TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

R.K. Ver. v. Groote Gezinnen

's-Hertogenbosch, Noord-Brabant, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1921
Address
Geert van Woustraat 57, 5212 RJ 's-Hertogenbosch (and others)
Place
's-Hertogenbosch
Province
Noord-Brabant
Country
Netherlands
Coordinates
51.69329, 5.31254
Monument number
522445

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

Utrecht University Library

3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 25 's-Hertogenbosch, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding.

In de als stadsgezicht beschermde Bossche wijk De Muntel gelegen reeks ARBEIDERSWONINGEN met plein aan de Pelssingel, het Geert van Calcarplein, de Pieter Vreedestraat en de Geert van Woustraat. De in 1920 door architect H.W. Valk ontworpen woningen werden in 1921 gebouwd in een Kubistisch-Expressionistische stijl in opdracht van woningbouwvereniging 'St. Joseph' (thans SWH). Tekst op zandstenen platen op de pijlers in het poortgebouw aan het Geert van Calcarplein: 'Bouwvereeniging St. Joseph'/ 'R.K. VEREENIGING voor GROOTE GEZINNEN'. Het complex omvat in totaal 70 wooneenheden met 11 verschillende woningtypen. De woningbouwvereniging 'St. Joseph' werd in 1919 opgericht op initiatief van de een jaar eerder opgerichte Bossche afdeling van de 'Rooms Katholieke Bond voor Grote Gezinnen'. Doel was de schrikbarend hoge woningnood onder de kinderrijke arbeidersgezinnen te bestrijden. Voorliggend object is het eerste door 'St. Joseph' in De Muntel gerealiseerde woningcomplex. De belangrijkste wijzigingen betreffen de renovaties in de jaren dertig, zestig en tachtig van de twintigste eeuw waarbij de woningen inwendig zijn gemoderniseerd en uitwendig versoberd. Vele van de voor de grote gezinnen ontworpen (slaap-)kamers werden samengetrokken om grotere woonruimten te creëren. De vensters, oorspronkelijk met horizontale roeden, zijn versoberd en langs de gehele achtergevel is een tempex isolatielaag aangebracht.

Omschrijving.

Slingerende reeks woningen bestaande uit een symmetrisch U-vormig deel rondom de noordzijde van het Geert van Calcarplein en een hieraan grenzend symmetrisch langgerekt deel dat voornamelijk aan de Pieter Vreedestraat is gelegen en noord-zuid is gericht. De drielaags bebouwing (deels) uitgezonderd hebben de woningen achter- en voorerven met kleine tuinmuurtjes. In de reeks voornamelijk aansluitende tweelaags rijtjeswoningen onder een plat dak met groot (in 1937 doorgetrokken) dakoverstek. Op de hoeken en centraal in de wand aan het plein drielaags woningen met verspringende gevelwand. Het trasraam van de in kruisverband gemetselde muren bestaat uit donkerbruine baksteen en voor het opgaande muurwerk zijn bakstenen in diverse roodtinten gebruikt. Voor detaillering blauw geglazuurde baksteen. Verder wordt het muurwerk verlevendigd door bloktandlijsten en horizontaal en verticaal uitkragende sierlijsten. Enkele, dubbele of drievoudig gekoppelde entrees met door pilasters en kleine luifels gevormde portiekjes. Bij een deel van de geblokte pilasters zijn aan de voet bakstenen zitjes aangemetseld. Versoberde vier- en driedelige vensters. Originele roedenverdeling nog bewaard gebleven in een groot deel van de bovenlichten van de entrees en de vensters op de verdiepingen boven de drievoudig gekoppelde entrees, met name aan de Pieter Vreedestraat. Hoekwoningen met klein overhoeks balkon aan de straatzijde en over de lengte lopende balkons aan de achterzijde. De drielaags poortwoning aan het Geert van Calcarplein heeft een brede onderdoorgang op bakstenen pijlers waarop voornoemde tekstplaten. Boven de doorgang een rood terracotta beeld van St. Joseph met kind, de patroonheilige van de woningbouwvereniging. Daarboven in de daklijst als een makelaar in terracotta het wapen van Den Bosch met leeuwen en lindeboom. Aan weerszijden van de doorgang risalerende volumes met de entrees van de poortwoningen. Alhoewel inwendig gemoderniseerd geven de woningen nog een goede indruk van de oorspronkelijke opzet. De tweelaags bouwvolumes bevatten eengezinswoningen met op de begane grond woonkamer en keuken en op de verdieping drie slaapkamers en een berging. De drielaags bouwvolumes bevatten beneden- en bovenwoningen met woonkamer, een keuken en drie slaapkamers. De woonkamers (nu versoberd) waren oorspronkelijk twee kamers-en-suite.

Waardering.

De reeks arbeiderswoningen is van algemeen belang. Het object bezit cultuurhistorische waarde als bijzondere herinnering aan de grote woningnood onder de kinderrijke arbeidersgezinnen in het begin van de jaren twintig; vanwege het belang voor de ontwikkeling en het doelgroepenbeleid van woningbouwverenigingen; als uitdrukking van de ontwikkeling van het rooms-katholieke verenigingsleven voor wat betreft de zorgtaken op sociaal terrein. Verder vanwege het belang voor de typologie van poortgebouwen en van gevelwanden rondom pleinen. Het object bezit architectuurhistorische waarden vanwege de voor arbeiderswoningen toegepaste kubistisch-expressionistische bouwstijl en daarnaast vanwege de esthetische kwaliteiten van de zeer verzorgde detaillering en ornamentiek.

Het object bezit ensemblewaarden vanwege de ruimtescheppende betekenis van het gehanteerde grondplan voor het aanzien en de stedenbouwkundige opzet van de wijk. Verder vanwege het belang van het beeldbepalende poortgebouw voor de verkeersstromen en verdere stedenbouwkundige ontwikkeling van de Muntel.

Het object is van belang in relatie tot de visuele en structurele gaafheid van de als stadsgezicht te beschermen wijk De Muntel en is vanwege de karakteristieke vorm en het poortgebouw vrij zeldzaam in Brabant.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction.

A series of WORKERS' DWELLINGS with a square on the Pelssingel, the Geert van Calcarplein, the Pieter Vreedestraat and the Geert van Woustraat, located in the Bossche district De Muntel, which is protected as an urban townscape. The dwellings, designed in 1920 by architect H.W. Valk, were built in 1921 in a Cubist-Expressionist style on commission of the housing association 'St. Joseph' (now SWH). Text on sandstone plaques on the pillars in the gatehouse at the Geert van Calcarplein: 'Bouwvereeniging St. Joseph'/ 'R.K. VEREENIGING voor GROOTE GEZINNEN'. The complex comprises a total of 70 residential units with 11 different dwelling types. The housing association 'St. Joseph' was founded in 1919 at the initiative of the Den Bosch branch of the 'Rooms Katholieke Bond voor Grote Gezinnen' (Roman Catholic Association for Large Families), which had been established a year earlier. The aim was to combat the alarmingly high housing shortage among large families of workers. The present object is the first residential complex realised by 'St. Joseph' in De Muntel. The most important alterations concern renovations in the nineteen-thirties, nineteen-sixties and nineteen-eighties when the dwellings were modernised internally and simplified externally. Many of the bedrooms designed for large families were combined to create larger living spaces. The windows, originally with horizontal glazing bars, were simplified and an insulation layer of tempex was applied along the entire rear facade.

Description.

A winding series of dwellings consisting of a symmetrical U-shaped part surrounding the north side of the Geert van Calcarplein and an adjoining symmetrical elongated part located mainly on the Pieter Vreedestraat and oriented north-south. The three-storey buildings (partly excepted) have front and rear gardens with small garden walls. The series consists mainly of adjoining two-storey terraced dwellings under a flat roof with a large roof overhang (extended in 1937). On the corners and centrally in the wall facing the square are three-storey dwellings with staggered gable walls. The brickwork of the walls, laid in Flemish bond, consists of dark brown brick and various shades of red brick are used for the main wall. Blue glazed brick is used for details. The brickwork is further enlivened by dentil bands and horizontally and vertically projecting ornamental mouldings. Single, double or triple linked entrances with porches formed by pilasters and small canopies. On some of the profiled pilasters, brick benches are built in at the base. Simplified four- and three-part windows. Original glazing bar division still preserved in much of the fanlights of the entrances and the windows on the upper storeys above the triple linked entrances, notably on the Pieter Vreedestraat. Corner dwellings with a small diagonal balcony on the street side and running balconies along the rear. The three-storey gatehouse at the Geert van Calcarplein has a wide passageway on brick pillars on which the aforementioned text plaques are mounted. Above the passageway a red terracotta image of St. Joseph with child, the patron saint of the housing association. Above that, in the cornice, is the coat of arms of Den Bosch with lions and linden tree in terracotta as a maker's mark. On either side of the passageway, projecting volumes with the entrances of the gatehouse dwellings. Although modernised internally, the dwellings still give a good impression of the original layout. The two-storey building volumes contain single-family dwellings with living room and kitchen on the ground floor and three bedrooms and storage on the first floor. The three-storey building volumes contain lower and upper dwellings with living room, kitchen and three bedrooms. The living rooms (now simplified) were originally two interconnected rooms.

Assessment.

The series of workers' dwellings is of general significance. The object has cultural-historical value as a remarkable reminder of the severe housing shortage among large families of workers in the early nineteen-twenties; due to its importance for the development and target group policy of housing associations; as an expression of the development of Roman Catholic associational life with regard to social care tasks. Furthermore, due to its significance for the typology of gatehouses and of gable walls around squares. The object has architectural-historical value due to the Cubist-Expressionist architectural style applied to workers' dwellings and also due to the aesthetic qualities of the very carefully executed detailing and ornamentation.

The object has ensemble value due to the space-creating significance of the adopted ground plan for the appearance and the urban planning of the district. Furthermore, due to the importance of the image-defining gatehouse for traffic flows and further urban development of De Muntel.

The object is significant in relation to the visual and structural integrity of the district De Muntel, which is to be protected as an urban townscape, and is, owing to its characteristic form and the gatehouse, relatively rare in Brabant.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map