TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Klein Engelenburg

Brummen, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kasteel, buitenplaats
Function
Landhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1912
Address
Spoorstraat 1, 6971 CA Brummen
Place
Brummen
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.09176, 6.14926
Part of complex
521788
Monument number
521789

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

TU Delft Library

2 historical maps cover this location, the earliest the 1888 map "04. Brummen (1888)" (TU Delft Library).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Het twee bouwlagen en een zolderverdieping tellende LANDHUIS bestaat uit een hoofdvolume op rechthoekige plattegrond met aan weerszijden dwarsgeplaatste, risalerende vleugels. Aan de rechter zijgevel bevindt zich een eenlaags aanbouw onder schilddak, waarin de voormalige dienstruimten zijn ondergebracht. Het hoofvolume wordt gedekt door twee zadeldaken gescheiden door een zakgoot. De vleugels zijn gedekt met schilddaken. De schilden worden gedekt door gesmoorde, verbeterde Hollandse pannen en op elk van de vier hoeken van de bekapping bevindt zich een gemetselde schoorsteen met rookkap. Centraal in de achterste zadelkap bevindt zich een achtzijdige klokkentoren met een open lantaarn en een veelzijdige torenhelm bekroond met een windvaan. In de dakschilden bevinden zich rondbogig afgesloten dakkapellen in achttiende-eeuwse trant, met veelruits openslaande ramen binnen een omlijsting van houten klauwstukken onder een gebogen dak. De gevels zijn opgetrokken in rode baksteen in kruisverband en bezitten overwegend in de eerste bouwlaag 32-ruits schuifvensters (4(4+4)) en in de tweede bouwlaag 24-ruits schuifvensters (4(3+3)). De vensters bezitten een hardstenen onderdorpel en hebben witgeschilderde geprofileerde kozijnen. De vensters zijn voorzien van zwart geschilderde persiennes. De gevels worden afgesloten door een gekorniste, geprofileerde bakgoot op een smal fries voorzien van een bloktandlijst. De middenas van de vrijwel symmetrisch opgezette VOORGEVEL wordt benadrukt door een partij bestaande uit de entree en een balkon halverwege de bouwlagen, omgeven door een samenstelling van met glas-in-lood gevulde vensters. De vrij gedrukte ingangspartij heeft een zwartgeschilderde dubbele paneeldeur. Entreepartij en balkon bezitten een zandstenen pilasteromlijsting in blokverband. Aan beide zijden van de entree is een gevelsteen ingemetseld onder staande, ovaalvormige, zesruits tuimelvensters. De linker steen is afkomstig van het afgebroken huis en draagt de inscriptie Judith van Lennep Vrouwe van Engelenburg, den 27 aug. 1835'. De tekst van de rechter steen luidt: Maria Elisabeth van Marle, Klein Engelenburg, den 21 aug. 1912'. Het balkon rust op natuurstenen consoles en wordt omgeven door een gietijzeren balustrade. De meerruits balkondeur heeft een meerruits bovenlicht en een omlijsting met casementen. De deur wordt geflankeerd door smalle schuifvensters die net als het bovenlicht een geometrische roedeverdeling om een staand ovaal bezitten en zijn gevuld met glas-in-lood. Boven de balkondeur is in een boogveld een gebeeldhouwde steen aangebracht met de figuratieve voorstelling van een door engeltjes gedragen festoen. Ter weerszijden van deze ingangspartij, zowel als in de beide licht vooruitspringende risalieten, bevinden zich in de eerste en tweede bouwlaag meerruits vensters zoals reeds beschreven. In de rechter zowel als de linker risaliet bevindt zich nog een zwartgeschilderde dienstdeur, waarvan alleen de rechter oorspronkelijk is en boven zich twee staande ovale vensters bezit. De aanbouw rechts bezit twee kleinere 15-ruits vensters. De RECHTER ZIJGEVEL heeft vensters zoals beschreven en voorts enkele kleinere veelruits openslaande vensters voor de vertrekken van het dienstpersoneel. In de achter- en zijgevel van de aanbouw bevinden zich diverse veelruits vensters alsmede een zij-ingang met een veelruits deur onder een veelruits bovenlicht. De LINKER ZIJGEVEL telt vijf assen waarvan er vier voorzien zijn van de reeds bekende vensters. De vierde as is blind. Tegen deze zijgevel staat een niet-oorspronkelijke brandtrap. De ACHTERGEVEL heeft vensters zoals reeds beschreven en voorts drie tuindeuren; één centraal in de eerste bouwlaag en een in elke binnenste zijgevel van de risalieten. De risalieten springen hier verder naar voren als bij de voorgevel. Deze tienruits deuren zijn voorzien van negenruits bovenlichten en van een houten omlijsting met casementen, op hardstenen neuten.

De indeling van het INTERIEUR is grotendeels gehandhaafd. Via een gedrukt, volledig met marmer bekleed ingangsportaal, wordt een monumentale hal betreden die zich gedeeltelijk over twee verdiepingen uitstrekt en een ruim opgezette houten bordestrap bezit. Op deze hal komen de woonvertrekken uit die in de originele plattegronden aangeduid worden met termen als heerenkamer', biljardkamer' en salon'. Van het oorspronkelijke interieur zijn nog waardevolle elementen bewaard gebleven, zoals de marmer bekleding van vloeren en lambriseringen, een groot deel van de binnendeuren en deuromlijstingen en een betegelde keuken met houten schouw. Het interieur van de voormalige woonkamer is slechts op ondergeschikte punten gewijzigd en bezit nog de houten casettelambrisering, het oorspronkelijke balkenplafond met geornamenteerde consoles en een in steen en hout uitgevoerde schouw. Het glas-in-lood in de vensters van het trappenhuis is geïnspireerd op achttiende-eeuwse Hollandse vensters en bestaat uit familiewapens binnen de ovale roeden, omgeven door eenvoudig glas-in-lood in geometrische patronen. De ovaalvormige schildering op doek, die oorspronkelijk het plafond van de hal sierde, is verdwenen.

Waardering

LANDHUIS Klein Engelenburg' (complexonderdeel A) gebouwd in 1912 naar ontwerp van FREEM en BREMER.

-Van architectuurhistorische waarde als gaaf en goed voorbeeld van een landhuis uit het begin van de twintigste eeuw gebouwd in Um 1800-stijl. Het landhuis valt op door esthetische kwaliteiten in in- en exterieur zoals de hoofdvorm en detaillering waarbij aansluiting is gezocht bij de achttiende eeuw. Onder de bewaard gebleven interieuronderdelen bevinden zich marmeren vloeren en een nog vrijwel compleet ingericht woonvertrek. Voorts is het huis van belang vanwege de voor die tijd karakteristieke indeling, waarbij verschillende woonvertrekken om een monumentale hal werden gegroepeerd. Het landhuis is een vroeg voorbeeld van een buitenhuis, binnen het oeuvre van de architect Bremer, die in deze tijd samenwerkte met Freem.

-Van stedenbouwkundige waarde vanwege de ligging binnen het landgoed dat een belangrijk deel van het westelijke centrum van Brummen inneemt. Om het terrein zijn belangrijke straten aangelegd met negentiende en twintigste-eeuwse villa's en middenstandswoningen. Het landhuis speelt in deze historisch gegroeide kern vanwege grootte en fraaie verschijningsvorm een beeldbepalende rol.

-Van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een landhuis gebouwd voor een welgestelde familie aan het begin van de twintigste eeuw. Het huis weerspiegeld in uiterlijke verschijningsvorm en de indeling van het interieur de wooncultuur van deze sociale bovenlaag. Voorts is het huis van belang vanwege de met het landgoed verbonden geschiedenis.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

The COUNTRY HOUSE, comprising two storeys and an attic storey, consists of a main volume on a rectangular plan with transversely placed, projecting wings on either side. On the right side elevation there is a single-storey outbuilding under a hipped roof, in which the former service rooms are accommodated. The main volume is covered by two gabled roofs separated by a valley gutter. The wings are covered with hipped roofs. The roofs are covered by interlocking, improved Dutch tiles and on each of the four corners of the roof covering there is a brick chimney with a smoke cap. Centrally in the rear gabled roof there is an octagonal bell tower with an open lantern and a multi-faceted tower spire crowned with a weather vane. In the roof slopes there are arched roof dormers in eighteenth-century style, with multi-pane casement windows within a frame of wooden claw brackets under a curved roof. The facades are built of red brickwork in English bond and predominantly have on the first storey 32-pane sash windows (4(4+4)) and on the second storey 24-pane sash windows (4(3+3)). The windows have a hardstone undersill and have white-painted profiled frames. The windows are fitted with black-painted venetian blinds. The facades are finished with a corniced, profiled brick gutter on a narrow frieze with dentil moulding. The central axis of the largely symmetrically arranged FRONT FACADE is emphasized by a composition consisting of the entrance and a balcony halfway up the storeys, surrounded by a composition of windows filled with leaded glass. The rather recessed entrance section has a black-painted double panel door. Entrance section and balcony possess a sandstone pilaster frame in block bond. On both sides of the entrance a facade stone is set in under standing, oval-shaped, six-pane tumbling windows. The left stone comes from the demolished house and bears the inscription 'Judith van Lennep Vrouwe van Engelenburg, den 27 aug. 1835'. The text of the right stone reads: 'Maria Elisabeth van Marle, Klein Engelenburg, den 21 aug. 1912'. The balcony rests on natural stone consoles and is surrounded by a cast-iron balustrade. The multi-pane balcony door has a multi-pane fanlight and a frame with casements. The door is flanked by narrow sash windows which, like the fanlight, have a geometric glazing bar arrangement around a standing oval and are filled with leaded glass. Above the balcony door is a sculpted stone in an arched field with the figurative representation of a festoon carried by little angels. On either side of this entrance section, as well as in both slightly projecting risalites, there are on the first and second storeys multi-pane windows as already described. In both the right and the left risalite there is also a black-painted service door, of which only the right one is original and above itself has two standing oval windows. The outbuilding on the right has two smaller 15-pane windows. The RIGHT SIDE ELEVATION has windows as described and furthermore some smaller multi-pane casement windows for the rooms of the service staff. In the rear and side elevation of the outbuilding there are various multi-pane windows as well as a side entrance with a multi-pane door under a multi-pane fanlight. The LEFT SIDE ELEVATION has five bays of which four are provided with the already known windows. The fourth bay is blank. Against this side elevation stands a non-original fire escape. The REAR ELEVATION has windows as already described and furthermore three garden doors; one centrally on the first storey and one in each inner side elevation of the risalites. The risalites project further forward here than at the front elevation. These ten-pane doors are provided with nine-pane fanlights and with a wooden frame with casements, on hardstone thresholds.

The layout of the INTERIOR has largely been maintained. Via a recessed entrance portal completely clad in marble, a monumental hall is entered which partially extends over two storeys and possesses a spaciously designed wooden staircase. The living rooms open onto this hall which in the original floor plans are designated by such terms as 'gentleman's room', 'billiard room' and 'salon'. Valuable elements from the original interior have been preserved, such as the marble cladding of floors and wainscoting, a large part of the interior doors and door frames and a tiled kitchen with wooden fireplace. The interior of the former living room has been altered only on secondary points and still possesses the wooden panel wainscoting, the original wooden ceiling with ornamented consoles and a fireplace executed in stone and wood. The leaded glass in the windows of the staircase is inspired by eighteenth-century Dutch windows and consists of family coats of arms within the oval glazing bars, surrounded by simple leaded glass in geometric patterns. The oval-shaped painting on canvas, which originally adorned the ceiling of the hall, has disappeared.

Appraisal

COUNTRY HOUSE 'Klein Engelenburg' (complex component A) built in 1912 after a design by FREEM and BREMER.

-Of architectural-historical value as an intact and good example of a country house from the early twentieth century built in circa 1800 style. The country house is notable for aesthetic qualities in interior and exterior such as the main form and detailing whereby connection is sought with the eighteenth century. Among the preserved interior components are marble floors and an almost completely equipped living room. Furthermore, the house is important because of the characteristic layout for that time, whereby various living rooms were grouped around a monumental hall. The country house is an early example of a country house within the oeuvre of architect Bremer, who at this time collaborated with Freem.

-Of urban-planning value because of its location within the country estate that occupies an important part of the western centre of Brummen. Important streets with nineteenth and twentieth-century villas and middle-class houses have been laid out around the grounds. The country house plays a defining visual role in this historically grown centre because of its size and fine appearance.

-Of cultural-historical value as an example of a country house built for a wealthy family at the beginning of the twentieth century. The house reflects in its outward appearance and the layout of its interior the living culture of this upper social class. Furthermore, the house is important because of the history associated with the country estate.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map