Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Hinthamereinde 73
's-Hertogenbosch, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1885
- Address
- Hinthamereinde 73, 5211 PM 's-Hertogenbosch
- Place
- 's-Hertogenbosch
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.69059, 5.31687
- Monument number
- 522464
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
De WATERTOREN met vierkante waterreservoirs van het vlakbodemtype is in 1885 gebouwd in Eclectische bouwstijl naar ontwerp van de architect J. Kalff. Hij is gelegen aan de rivier de Aa, op de rand van het toenmalige centrum van de stad, op de plaats waar tot de negentiende eeuw de stadsomwalling lag. Hij vervult niet meer zijn oorspronkelijke funktie maar is nu in gebruik als ontmoetingsruimte in de sociale hulpverlening.
Omschrijving.
De 33 meter hoge bakstenen watertoren is gebouwd op vierkant grondplan en heeft een plat dak met kantelen. De toren heeft een hardstenen plint en vier geledingen, die van elkaar worden gescheiden door hardstenen waterlijsten. De gemetselde hoekpilasters zijn in de eerste geleding voorzien van hardstenen blokken. Aan de noord- en de zuidzijde leiden hardstenen trappen naar gepaarde houten toegangsdeuren met smeedijzeren beslag. Aan de noordzijde hebben de toegangsdeuren een rondboog bovenlicht met radiaalverdeling. Zij bevinden zich in een rondboognis met zandstenen aanzet-, tussen- en sluitstenen. In de boogtrommel is een lavaschildering aangebracht met het Bossche wapen met twee wilde mannen en het bouwjaar 1885, gesigneerd en gedateerd: "LAVEE EMAILLEE MR. GILLET PARIS 1887". Aan de zuidzijde bevinden de toegangsdeuren zich in eenzelfde rondboognis en hebben zij elk een vernieuwd halfrond bovenlicht. In de tweede geleding is in de noord- en zuidgevel eenzelfde rondboognis aangebracht met zandstenen aanzet-, tussen- en sluitstenen. Binnen de gevelnis is op de eerste verdieping een gepaard rondboogvenster met ijzeren raam met roedenverdeling aangebracht, een rondboogvenster met zandstenen sluitstenen en in de boogtrommel twee halfrondboogvormige ramen met ijzeren roedenverdeling, van elkaar gescheiden door een hardstenen zuiltje met bladkapiteel. Uit de muren steken gekrulde sierankers. In de derde geleding zijn in elke gevel twee rondboogvensters geplaatst met zandstenen sluitsteen. In de vierde geleding heeft elke gevel een rond raam met zandstenen aanzet- en sluitstenen.
De indeling van het interieur heeft enige wijzigingen ondergaan in verband met de nieuwe functie: op de eerste verdieping is een nieuwe vloer geplaatst en op de tweede en derde verdieping zijn wanden geplaatst. De troggewelven op de verdiepingen zijn nog aanwezig, evenals het trappenhuis aan de noordzijde. Op de vierde verdieping zijn nog de houten raamluiken aanwezig alsook de zware ijzeren vloerbalken van de bovenste verdieping. Op de bovenverdieping bevindt zich een tweetal vierkante vlakbodemreservoirs van plaatijzer met geklonken verbindingen en trekstangen. Elk heeft een inhoud van 180 m3. De standpijp, die van de begane grond naar de bovenste verdieping loopt, loopt midden door alle verdiepingen heen. Ook is nog een belangrijk deel van het buizenstels aanwezig.
Waardering.
De watertoren met vierkante waterreservoirs van het vlakbodemtype is van algemeen belang. Hij heeft cultuurhistorische waarde als illustratieve vertegenwoordiger van een historisch waterdistributiesysteem. Hij heeft architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van Eclecticisme en als kenmerkend voorbeeld van het oeuvre van de architect. Hij heeft bouwhistorische waarde vanwege de typerende waterreservoirs. Hij heeft ensemblewaarde vanwege de markante plaats in de stad en in het silhouet van de stad. Hij is gaaf behouden en bijzonder zeldzaam vanwege de vierkante vlakbodemreservoirs en als watertoren in Eclecticistische bouwstijl.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
The WATER TOWER with square flat-bottomed water reservoirs was built in 1885 in Eclectic architectural style according to a design by architect J. Kalff. It is located on the river Aa, on the edge of the former city centre, at the place where the city walls stood until the nineteenth century. It no longer fulfils its original function but is now in use as a meeting space in social services.
Description.
The 33-metre-high brick water tower is built on a square ground plan and has a flat roof with crenellations. The tower has a sandstone plinth and four storeys, which are separated from each other by sandstone drip mouldings. The moulded corner pilasters are fitted with sandstone blocks in the first storey. On the north and south sides, sandstone steps lead to paired wooden entrance doors with wrought-iron fittings. On the north side, the entrance doors have a round-arched fanlight with radial glazing. They are located in a round-arched recess with sandstone impost, intermediate and voussoir stones. In the arch drum is a lava enamel painting with the 's-Hertogenbosch coat of arms with two wild men and the building year 1885, signed and dated: "LAVEE EMAILLEE MR. GILLET PARIS 1887". On the south side, the entrance doors are located in the same round-arched recess and each have a renewed semi-circular fanlight. In the second storey, the same round-arched recess with sandstone impost, intermediate and voussoir stones is placed in the north and south facades. Within the facade recess, on the first floor, a paired round-arched window with iron frame with glazing bars is installed, a round-arched window with sandstone voussoir stones and in the arch drum two semi-circular arched windows with iron glazing bars, separated from each other by a sandstone column with leaf capital. Ornamental wall anchors protrude from the walls. In the third storey, two round-arched windows with sandstone voussoirs are placed in each facade. In the fourth storey, each facade has a round window with sandstone impost and voussoir stones.
The layout of the interior has undergone some modifications in connection with the new function: on the first floor a new floor has been installed and on the second and third floors walls have been installed. The barrel vaults on the floors are still present, as is the staircase on the north side. On the fourth floor the wooden window shutters are still present as well as the heavy iron floor beams of the upper floor. On the top floor there are two square flat-bottomed reservoirs of sheet metal with riveted connections and tie rods. Each has a capacity of 180 m³. The standpipe, which runs from the ground floor to the top floor, runs through the middle of all floors. An important part of the pipe system is also still present.
Valuation.
The water tower with square flat-bottomed water reservoirs is of general importance. It has cultural-historical value as an illustrative representative of a historical water distribution system. It has architectural-historical value as a good example of Eclecticism and as a characteristic example of the architect's oeuvre. It has construction-historical value because of the typical water reservoirs. It has ensemble value because of its distinctive place in the city and in the city's skyline. It is well-preserved and particularly rare because of the square flat-bottomed reservoirs and as a water tower in Eclectic architectural style.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Vestingmuren met bastions; langs de Aa en langs de Dommel 's-HertogenboschFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Kapel, Hinthamerstraat 217Kapelunder 1 mi
- Woonhuis, Hinthamerstraat 212Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hinthamerstraat 210Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.