Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hinthamerstraat 183
's-Hertogenbosch, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1600 - 1700
- Address
- Hinthamerstraat 183, 5211 ML 's-Hertogenbosch
- Place
- 's-Hertogenbosch
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.68832, 5.31262
- Monument number
- 522467
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1600 map "46. Brabantiae ... descriptio." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Het HERENHUIS is gelegen aan de zuidelijke zijde van de Hinthamerstraat, in het centrum van 's-Hertogenbosch. De kern van het herenhuis bestaat uit twee oudere, waarschijnlijk 17de-eeuwse woonhuizen - genaamd de Hopzak en de Kalverendans - die omstreeks 1880 werden samengevoegd. Hierbij werd het gebouw aan de straatzijde één travee uitgebouwd en kreeg het een nieuwe voorgevel in Eclectische stijl. Het herenhuis is aan beide zijden aan de belendende panden vastgebouwd. Aan de achterzijde heeft het herenhuis op de begane grond een aanbouw van recentere bouwdatum. In de jaren '90 van de 20ste eeuw onderging het herenhuis inwendig enige wijzigingen, o.a. in de keuken en het trappenhuis op de eerste verdieping: de oorspronkelijke dispositie bleef echter in hoofdlijnen gehandhaafd.
Omschrijving.
Het gedeeltelijk onderkelderde herenhuis telt twee bouwlagen onder een plat dak met schilden, gedekt met leien, deels onder schilddak, gedekt met verbeterde Hollandse pannen. Boven de middentravee een dakkapel, bekroond met fronton. Aan weerszijden hiervan zinken oeil-de-boeufs. Lijstgevel met kroonlijst op klossen. De gevels zijn opgetrokken in baksteen, met in de voorgevel een hardstenen plint, waterlijst, dorpellijsten, deuromlijsting en balkon.
De voorgevel is symmetrisch en telt vijf traveeën, waarvan de middelste licht risaleert. De vertrekken zijn voorzien van getoogde T-schuifvensters. In de middenrisaliet de hoofdingang. Deze wordt gevormd door een dubbele beglaasde paneeldeur met getoogd bovenlicht. Hardstenen geblokte omlijsting. Hierboven een hardstenen balkon, rustend op voluutvormige consoles. Hardstenen balustrade. Openslaande beglaasde balkondeuren met een getoogd bovenlicht. Rondom deze balkondeuren een geblokte omlijsting in metselwerk. Onder de dakkapel is de licht vooruitspringende kroonlijst voorzien van triglyfen en metopen.
De smallere achtergevel is voorzien van een pleisterlaag met schijnvoegen. De gevel wordt afgesloten door een geprofileerde bakgoot. Rechtgesloten vensters met stolpramen en hardstenen dorpel. Ter hoogte van de begane grond gaat de oorspronkelijke achtergevel schuil achter een latere aanbouw: de gevel is als binnenmuur gehandhaafd.
In het inwendige is de oorspronkelijke dispositie in hoofdlijnen gehandhaafd. Op de begane grond een vestibule, met daarachter de centrale gang. Links een rijk gedecoreerde voorkamer, hierachter het trappenhuis. Aan de achterzijde lag oorspronkelijk de keuken. Aan de rechterzijde van de gang een drietal vertrekken, die door schuifdeuren gescheiden worden. Op de bovenverdieping aan de voorzijde twee woonvertrekken. Ook is nog een aantal oorspronkelijke elementen in het interieur gehandhaafd. Hiervan zijn onder meer van belang: in de vestibule een decoratieve tegellambrisering, tochtdeur met geëtste ramen; in de voorkamer links een beschilderd stucplafond, beschilderde lambriseringen en paneeldeur, vensterbanken en natuurstenen schouw; in de voorkamer rechts een eenvoudiger beschilderd stucplafond en schuifdeuren. Op de bovenverdieping in de woonkamers stucplafonds en een houten schuifdeur. Onder voorkamer en trappenhuis een oudere kelder met tongewelf.
Waardering.
Het herenhuis is van algemeen belang. Het herenhuis heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling: het vormt een goed voorbeeld van de luxueuze woon- en herenhuizen aan de Hinthamerstraat. Het herenhuis heeft architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een verzorgd gedetailleerd Eclectisch herenhuis en door het bijzondere materiaalgebruik. Het herenhuis heeft ensemblewaarde vanwege de betekenis van dit beeldbepalende pand voor het aanzien van de Hinthamerstraat. Het herenhuis is tot slot van belang vanwege gaafheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
The TOWNHOUSE is located on the southern side of the Hinthamerstraat, in the centre of 's-Hertogenbosch. The core of the townhouse consists of two older, probably 17th-century dwelling houses - called the Hopzak and the Kalverendans - which were merged around 1880. In the process, the building on the street side was extended by one bay and received a new front façade in Eclectic style. The townhouse is built adjacent to neighbouring properties on both sides. On the rear side, the townhouse has a more recent extension on the ground floor. In the 1990s, the townhouse underwent some internal modifications, including in the kitchen and the stairwell on the first floor: however, the original layout was largely preserved.
Description.
The partially cellared townhouse has two storeys under a flat roof with hipped sections, covered with slate, partly under hipped roof, covered with improved Dutch tiles. Above the central bay a roof dormer, crowned with a pediment. On either side of this zinc oculi. Cornice-topped facade with cornice on brackets. The facades are constructed in brick, with a hard stone plinth, drip moulding, lintel strips, door surround and balcony in the front facade.
The front facade is symmetrical and has five bays, the central one slightly projecting. The rooms are provided with arched T-sash windows. In the central risalit is the main entrance. This is formed by a double glazed panel door with arched fanlight. Hard stone rusticated surround. Above it a hard stone balcony, resting on volute-shaped consoles. Hard stone balustrade. Opening glazed balcony doors with an arched fanlight. Around these balcony doors a rusticated surround in brickwork. Beneath the roof dormer, the slightly projecting cornice is provided with triglyphs and metopes.
The narrower rear facade is provided with a render layer with false joints. The facade is finished with a moulded rainwater gutter. Closed windows with casements and hard stone lintel. At ground floor level, the original rear facade is hidden behind a later extension: the facade is preserved as an internal wall.
Internally, the original layout is largely preserved. On the ground floor a vestibule, with the central corridor behind it. On the left a richly decorated front room, behind it the stairwell. On the rear side there was originally the kitchen. On the right side of the corridor three rooms, which are separated by sliding doors. On the upper floor at the front two living rooms. Also a number of original interior elements are preserved. Of particular importance are: in the vestibule decorative tile wainscoting, draught door with etched panes; in the front room on the left a painted stucco ceiling, painted wainscotings and panel door, window seats and natural stone fireplace; in the front room on the right a simpler painted stucco ceiling and sliding doors. On the upper floor in the living rooms stucco ceilings and a wooden sliding door. Below the front room and stairwell an older cellar with barrel vault.
Valuation.
The townhouse is of general importance. The townhouse has cultural-historical value as a notable expression of socio-economic development: it forms a good example of the luxurious residential and townhouses on the Hinthamerstraat. The townhouse has architectural-historical value as an example of a carefully detailed Eclectic townhouse and through its distinctive use of materials. The townhouse has ensemble value because of the significance of this prominent building for the appearance of the Hinthamerstraat. Finally, the townhouse is important because of its integrity.
Nearby in the register
- Woonhuis, Hinthamerstraat 181Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hinthamerstraat 176Woonhuisunder 1 mi
- Pastorie(F), Jeroen Boschplein 6Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Hinthamerstraat 184Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.