Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Markt 1
Zevenbergen, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1897
- Address
- Markt 1, 4761 CD Zevenbergen (Moerdijk 30) (and others)
- Place
- Zevenbergen
- Municipality
- Moerdijk
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.64468, 4.60743
- Monument number
- 521714
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van de provincie Zuid-Holland / opgemaakt op last van de Provinciale Staten" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Op de hoek van de Markt en de Merodestraat gelegen dubbel WOONHUIS met TUINMUUR en HEK, gebouwd in 1897 in een stijl waarbij elementen van de neorenaissance en de Art Nouveau met elkaar worden gecombineerd. Het pand is gelegen op een smal maar diep perceel. Voor-, rechter- en achtergevel liggen vrij op het terrein, aan de linker gevel grenst belendende bebouwing. Een decoratief gemetselde schoorsteen op het nokeinde is verdwenen. De interieurs zijn licht gemoderniseerd.
Omschrijving.
Het gedeeltelijk onderkelderde dubbele woonhuis beslaat een nagenoeg winkelhaakvormige plattegrond en telt twee bouwlagen onder plat of één bouwlaag en een kapverdieping onder een met gesmoorde of geglazuurde bouletpannen en Hollandse pannen gedekt samengesteld dak, bestaande uit een evenwijdig aan de Markt lopend zadeldak en een evenwijdig aan de Merodestraat lopend mansardedak. Decoratief gemetselde schoorsteen op linker nokeinde voordakschild. Verder een dakkapel voorzien van gekoppelde vensters met kleine roedenverdeling in de bovenlichten onder aankappend zadeldak met gelobde windveren en dakkapel met houten klampluik onder omlopend overstekend schilddak, beide bekroond met pironnen. Aan de dakvoet geprofileerde goten op decoratieve klossen en gestapelde tandlijsten. In de oksel van de bouwvolumes een terras en een geheel in stijl aangepaste serre-uitbouw uit 1998. Aan de achtergevel een originele eenlaagse aanbouw onder licht hellend zadeldak op rechthoekige plattegrond. Het met geknipte voeg in kruisverband gemetselde pand toont in materiaalgebruik een afwisseling tussen schoon metselwerk en gepleisterde en wit geschilderde geveldelen. De asymmetrische voorgevel aan de Markt is zes traveeën breed. Linkse twee traveeën bekroond met licht risalerende tuitgevel op midden- en hoekpilasters. Centraal gelegen, gekoppelde entreedeuren met aan weerszijden twee vensters. De gevel wordt verlevendigd door de toepassing van profielsteen in onder andere dagkanten, ontlastingsbogen en afdeklagen; hardsteen voor onder andere pilaster- en gevelbekroningen, schouderstukken, boogvullingen, aanzetstenen, de plint en (lek-)dorpels; smeedijzer voor diverse sierankers en verder decoratief siermetselwerk in onder meer tandlijsten, boogvelden en speklagen, deels met gebruikmaking van gekleurde baksteen. Gevelopeningen rechtgesloten of onder segmentboog, verfraaid met gebouchardeerde boogvelden of boogvelden voorzien van sierverbanden of palmetten. Rechtgesloten kozijnen waarin T-vormige schuifvensters voorzien van gezwenkte zijroeden en achtruits bovenlichten, en beglaasde, sierlijk getraliede paneeldeuren met drielichten. De betegelde voorstoep aan de Markt is afgezet met een smeedijzeren sierhek. De asymmetrische rechter gevel aan de Merodestraat is acht traveeën breed, waarvan vijf traveeën twee bouwlagen tellen en drie traveeën uit een bouwlaag bestaan. Detaillering en verlevendiging grotendeels als voornoemd. De onderlangs lopende plint verspringt ten gevolge van het oostwaartse verval in het maaiveld. Ook verspringt de ondergrens van de gepleisterde gevelvelden naar het oosten toe. Links een topgevel met een getuite en een getrapte zijde. Schoorsteen geschraagd door een aantal als gestileerde stalactieten gemetselde, uitkragende bakstenen. Bouwjaarvermelding '1897' in een lijst van schoon metselwerk op een overigens gepleisterd geveldeel. Later ingemetselde gedenksteen van tijdens de Tweede Wereldoorlog gearresteerde personen. Gevelopeningen op de begane grond grotendeels als voornoemd in de voorgevel. Op de verdieping een rondboogvormig valvenster (topgevel) en drie stolpvensters. Trappenhuis met drievoudig gekoppelde vensters onder rondbogen, evenals het ondergelegen toiletvenster gevuld met gekleurd glas-in-lood en getralied met getordeerde diefijzers. Het achtererf is van de Merodestraat afgescheiden door een aan de gevel grenzende bakstenen tuinmuur, geleed door casementen tussen pijlertjes met ezelsruggen. In de muur een getoogde toegang met houten opgeklampte deur. De toegepaste detaillering en verlevendiging zijn ook in de achtergevel met aanbouw consequent doorgevoerd. Keukendeur met panelen en geometrische kleine roedenverdeling. Opgeklampte deuren in de aanbouw waarin de bijkeuken en ondergelegen berging.
De indeling van het inwendige is herkenbaar bewaard gebleven. Bij nummer 1 is aan het einde van een lange gang (met vestibule) het trappenhuis gelegen. Aan het trappenhuis grenst de geheel aan de achterzijde gesitueerde keuken met ondergelegen kelder. Voormalige, aan de gang gelegen kamer-en-suite thans vergroot tot één ruimte. Bij nummer twee leidt de lange gang vanuit een identieke vestibule direct naar de aan de achterzijde gesitueerde keuken. Een steektrap naar de verdieping en een naastgelegen keldertrap zijn hier ongeveer halverwege de gang gelegen en scheiden zo de begane grond in een achterkamer (met uitzicht op het achtererf) en een op de Markt uitzicht gevende kamer-en-suite.
Van de interieurs zijn onder andere van belang: de kelders met zwarte plavuizen en een troggewelf tussen ijzeren profielbalken (bij nr. 1) en een groot, mogelijk ouder tooggewelf (bij nr. 2); de identiek uitgevoerde vestibules met marmeren vloerplaten, florale tegellambriseringen, in casementen gevatte Art Nouveau schilderingen, stucwerkplafonds met panelen, en originele tochtdeuren met veelal kleine roedenverdeling; de gangen met zwartomrande witmarmeren vloerplaten, geometrische stuclijsten, geprofileerde of afgebiljoende en deels met leeuwenkopjes gedecoreerde gordelbogen (ook op de verdieping), en -bij nr. 2- een houten lambrisering in Art Nouveau stijl; diverse vertrekken met stucwerkplafonds, marmeren schouwen, paneeldeuren met geprofileerd lijstwerk, vensterblinden en houten bankjes onder de vensters (nr.2); de keukens met gepolychromeerde cementtegelvloeren en schouwen met schouwbalken en boezems; steek- en bordestrappen met decoratief gesneden begin- of eindbaluster en gekleurde glas-in-lood vensters op het bordes (nr. 2).
Waardering.
Het dubbele woonhuis met tuinmuur en hek is van algemeen belang. Het object bezit cultuurhistorische waarden als woonhuis voor de elite, dat samenhangt met de situering. Verder heeft het object cultuurhistorische waarde vanwege het belang van de plattegronden en de verschijningsvorm voor de typologische ontwikkeling van de notabele dorpswoning en het hoekhuis. Het object heeft architectuurhistorische waarden vanwege het belang van de gehanteerde stijlencombinaties in het uit- en inwendige in combinatie met de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het architectonisch ontwerp, de zeer verzorgde en consequent doorgevoerde ornamentiek en detaillering in ex- én interieur en het afwisselende materiaalgebruik.
Het object heeft ensemblewaarde als beeldbepalend en gaaf onderdeel van de op de historische rooilijn gelegen bebouwing op de hoek van de Markt en de Merodestraat. Het object is van belang wegens de gaafheid van het exterieur en de vele bewaard gebleven elementen uit het interieur. Het object is vrij zeldzaam op grond van diverse bouwkundige details in het exterieur en enkele elementen uit het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Located at the corner of the Markt and the Merodestraat, a double dwelling house with garden wall and fence, built in 1897 in a style combining elements of neo-Renaissance and Art Nouveau. The building is situated on a narrow but deep plot. The front, right and rear facades are free-standing on the site; belending building adjoins the left facade. A decorative brick chimney at the roof ridge end has disappeared. The interiors are lightly modernised.
Description.
The partially cellared double dwelling house has an approximately L-shaped floor plan and comprises two storeys above cellar or one storey and an attic storey under a flat roof or covered with muted or glazed bull-nose tiles and Dutch tiles, consisting of a compound roof made up of a gabled roof running parallel to the Markt and a mansard roof running parallel to the Merodestraat. Decoratively brick chimney at left roof ridge end of front roof. Furthermore a roof dormer with coupled windows with small glazing bars in the fanlights under an attached gabled roof with lobed bargeboards and roof dormer with wooden clamped shutter under circumferential overhanging hipped roof, both crowned with finials. At the roof eaves profiled gutters on decorative brackets and stacked dentil courses. In the corner formed by the building volumes a terrace and a conservatory extension completely adapted to the style from 1998. At the rear facade an original single-storey outbuilding under slightly pitched gabled roof on rectangular floor plan. The building, laid in clipped joint in running bond, displays in its material use a variation between fair-faced brickwork and plastered and white-painted facade sections. The asymmetrical front facade facing the Markt is six bays wide. The two left bays crowned with slightly projecting spout gable on middle and corner pilasters. Centrally located, coupled entrance doors with two windows on either side. The facade is enlivened through the use of moulded brick in, among other things, reveals, relieving arches and cappings; hard stone for, among other things, pilaster and facade crests, shoulders, arch fillings, start stones, the plinth and (drip) sills; wrought iron for various ornamental wall anchors and further decorative brickwork in, among others, dentil courses, arch fields and speckled joints, partly using coloured brick. Window openings right-angled or under segmental arch, decorated with bush-hammered arch fields or arch fields furnished with decorative bonds or palmettes. Right-angled frames containing T-shaped sash windows with swung side rails and rear panes with fanlights, and glazed, gracefully trellised panel doors with three lights. The tiled front step facing the Markt is bounded by a wrought-iron ornamental fence. The asymmetrical right facade facing the Merodestraat is eight bays wide, of which five bays have two storeys and three bays consist of one storey. Detailing and enlivenment largely as mentioned above. The plinth running along the lower edge steps out as a result of the eastward sloping of the ground level. The lower edge of the plastered facade sections also steps towards the east. On the left a gable with a tensioned and a stepped side. Chimney braced by a number of brick corbels carved as stylised stalactites. Building year inscription '1897' in a frame of fair-faced brickwork on an otherwise plastered facade section. Later built-in memorial stone for persons arrested during World War II. Window openings on the ground floor largely as mentioned in the front facade. On the upper floor a round-arched window to the roof space (gable) and three dormer windows. Staircase with three-fold coupled windows under round arches, and like the below-lying toilet window filled with coloured leaded glass and trellised with twisted window bars. The rear courtyard is separated from the Merodestraat by a brick garden wall adjoining the facade, articulated by casements between pillars with saddle-backs. In the wall an arched access with wooden clamped door. The detailing and enlivenment applied are also consistently carried through in the rear facade with outbuilding. Kitchen door with panels and geometric small glazing bars. Clamped doors in the outbuilding housing the scullery and below-lying storage.
The layout of the interior has been recognisably preserved. At number 1, at the end of a long corridor (with vestibule), the staircase is situated. Adjacent to the staircase is the kitchen, situated entirely at the rear, with underlying cellar. Former adjoining-corridor chamber now enlarged into one space. At number 2, the long corridor leads from an identical vestibule directly to the kitchen situated at the rear. A steep stair to the upper floor and an adjacent cellar stair are situated here approximately halfway along the corridor and thus divide the ground floor into a rear room (with a view of the rear courtyard) and a chamber with a view of the Markt.
From the interiors, the following are among those of importance: the cellars with black floor tiles and a barrel vault between iron rolled-steel joists (at no. 1) and a large, possibly older barrel vault (at no. 2); the identically executed vestibules with marble floor tiles, floral tile wall-cladding, casement-set Art Nouveau paintings, stucco ceilings with panels, and original draught doors mostly with small glazing bars; the corridors with black-edged white marble floor tiles, geometric stucco mouldings, profiled or chamfered corbel arches partly decorated with lion heads (also on the upper floor), and -at no. 2- wooden wainscoting in Art Nouveau style; various rooms with stucco ceilings, marble fireplaces, panel doors with profiled moulding, window shutters and wooden benches beneath the windows (no. 2); the kitchens with polychrome cement tile floors and fireplaces with fireplace beams and coves; steep stairs and landing stairs with decoratively carved newel posts or end baluster and coloured leaded glass windows on the landing (no. 2).
Valuation.
The double dwelling house with garden wall and fence is of general interest. The object possesses cultural-historical values as an elite dwelling, which is connected with its situation. The object furthermore has cultural-historical value on account of the importance of its floor plans and appearance for the typological development of the notable village dwelling and the corner house. The object has architectural-historical values on account of the importance of the style combinations employed in the exterior and interior in combination with the high-quality aesthetic qualities of the architectural design, the very carefully executed and consistently carried through ornamentation and detailing in exterior and interior, and the varied use of materials.
The object has ensemble value as a character-defining and intact component of the building line situated on the historical building line at the corner of the Markt and the Merodestraat. The object is of importance on account of the integrity of its exterior and the many preserved elements from the interior. The object is fairly rare on the basis of various architectural details in the exterior and several elements from the interior.
Nearby in the register
- Woonhuis, Stationsstraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Markt 4Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Molenstraat 12Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Noordhaven 46Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.