Rijksmonumentenregister · Netherlands
Zittribune, Halmaheiraplein 26
Dordrecht, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sport en recreatie
- Function
- Zittribune
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1923 - 1924
- Address
- Halmaheiraplein 26, 3312 GH Dordrecht
- Place
- Dordrecht
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.80452, 4.69641
- Monument number
- 522363
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1931 map "15. Dordrecht (Oost) (1931)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1923-24 gebouwde, overdekte ZITTRIBUNE. De tribune staat aan de lange zuidzijde van het hoofdveld van het sportveldencomplex Sportpark Reeweg, dat is gesitueerd tussen de spoorweg (zuidzijde), Noordendijk (noordzijde), de Rondweg (A3) aan de oostzijde en de Molenvliet aan de westzijde. De tribune is gebouwd door en naar een ontwerp van de N.V. Aannemersmaatschappij Groeneveld in Dordrecht. De in baksteen en beton uitgevoerde onderbouw van de tribune wordt gekenmerkt door een expresssionistische, aan de Amsterdamse School verwante bouwstijl. In deze onderbouw bevinden zich kleedkamers, een kantine en een aantal andere ruimtes, die in de loop van de tijd zijn verbouwd. De tribune is de enige in Nederland met een met pannen gedekt schilddak.
Omschrijving
De zittribune heeft een in baksteen en beton opgetrokken onderbouw en een met Hollandse pannen gedekt, uitkragend houten schilddak. De kap is voorzien van een ijzeren spantconstructie en rust aan de voorzijde op ijzeren kolommen en aan de achterzijde op de betonnen achterwand en de gemetselde buitenmuur. De op een betonnen basis staande bakstenen onderbouw is voorzien van een groot aantal rechtgesloten en rondboogvormige gevelopeningen. De tribune heeft een symmetrisch vooraanzicht.
De zitplaatsen op de tribune zijn bereikbaar via betonnen steektrappen die achter gemetselde muren staan. De muren van deze risalerende trappartijen lopen aan de voorzijde getrapt omhoog en zijn uitgemetseld aan de bovenranden. De middelste van de vijf trappartijen heeft een trap aan beide zijden. De twee trappartijen rechts hiervan hebben de opgang aan de rechter kant en de twee trappartijen links hiervan hebben de opgang aan de linker kant. De zijmuren van deze trappen hebben een rechte, door een rollaag afgedekte afsluiting en bevatten ijzeren rondboogdeuren. De hoeken zijn voorzien van overhoekse, zich verjongende steunbeertjes met koppen van aangesmeerde baksteen. De oorspronkelijke rondboogvormige gevelopeningen aan de voorzijde van de trappen zijn grotendeels dichtgemetseld en hier en daar nog voorzien van een boograam. De muren tussen de trappen hebben eveneens een rechte beëindiging met een rollaag. Deze muren bevatten de onder lateien of rollagen staande rechtgesloten vensters en deuren van onder meer de kleed- en doucheruimtes en de kantine. De eigenlijke tribune bestaat uit over de gehele breedte doorgetrokken, van voor naar achter trapsgewijs oplopende betonnen vlakken met zes rijen zitplaatsen. De trappen tussen de rijen hebben een extra trede. De twee middelste rijen zijn deels voorzien van voornamelijk houten kuipstoeltjes en deels van houten banken. De rijen aan weerszijden zijn geheel voorzien van houten banken. De betonnen achterwand wordt verstevigd door zich verjongende steunberen. De ijzeren, aan de bovenkant door middel van staande kruiskoppelingen met elkaar verbonden kolommen van de kap staan aan weerszijden van de uitgemetselde borstweringen, die aan de achterzijde door betonnen muren worden versterkt. Op de kolommen ligt een zware, de kap ondersteunende ijzeren balk over de gehele breedte van de tribune.
De houten kap heeft een spantconstructie samengesteld uit ijzeren spanten. De constructie is samengesteld uit vakwerk V-spanten met parallelliggers en acht geklonken dubbele Polonceaupanten met zeven velden per spantbeen. De vakwerk V-spanten liggen onder de beide kopse dakschilden, de Polonceauspanten liggen ertussen. De spanten zijn horizontaal aan elkaar gekoppeld door middel van elkaar kruisende diagonalen.
De linker zijgevel wordt horizontaal geleed en verlevendigd door uitgemetselde baksteenlagen. De negen met platen dichtgezette vensters worden van elkaar gescheiden door uitgemetselde penanten. Het middelste venster is dichtgemetseld. Ter hoogte van de zitplaatsen klimt de gevel trapsgewijs. De bovenranden worden ook hier door decoratief uitgemetselde baksteen verlevendigd. tussen deze muren en de kap is een glaswand geplaatst, waarvan het glas in stalen ramen is gevat. De achtergevel is boven de betonnen basis geheel opgetrokken in schone baksteen en voorzien van rechtgesloten gevelopeningen onder rollagen. De gevel wordt horizontaal geleed en verlevendigd door uitgemetselde randen. Op de begane grond bevindt zich rechts een reeks, onder een doorlopende rollaag staande vensters, als die in de linker zijgevel. De vensters staan aan weerszijden van uitgemetselde penanten. Links van deze reeks staan twee deuren (waarvan de linker tweedelig is), nog enkele kleine vensters en enkele grote vensterpartijen met houten penanten tussen de ramen. Deze in het linker deel van de gevel staande vensters worden overspannen door een lange betonnen latei. De gevel wordt aan weerszijden van de deuren geaccentueerd door uitmetselingen. Het hogere deel van de gevel is grotendeels blind, maar bevat in het rechter deel nog enkele rechthoekige en liggende vensters, waarachter zich opslagruimtes bevinden. Onder de uitkraging van de kap ligt een over de gehele breedte van de gevel doorgetrokken, aaneengesloten vensterreeks met gemetselde penanten. Ook de rechter zijgevel wordt horizontaal geleed en verlevendigd door dunne banden van uitgemetselde baksteen.
Links in deze zijgevel staat een deur met gedeeld bovenlicht boven een stoepje. Dit bovenlicht en het venster met driedelig bovenraam rechts ervan staan beide onder een rollaag. Het rechter deel van de gevel is op de begane grond aan het oog onttrokken door een niet onder de bescherming vallende aanbouw. De gevel en de glaswand erboven zijn verder als die aan de linker zijde.
Waardering
De zittribune is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en de architectuurhistorische waarde.
- De tribune heeft cultuurhistorische waarde als een bijzondere uitdrukking van een sociaal-culturele ontwikkeling en als een bijzonder en representatief voorbeeld van een typologische ontwikkeling.
- De tribune heeft architectuurhistorische waarde vanwege het bijzondere belang voor de geschiedenis van de bouwkunst en de bouwtechtniek, en vanwege het bijzondere ontwerp, vanwege het materiaalgebruik en de detaillering.
- De tribune heeft ensemblewaarde als een essentiëel onderdeel van een complex en vanwege de bijzondere situationele betekenis, verbonden met de ontwikkeling en uitbreiding van dit gedeelte van Dordrecht.
- De tribune is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van het exterieur.
- De tribune heeft grote zeldzaamheidswaarde vanwege de aanwezigheid van een met pannen gedekt schilddak op een stalen constructie.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
A covered GRANDSTAND built in 1923-24. The grandstand is situated on the long southern side of the main pitch of the Sportpark Reeweg sports complex, which is located between the railway (southern side), Noordendijk (northern side), the Rondweg (A3) on the eastern side and the Molenvliet on the western side. The grandstand was built by and to a design of the N.V. Aannemersmaatschappij Groeneveld in Dordrecht. The substructure of the grandstand, executed in brick and concrete, is characterized by an expressionistic architectural style related to the Amsterdam School. This substructure contains changing rooms, a canteen and a number of other spaces, which have been altered over time. The grandstand is the only one in the Netherlands with a hipped roof covered with tiles.
Description
The grandstand has a substructure constructed in brick and concrete and a wooden hipped roof covered with Dutch tiles and cantilevering. The roof is provided with an iron roof truss structure and rests at the front on iron columns and at the rear on the concrete rear wall and the mortared outer wall. The brick substructure, standing on a concrete base, is provided with a large number of rectangular and round-arched window and door openings. The grandstand has a symmetrical front facade.
The seating on the grandstand is accessible via concrete stair flights which stand behind mortared walls. The walls of these projecting stairwells climb stepped at the front and are finished with decorative mortar at the top edges. The middle of the five stairwells has a staircase on both sides. The two stairwells to the right of this have the entrance on the right side and the two stairwells to the left have the entrance on the left side. The side walls of these stairs have a straight finish covered by a roll moulding and contain iron round-arched doors. The corners are provided with diagonal, tapering buttresses with heads of finely mortared brick. The original round-arched window openings at the front of the stairs are largely filled in and here and there still provided with a round-arched window. The walls between the stairs likewise have a straight finish with a roll moulding. These walls contain rectangular windows and doors, some under lintels or roll mouldings, of the changing and shower rooms and the canteen among others. The actual grandstand consists of concrete surfaces extending across the full width, rising step by step from front to back, with six rows of seats. The stairs between the rows have an extra step. The two middle rows are partly provided with mainly wooden bucket seats and partly with wooden benches. The rows on either side are completely provided with wooden benches. The concrete rear wall is reinforced by tapering buttresses. The iron columns, connected at the top by means of upright cross couplings, of the roof stand on either side of the mortared breast walls, which are reinforced at the rear by concrete walls. On the columns lies a heavy iron beam supporting the roof across the full width of the grandstand.
The wooden roof has a truss structure composed of iron trusses. The structure is composed of framework V-trusses with parallel beams and eight riveted double Polonceau trusses with seven bays per truss member. The framework V-trusses lie under both end roof hips, the Polonceau trusses lie between them. The trusses are horizontally coupled to each other by means of crossing diagonals.
The left side gable is articulated horizontally and enlivened by exposed brick courses. The nine windows sealed with plates are separated from each other by exposed brick pilasters. The middle window is sealed. At the level of the seating the gable rises in steps. The top edges are likewise enlivened by decoratively exposed brick. Between these walls and the roof a glass wall is placed, with the glass set in steel frames. The rear gable is constructed entirely in fair-faced brick above the concrete base and provided with rectangular window and door openings under roll mouldings. The gable is articulated horizontally and enlivened by exposed edges. On the ground floor, to the right, there is a series of windows, standing under a continuous roll moulding, like those in the left side gable. The windows stand on either side of exposed brick pilasters. To the left of this series stand two doors (of which the left one is two-part), a few small windows and a few large window groups with wooden pilasters between the panes. These windows, standing in the left part of the gable, are spanned by a long concrete lintel. The gable is accentuated on either side of the doors by exposed brick. The upper part of the gable is largely blank, but contains in the right part a few rectangular and horizontal windows, behind which storage spaces are located. Under the cantilevering of the roof lies a continuous series of windows extending across the full width of the gable with mortared pilasters. The right side gable is likewise articulated horizontally and enlivened by thin bands of exposed brick.
On the left of this side gable stands a door with a divided fanlight above a step. This fanlight and the window with a three-part fanlight to the right of it both stand under a roll moulding. The right part of the gable is concealed from view on the ground floor by an extension not included in the protection. The gable and the glass wall above it are otherwise as on the left side.
Valuation
The grandstand is of general importance owing to its cultural-historical and architectural-historical value.
- The grandstand has cultural-historical value as a particular expression of a social-cultural development and as a particular and representative example of a typological development.
- The grandstand has architectural-historical value owing to its particular importance for the history of architecture and building technique, and owing to its particular design, material use and detailing.
- The grandstand has ensemble value as an essential component of a complex and owing to its particular situational significance, connected with the development and expansion of this part of Dordrecht.
- The grandstand is furthermore of importance owing to its recognizability and the high degree of integrity of the exterior.
- The grandstand has considerable rarity value owing to the presence of a hipped roof covered with tiles on a steel structure.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, BY Baden Powellaan DordrechtFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Landschapskundig MuseumOnderdeel woningen e.d.under 1 mi
- Vm. Technische SchoolOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Toegangshek naar SorghvlietTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.