Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Dubbeldamseweg Noord 1
Dordrecht, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1921
- Address
- Dubbeldamseweg Noord 1, 3311 LW Dordrecht (and others)
- Place
- Dordrecht
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.80929, 4.67268
- Monument number
- 522327
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 24 Dordrecht, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In de negentiende-eeuwse schil van Dordrecht gesitueerde KERK van het type kruiskerk met KOSTERSWONING uit 1921, gebouwd naar een ontwerp van de Dordtse architecten B. van Bilderbeek en H.A. Reus in een aan het Rationalisme verwante bouwstijl. De kerk werd gebouwd in opdracht van de Christelijk Gereformeerde Gemeente door de aannemersfirma Gebr. H. van Loon. Het kerkgebouw is prominent gesitueerd op het kruispunt van de (Nicolaes Maes)Singel en de Dubbeldamseweg met de noord-zuidgerichte lengteas parallel aan de Dubbeldamseweg. Het kruispunt wordt extra benadrukt door de hoge hoektoren.
Omschrijving
De kruiskerk is opgetrokken in donkerrode baksteen en heeft een hoge bouwlaag en een hoge kaplaag onder zadeldaken met leien in Maasdekking. Tegen de achterzijde van de kerk ligt de iets lagere, twee bouwlagen hoge kosterswoning met kaplaag onder schilddak met leien in Maasdekking. Het kerkschip is even breed als het transept en heeft ter hoogte van de kruising vier buitengeplaatste, identieke vierkante traptorens. Op de kruising bevindt zich een achthoekig vierringstorentje. Alle torens hebben een getrapt en geknikt tentdak met mastiekdekking. De kerk heeft rechthoekige, smalle vensters met glas-in-loodramen en een aantal vensters met glas-in-lood van Wim Korteweg. De vensters hebben gemetselde waterdorpels. Het metselwerk van de gevels is op diverse plaatsen verlevendigd met siermetselwerk. De drie topgevels (in de voor- en zijgevels) hebben op de verdieping een identieke gevelindeling met in het midden drie hoge, smalle vensters aan weerszijden voorzien van drie smalle vensters van verschillende hoogten. Bovenin bevinden zich nog drie smalle vensters en daarboven een gevelvlak met siermetselwerk met een diamantvormig venstertje. Aan weerszijden een kleine dakkapel met zadeldak.
De symmetrische voorgevel heeft centraal een rondboogvormige hoofdentree met een getrapte, gemetselde omlijsting. De dubbele deuren met ijzerbeslag zijn geplaatst onder een rondboogvormig bovenlicht met verticale roedenverdeling. De entree is bereikbaar via hardstenen treden en een vloerplaat. Aan weerszijden van de entree drie staande vensters. De verdiepingen van de topgevel zijn identiek aan de andere topgevels.
Links van de voorgevel een eenlaags portaal met driedelige arcade met hardstenen traptreden en terazzovloer. Direct hierachter de hoge, zesledige kerktoren met op de begane grond en op de eerste verdieping aan alle zijden drie smalle vensters. In de vier hogere verdiepingen is telkens in het midden een smal venster geplaatst. De toren heeft bovenin granieten waterspuwers en kogels op de hoeken en in de teruggemetselde top aan alle zijden drie smalle vensters.
De linker zijgevel bestaat achtereenvolgens uit een terugliggend geveldeel, een topgevel (het transept) met aan weerszijden een vierkante traptoren en de voorgevel van de kosterwoning. Het terugliggende, drieassige geveldeel heeft driedelige, hoge vensters met glas-in-lood afgewisseld met uitgemetselde steunberen, en is langs de rooilijn van een gemetselde erfafscheiding voorzien. In de zijwand van de toren bevindt zich een smalle deur. Direct rechts van de topgevel een zij-ingang met dubbele deuren. De topgevel heeft op de begane grond drie keer drie kleine vensters. Links van de topgevel bevinden zich drie smalle vensters en de entree van de kosterswoning; een portiek met granieten treden en vloerplaat. Boven de ingang een ingebouwd balkon met dichte borstwering, balkondeur en een smal venster. De woning heeft een drie-assige gevel met vensters met schuiframen. In de middenas een dakkapel met tweedelig raam. De verschillende gevelvlakken zijn verlevendigd met siermetselwerk.
De rechter zijgevel van de kerk bestaat achtereenvolgens uit een vierassig geveldeel, een kruisingstoren, een topgevel en de achtergevel van de kosterwoning. In het vierassige geveldeel worden de gevelvlakken afgewisseld door steunberen. Het linker vlak is blind, de andere vlakken zijn zowel op de begane grond als op de verdieping van hoge vensters voorzien waarbij de middelste as breder is. In de toren een paneeldeur met een klein venster en op de eerste en de tweede verdieping telkens drie staande vensters met glas-in-lood. De rechter torenzijde heeft ook op de verdiepingen drie staande vensters met glas-in-lood. De topgevel is gelijk aan de andere topgevels en wordt aan de rechterzijde geflankeerd door een laagbouw met drie ijzeren vierruitsvensters en twee smalle staande vensters. Erboven bevindt zich een balkon die behoort bij de kosterswoning. De woning heeft een vijf-assige gevel; de middenas heeft op de begane grond dubbele tuindeuren en in de kap een dakkapel met driedelige vensterpartij onder schilddak.
In het interieur van de kerk originele galerijen en in de zuidwand een orgelgalerij met kansel. De kerk heeft houten spanten met natuurstenen, geornamenteerde kraagstenen, een vurenhouten bekapping en in de kruising een koepeldak. Het plafond is volledig betimmerd. De binnenmuren hebben een trasraam van miskleurige, vlakke klinkers. In de kerk is het originele bankenplan met verwarmingselementen gehandhaafd.
Waardering
De vroeg twintigste-eeuwse kerk met kosterswoning is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde.
- De kerk is van cultuurhistorisch belang als een schakel in de ontwikkeling van de kerkenbouw in Nederland en als uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling.
- De kerk is van architectuurhistorisch belang vanwege de kwaliteiten van het ontwerp, vanwege de detaillering en de materiaaltoepassing, en vanwege de samenhang tussen in- en exterieur.
- De kerk met klokkentoren heeft stedenbouwkundige waarde als een opvallende markering van een kruispunt aan de Singel in de negentiende-eeuwse schil van Dordrecht.
- De kerk is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van in- en exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Situated in the nineteenth-century perimeter of Dordrecht, a CHURCH of the cruciform type with CARETAKER'S HOUSE from 1921, built after a design by the Dordrecht architects B. van Bilderbeek and H.A. Reus in a building style related to Rationalism. The church was built on commission of the Christelijk Gereformeerde Gemeente by the contractor firm Gebr. H. van Loon. The church building is prominently situated at the intersection of the (Nicolaes Maes)Singel and the Dubbeldamseweg with the north-south oriented longitudinal axis parallel to the Dubbeldamseweg. The intersection is further emphasised by the high corner tower.
Description
The cruciform church is built in dark red brick and has a high storey and a high roof level under gabled roofs with slates in Maas covering. Against the rear of the church lies the slightly lower, two storey high caretaker's house with roof level under a hipped roof with slates in Maas covering. The nave is as wide as the transept and has four externally placed, identical square stepped towers at the level of the crossing. At the crossing is an octagonal four-ring turret. All towers have a stepped and bent tent roof with mastic covering. The church has rectangular, narrow windows with leaded glass windows and a number of windows with leaded glass by Wim Korteweg. The windows have stone drip mouldings. The brickwork of the façades is enlivened in various places with decorative brickwork. The three gable ends (in the front and side façades) have on the storey an identical façade layout with in the middle three tall, narrow windows on each side provided with three narrow windows of different heights. At the top are three more narrow windows and above them a façade surface with decorative brickwork with a diamond-shaped small window. On each side a small dormer window with gabled roof.
The symmetrical front façade has centrally a round-arched main entrance with a stepped, stone-built frame. The double doors with iron fittings are placed under a round-arched fanlight with vertical glazing bars. The entrance is accessible via stone steps and a floor slab. On each side of the entrance three standing windows. The storeys of the gable end are identical to the other gable ends.
To the left of the front façade a single-storey porch with three-part arcade with stone steps and terrazzo floor. Directly behind it the tall, six-storey church tower with on the ground floor and on the first storey on all sides three narrow windows. In the four higher storeys in the middle a narrow window is placed each time. The tower has granite waterspouts and balls at the corners at the top and in the recessed masonry top on all sides three narrow windows.
The left side façade consists successively of a recessed façade section, a gable end (the transept) with on each side a square stepped tower and the front façade of the caretaker's house. The recessed, three-bay façade section has three-part, tall windows with leaded glass alternated with projecting buttresses, and is provided along the building line with a masonry fence. In the side wall of the tower there is a narrow door. Directly to the right of the gable end a side entrance with double doors. The gable end has on the ground floor three times three small windows. To the left of the gable end are three narrow windows and the entrance to the caretaker's house; a porch with granite steps and floor slab. Above the entrance a built-in balcony with solid balustrade, balcony door and a narrow window. The house has a three-bay façade with windows with sash frames. In the middle bay a dormer window with two-part window. The different façade sections are enlivened with decorative brickwork.
The right side façade of the church consists successively of a four-bay façade section, a crossing tower, a gable end and the rear façade of the caretaker's house. In the four-bay façade section the façade sections are alternated by buttresses. The left section is blind, the other sections are provided with tall windows both on the ground floor and on the storey whereby the middle bay is wider. In the tower a panel door with a small window and on the first and the second storey each time three standing windows with leaded glass. The right tower side also has on the storeys three standing windows with leaded glass. The gable end is the same as the other gable ends and is flanked on the right side by a low building with three iron four-pane windows and two narrow standing windows. Above it is a balcony which belongs to the caretaker's house. The house has a five-bay façade; the middle bay has on the ground floor double garden doors and in the roof a dormer window with three-part window section under a hipped roof.
In the interior of the church original galleries and in the south wall an organ gallery with pulpit. The church has wooden roof trusses with natural stone, ornamented corbels, a pine wood lining and in the crossing a cupola roof. The ceiling is completely boarded. The interior walls have a Trass mortar pointing of miscoloured, flat bricks. In the church the original bench plan with heating elements is maintained.
Valuation
The early twentieth-century church with caretaker's house is of general importance because of its cultural-historical, architectural-historical and urban planning value.
- The church is of cultural-historical importance as a link in the development of church building in the Netherlands and as an expression of a spiritual development.
- The church is of architectural-historical importance because of the qualities of the design, because of the detailing and the material application, and because of the coherence between interior and exterior.
- The church with bell tower has urban planning value as a striking marking of an intersection at the Singel in the nineteenth-century perimeter of Dordrecht.
- The church is also of importance because of the recognizability and the great degree of integrity of the interior and exterior.
Nearby in the register
- Woonhuis, Adriaan van Bleijenburgstraat 10Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Singel 224Woonhuisunder 1 mi
- Villa BerckensteynWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Singel 243Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.