Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Oosterstraat 53
Scheemda, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1894
- Address
- Oosterstraat 53, 9679 KL Scheemda (Oldambt 20)
- Place
- Scheemda
- Municipality
- Oldambt
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.18071, 6.98077
- Monument number
- 522114
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Oldambtster DWARSHUISBOERDERIJ gebouwd omstreeks 1894, vermoedelijk in opdracht van E.T. ten Have. Het in een Eclectische bouwtrant opgetrokken pand heeft in de loop der jaren enkele kleine wijzigingen ondergaan zoals vernieuwde vensters en deuren.
De boerderij is beeldbepalend gelegen aan de Oosterstraat, te midden van andere monumentale boerderijen. Bij de boerderij hoort een ruime tuin met restanten van een landschappelijke aanleg. Opvallende elementen zijn de verhoging met linden erop in een halve cirkel en de tot vijver vergraven gracht. Links van de boerderij een oprijlaan naar voorhuis en achtererf.
Omschrijving
DWARSHUISBOERDERIJ, waarvan het VOORHUIS is opgetrokken in een rood-bruine baksteen op een gepleisterd trasraam. Het schilddak, gedekt met een (vernieuwde) pan, heeft twee gemetselde schoorstenen op de nok, en een geprofileerde goot op gepleisterde klossen boven een fries van decoratief metselwerk in rood en wit. De gevels van het voorhuis worden geleed door H-vensters onder een segmentboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen, en gepleisterde boogtrommel. De vensters hebben houten rolluiken.
De hoofdentree bevindt zich in de voorgevel (noordwest), in een doorgetrokken middenrisaliet met hoekpilasters met gepleisterde banden, onder een steekkap met halsgevel met fronton en gepleisterde klauwstukken, en ijzeren roosvenster. De entree bestaat uit een dubbele paneeldeur met deurlichten met Art-Nouveau smeedwerk, onder een halfrond bovenlicht met rondboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen. De deur bevindt zich in een gemetselde portiek met rondboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen; in de beide zijwanden een gepleisterde rondboognis met een op zijn achterpoten staande leeuw. Voor de entree een natuurstenen stoep met twee (vernieuwde) treden, tussen twee natuurstenen zijwanden met decoratieve zwarte vlakken. Boven de entree een balkon met (vernieuwde) balustrade, ondersteund door twee gepleisterde consoles met leeuwenkop en engelenhoofdje. Het balkon is bereikbaar via een openslaand venster met getoogd bovenlicht en segmentboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen.
Aan weerszijden van het middenrisaliet twee H-vensters onder een segmentboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen, en gepleisterde boogtrommel, en twee getoogde zaadvensters onder een segmentboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen. Op de hoeken van de voorgevel gemetselde pilasters.
In de beide zijgevels (zuidwest en noordoost) drie H-vensters onder een segmentboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen, en gepleisterde boogtrommel; drie getoogde zaadvensters onder een segmentboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen; drie tweeruits keldervensters.
De aangebouwde HOOFDSCHUUR, opgetrokken in een rood-bruine baksteen, heeft aan beide zijden drie krimpen. Het aangekapte dak heeft aan de achterzijde een wolfeind met houten piron en is gedekt met diverse soorten (vernieuwde) dakpannen.
In de eerste krimp van de zuidwestgevel een openslaand venster; twee (vernieuwde) ingekorte vensters; een paneeldeur met tweeruits bovenlicht en natuurstenen stoep (twee treden); alle onder een strek. In de tweede krimp een drieruits venster; twee zesruits vensters; een klein tweeruits venster; een (vernieuwde) deur met bovenlicht; alle onder een rollaag. In de derde krimp negen getoogde ijzeren stalvensters met roedenverdeling.
In de eerste krimp van de noordoostgevel dubbele schuurdeuren onder een bovenlicht met decoratieve roedenverdeling. In de tweede krimp een zesruitsvenster met strek; dubbele schuurdeuren met houten latei. In de derde krimp een zesruitsvenster met rollaag. Aan de gevel van de derde krimp een lage aankapping (niet origineel).
In de deels opnieuw opgetrokken achtergevel (zuidoost) dubbele staldeuren onder een bovenlicht met decoratieve roedenverdeling; drie getoogde ijzeren negenruits schuurvensters; een ijzeren getoogd tweeruits w.c. venster; drie getoogde ijzeren zaadvensters met roedenverdeling; een betonvenster (niet origineel).
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in de gang de paneeldeuren; het stucplafond met rozet; de dubbele tochtdeuren met (vernieuwd) geëtst glas onder een halfrond bovenlicht met geëtst glas. In de voorkamer de zwart marmeren schouw met gekleurde accenten; het stucplafond met rozet. In de kelder de vloer met plavuizen. In het achterhuis de tegelvloer in geel en zwart; het balkenplafond.
Waardering
Dwarshuisboerderij van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een Oldambster dwarshuisboerderij uit omstreeks 1894
- vanwege de opvallende Eclectische vormgeving
- vanwege de redelijke mate van gaafheid
- vanwege de aardige erfsituatie met restanten van een slingertuin en boomgaard
- vanwege de beeldbepalende ligging te midden van andere monumentale boerderijen
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Oldamster CROSS-HOUSE FARMSTEAD built around 1894, presumably on behalf of E.T. ten Have. The building constructed in an Eclectic style has undergone some minor alterations over the years such as renewed windows and doors.
The farmstead is a defining feature of the landscape on the Oosterstraat, amid other monumental farmsteads. The farmstead includes an extensive garden with remnants of a landscape layout. Striking elements are the raised area with lime trees arranged in a semi-circle and the ditch excavated into a pond. To the left of the farmstead a driveway to the front house and rear yard.
Description
CROSS-HOUSE FARMSTEAD, of which the FRONT HOUSE is constructed in red-brown brick on a rendered tuff frame. The hipped roof, covered with (renewed) tile, has two brick chimneys on the ridge, and a moulded gutter on rendered corbels above a frieze of decorative brickwork in red and white. The facades of the front house are articulated by H-windows beneath a segmental arch with rendered springer and impost stones, and rendered arch ring. The windows have wooden roller shutters.
The main entrance is located in the front facade (northwest), in a through-running central risalit with corner pilasters with rendered bands, beneath a buttress roof with neck gable with pediment and rendered claw pieces, and iron window grille. The entrance consists of a double panelled door with door lights with Art Nouveau ironwork, beneath a semicircular fanlight with round arch with rendered springer and impost stones. The door is located in a brick porch with round arch with rendered springer and impost stones; in both side walls a rendered semicircular alcove with a lion rearing on its hind legs. In front of the entrance a natural stone step with two (renewed) treads, between two natural stone side walls with decorative black surfaces. Above the entrance a balcony with (renewed) balustrade, supported by two rendered corbels with lion's head and cherub's head. The balcony is accessible via a sash window with arched fanlight and segmental arch with rendered springer and impost stones.
On either side of the central risalit two H-windows beneath a segmental arch with rendered springer and impost stones, and rendered arch ring, and two arched seed windows beneath a segmental arch with rendered springer and impost stones. On the corners of the front facade brick pilasters.
In both side facades (southwest and northeast) three H-windows beneath a segmental arch with rendered springer and impost stones, and rendered arch ring; three arched seed windows beneath a segmental arch with rendered springer and impost stones; three two-light cellar windows.
The adjoining MAIN BARN, constructed in red-brown brick, has three gables on both sides. The attached roof has a half-hipped end on the rear side with wooden anchor-beam and is covered with various types of (renewed) roof tiles.
In the first gable of the southwest facade a sash window; two (renewed) shortened windows; a panelled door with two-light fanlight and natural stone step (two treads); all beneath a stretcher course. In the second gable a three-light window; two six-light windows; a small two-light window; a (renewed) door with fanlight; all beneath a roller course. In the third gable nine arched iron stable windows with glazing bars.
In the first gable of the northeast facade double barn doors beneath a fanlight with decorative glazing bars. In the second gable a six-light window with stretcher course; double barn doors with wooden lintel. In the third gable a six-light window with roller course. At the facade of the third gable a low lean-to (not original).
In the partly re-constructed rear facade (southeast) double stable doors beneath a fanlight with decorative glazing bars; three arched iron nine-light barn windows; an arched iron two-light WC window; three arched iron seed windows with glazing bars; a concrete window (not original).
In the INTERIOR the following are of importance: in the hallway the panelled doors; the stucco ceiling with rosette; the double draught doors with (renewed) etched glass beneath a semicircular fanlight with etched glass. In the front room the black marble fireplace with coloured accents; the stucco ceiling with rosette. In the cellar the floor with tiles. In the rear house the floor tiling in yellow and black; the beam ceiling.
Valuation
Cross-house farmstead of general importance because of its cultural and architectural-historical value
- as an example of an Oldamster cross-house farmstead from around 1894
- because of the striking Eclectic design
- because of the reasonable degree of integrity
- because of the pleasing estate layout with remnants of a winding garden and orchard
- because of the defining location amid other monumental farmsteads
Nearby in the register
- Boerderij, Oosterstraat 55Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Oosterstraat 49Boerderijunder 1 mi
- Boerderij(M1), Menterneweg 5Boerderijunder 1 mi
- Koetshuis(L), Oosterstraat 17Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.