was painted white at the time of listing. The transverse arches, the vault ribs and the bevelled edges of windows and arches have a red colour.
In the INTERIOR some original elements have been preserved, such as the natural stone floor, the neogothic church benches, a hard stone baptismal font with copper cover and neogothic wrought iron railings, polychrome neogothic wooden figures of Joseph and Mary. Valuable older elements include oak wooden figures of St. Anna in Three (Lower Rhine, c. 1500) and Christus Salvator (XIXth century). In the twentieth century a number of components were added, renewed and/or altered, such as the stations of the cross in plaster (early XXth century), the two manual pneumatic organ with 17 registers made in 1931 by organ makers G.P. Bik, formerly H. Winkels, of Boxmeer with presumably older neogothic organ case, the stained glass windows in the choir closure (Dom Rahder O.S.B., 1958), four new altars (Dom Rahder O.S.B.).
Valuation
Roman Catholic CHURCH, dedicated to the Birth of Our Lady.
- Of architectural historical value as a typologically good and intact exterior example of a neogothic cruciform basilica with west tower from 1877-1879 according to the design of architect G. te Riele Wzn. This is a simple but well-designed village church. The interior contains a number of valuable components; not only from the construction period but also older and newer elements.
- Of urban planning value as an essential component of the historically developed village centre of Lent. In itself and in relation to the identically oriented Reformed church further along on the Pastoor van Laakstraat, the church building is of particular significance for the appearance of Lent.
- Of cultural historical value as a particular expression of a spiritual development, in this case the emancipation in the second half of the 19th century of the Catholic faith community in Lent.
Nearby in the register
- Baarhuisje, Pastoor van Laakstraat bij 42Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Hertog Eduardplein 2Industrieunder 1 mi
- Kerk, Pastoor van Laakstraat 30Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kazemat, LentKazematunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.