Rijksmonumentenregister · Netherlands
Voormalige sluiswachterswoning
Neer, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Sluiswachterswoning(K)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1854 - 1857
- Address
- Kanaaldijk 5, 6086 PH Neer (Leudal 31)
- Place
- Neer
- Municipality
- Leudal
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.28925, 5.97958
- Part of complex
- 522197
- Monument number
- 522199
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1851 map "Holland." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Voormalige SLUISWACHTERSWONING aan de Kanaalweg langs het Afwateringskanaal, gesitueerd aan de zuidkant van de sluis nabij de weg van Neer naar Helden in het tweede kanaalpand. Het vrijstaande pand ligt met de nokrichting evenwijdig aan de Kanaalweg. Het huis heeft een kleine voortuin en een groot achtererf. Ter plaatse van de sluiswachterswoning bevinden zich nog diverse monumentale oude eikenbomen, oorspronkelijk onderdeel van een doorlopende eikenbeplanting langs het kanaal.
Ir. Badon Ghijben van Rijkswaterstaat ontwierp de sluiswachterswoning in 1854 in traditionele bouwtrant. De woning werd in 1857 gerealiseerd door aannemer J. Linskens uit Blerick. De kosten van de woning bedroegen ruim f 2.000,--.
De sluiswachterswoning is thans als woonhuis in gebruik. Het exterieur is slechts op onderdelen gemoderniseerd of gewijzigd, zoals te zien is aan de nieuwe dakgoten of de kleine valraampjes van het toilet in de achtergevel. Het interieur is daarentegen grotendeels gemoderniseerd. Als geheel is de woning echter veel herkenbaarder bewaard gebleven dan de oorspronkelijk identiek uitgevoerde, maar thans sterk verbouwde tweede sluiswachterswoning aan het Afwateringskanaal, gelegen nabij de Noordervaart op het grondgebied van de gemeente Meijel. Het hekwerk tussen bakstenen pijlertjes aan de Kanaalweg en de opstallen op het achtererf zijn niet oorspronkelijk en vallen buiten de rijksbescherming. De sluiswachter werd op voordracht van de Commissaris der Koning in het Hertogdom Limburg benoemd door de Minister van Binnenlandse Zaken. Eerste sluiswachter in 1862 was Jan Baptiste van Heugten.
Omschrijving.
Het gedeeltelijk onderkelderde bakstenen pand beslaat een rechthoekige plattegrond van 12 bij 9 meter en telt één bouwlaag en een kapverdieping onder een met gesmoorde muldenpannen gedekt zadeldak met licht overstek. Op de nok twee schoorstenen.
Langs de gevels van het in kruisverband gemetselde pand loopt een gecementeerde plint. Alle gevels zijn symmetrisch van opzet. Alle authentieke gevelopeningen zijn rondbogig en worden omzoomd met bakstenen wenkbrauwbogen. De in stijl vernieuwde vensters volgen grotendeels het oorspronkelijke ontwerp: zesruitsramen (begane grond) of vierruitsramen (kapverdieping) met bovenlichten voorzien van V-roeden rusten op hardstenen lekdorpels.
De voorgevel telt vijf traveeën. In het midden bevindt zich de entree met secundaire deur. Aan weerszijden vensters met detaillering als voornoemd. Afwijkende bovenlichten met verticale roeden. Tussen de vierde en vijfde travee bevindt zich ter hoogte van de plint een peilsteen met de tekst '31.67 M. / boven N.A.P.'. Diverse steekankers. De twee traveeën brede linker en rechter gevel zijn identiek uitgevoerd. Op de begane grond bevinden zich twee, en op de verdieping bevindt zich één venster met detaillering als voornoemd. Centraal in de achtergevel een tweede entree met secundaire deur tussen gecementeerde deurstijlen en onder een licht uitstekend luifeltje. Bovenlicht als voornoemd. Diverse steekankers.
Oorspronkelijk bestond de woning op de begane grond uit een centrale middengang met aan weerszijden twee vertrekken (keuken met aangrenzende woonkamer en slaapkamer met aangrenzende directiekamer). Deze opzet is herkenbaar bewaard gebleven De gemoderniseerde vertrekken zijn nog steeds gesitueerd aan weerszijden van een centrale middengang. In de gang is de originele zwart-witte tegelvloer nog aanwezig. De aan de achterzijde gesitueerde kelder heeft een getoogd gewelf. De kap heeft Philibertspanten.
Waardering.
De voormalige sluiswachterswoning met eikenbeplanting is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarden vanwege de directe relatie met de ontginning en sociaal-economische ontwikkeling van het Peelgebied en van de direct omliggende gemeenten. Als onderdeel van het Afwateringskanaal van de Noordervaart naar de Maas, dat als ruimtelijke structuur reeds een historisch element vormt, is het object een bijzondere uitdrukking van de historische infrastructuur en de hiermee samenhangende ontwikkeling van de transportsector in het Limburgs Peelgebied. Het object is van belang voor de typologische ontwikkeling van de voor serieproductie ontworpen sluiswachterswoningen van Rijkswaterstaat. Het object heeft ensemblewaarden als essentieel onderdeel van een herkenbaar bewaard gebleven historisch waterbouwkundig ensemble langs en aan het Afwateringskanaal. Vooral de directe historisch-ruimtelijke relatie met de nabijgelegen sluis is daarbij illustratief. Het object is van belang vanwege het op hoofdlijnen gaaf bewaard gebleven exterieur en interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Former LOCK-KEEPER'S DWELLING on the Kanaalweg alongside the Afwateringskanaal, situated on the south side of the lock near the road from Neer to Helden in the second canal plot. The detached building is oriented with its ridge direction parallel to the Kanaalweg. The house has a small front garden and a large rear yard. At the location of the lock-keeper's dwelling there are several monumental old oak trees, originally part of a continuous oak plantation along the canal.
Ir. Badon Ghijben of Rijkswaterstaat designed the lock-keeper's dwelling in 1854 in traditional building style. The dwelling was realised in 1857 by contractor J. Linskels from Blerick. The costs of the dwelling amounted to over f 2,000.--.
The lock-keeper's dwelling is currently in use as a residence. The exterior has only been modernised or altered in parts, as can be seen from the new gutters or the small casement windows of the toilet in the rear facade. The interior, by contrast, has been largely modernised. As a whole, however, the dwelling has been preserved much more recognisably than the originally identically executed but now heavily altered second lock-keeper's dwelling on the Afwateringskanaal, located near the Noordervaart on the territory of the municipality of Meijel. The ironwork between brick pillars on the Kanaalweg and the structures on the rear yard are not original and fall outside national monument protection. The lock-keeper was appointed on the recommendation of the Commissioner of the King in the Duchy of Limburg by the Minister of Internal Affairs. The first lock-keeper in 1862 was Jan Baptiste van Heugten.
Description.
The partially cellared brick building occupies a rectangular floor plan of 12 by 9 metres and comprises one storey and a roof storey under a gabled roof covered with damped curved tiles with slight overhang. Two chimneys on the ridge.
Along the facades of the building laid in Flemish bond runs a cemented plinth. All facades are symmetrical in layout. All authentic facade openings are round-arched and are framed with brick eyebrow arches. The stylishly renewed windows largely follow the original design: six-light casements (ground floor) or four-light casements (roof storey) with fanlights provided with V-glazing bars rest on sandstone drip mouldings.
The front facade comprises five bays. In the centre is the entrance with secondary door. On either side windows with detailing as aforementioned. Differing fanlights with vertical glazing bars. Between the fourth and fifth bay at the level of the plinth is a gauge stone with the text '31.67 M. / above O.D.'. Various wall anchors. The two-bay-wide left and right facades are identically executed. On the ground floor there are two, and on the upper floor there is one window with detailing as aforementioned. Centrally in the rear facade a second entrance with secondary door between cemented door jambs and under a slightly projecting canopy. Fanlight as aforementioned. Various wall anchors.
Originally the dwelling on the ground floor consisted of a central hallway with two rooms on either side (kitchen with adjacent living room and bedroom with adjacent office). This layout has been recognisably preserved. The modernised rooms are still situated on either side of a central hallway. In the hallway the original black and white tile floor is still present. The cellar situated at the rear has a barrel vault. The roof has Philibert trusses.
Valuation.
The former lock-keeper's dwelling with oak plantation is of general interest. The object has cultural-historical values because of the direct relationship with the reclamation and socio-economic development of the Peel region and the directly surrounding municipalities. As part of the Afwateringskanaal from the Noordervaart to the Meuse, which as a spatial structure already constitutes a historical element, the object is a special expression of the historical infrastructure and the associated development of the transport sector in the Limburgian Peel region. The object is significant for the typological development of the series-produced lock-keeper's dwellings of Rijkswaterstaat designed for mass production. The object has ensemble values as an essential component of a recognisably preserved historical hydraulic engineering ensemble along and on the Afwateringskanaal. The direct historical-spatial relationship with the nearby lock is particularly illustrative in this regard. The object is significant because of its largely well-preserved exterior and interior.
Nearby in the register
- Voormalige schutsluisWaterkering en -doorlaatunder 1 mi
- Archeologie, Keuperheide/LanterdArcheologie1 mi
- Voormalige los- en laadplaatsWaterweg, werf en haven2 mi
- Klooster, kloosteronderdl, Keizerbos 1Klooster, kloosteronderdl2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.