Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie Kerk H. Hart v. Jezus
Landgraaf, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1917
- Address
- Hoogstraat 139, 6373 HR Landgraaf
- Place
- Landgraaf
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.90835, 6.02827
- Part of complex
- 521671
- Monument number
- 521673
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1898 map "Composite: 428. Aachen." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
PASTORIE van de H.Hart van Jezus-parochie, 1917, in een door het Expressionisme beïnvloede traditionele bouwstijl. Gebouwd naar een ontwerp van architect Joseph Wielders te Sittard, in opdracht van het R.K. Kerkbestuur van de H.Hartparochie te Nieuwenhagerheide. De pastorie is vrijstaand gesitueerd onmiddellijk ten westen van de uit 1919 daterende parochiekerk. Het bijgebouwde tuinhuis en de rolluiken zijn UITGESLOTEN van bescherming.
Omschrijving
De pastorie heeft een in hoofdvorm rechthoekige PLATTEGROND, die aan de zuid- en westzijde is voorzien van uitbouwen van één bouwlaag. De toileteenheid aan de noordzijde springt enigszins vooruit.
De pastorie heeft een gedeeltelijke souterrainverdieping en telt in hoofdvorm twee bouwlagen plus een zolderverdieping. Het hoofdvolume wordt gedekt door een SCHILDDAK, waarvan de noklijn in oost-west-richting is gelegd. Tuile-du-Nord-pannen. Eén van de twee nokschoorstenen is gesloopt. Aanzienlijke luifelgoot annex overstek. Op elk van de vier dakvlakken is een kapel geplaatst, onder een zadeldakje ingestoken op de dakconstructie. Bitumen shingels. Deze dakkapellen hebben elk een fronton, een verticaal ingedeeld vensterkozijn met ruitvormige geleding van het glaspaneel, klauwstukken en bitumen shingles op de wangen.
De uitgebouwde berging aan de westgevel heeft een ZADELDAK met Tuiles du Nord, de veranda aan de zuidgevel heeft een PLAT DAK.
De pastorie heeft nagenoeg nog alle oorspronkelijke houten VENSTERkozijnen en DEUREN.
Het pand is opgetrokken in BAKSTEEN, gemetseld in kruisverband en is met uizondering van de westgevel voorzien van knip- en snijwerk in de voegen. Bakstenen dorpels. De westgevel is platvol gevoegd. Pleisterwerk. Hardsteen. Schootankers.
Met uitzondering van de westgevel zijn de gevels voorzien van hoeklisenen met bloktanddecoraties, waarvan de terugliggende koppen zwart zijn gemaakt ter versterking van de dieptewerking in de gevel. De hoeklisenen lopen uit in een kroonlijst met vooruitspringende zwarte koppen in ruitverband tegen een licht gekleurde achtergrond. Ook de vensterstrekken zijn voorzien van zwarte koppen. De gevels van de tweede bouwlaag zijn licht teruggerooid ten opzichte van de eerste bouwlaag, welke wordt beëindigd door een strek. De VOORGEVEL (oostzijde) van de pastorie telt drie vensterassen. In het trasraam met streklijst zijn in de eerste en derde vensteras rechthoekige souterrainvensters geplaatst. Centraal in de gevel bevindt zich de authentieke, in een portiekje geplaatste rechthoekige houten voordeur met bovenlicht. Het portiek heeft drie hardstenen traptreden. Gestucte portiekomlijsting, geheel voorzien van blokmotieven, die afwisselend een horizontale en verticale belijning hebben. In de frontonvormige bekroning van de portieklijst is een kruismotief aangebracht, in de stijlen bevinden zich driehoekig uitstulpende ornamenten. Gepleisterde en afgeronde balustrademuren aan weerszijden van de hardstenen traptreden. Nieuwe armleuningen. Boven de portieklijst een decoratieve strek. In de twee overige vensterassen van de eerste laag alsmede de drie vensterassen van de tweede laag zijn rechthoekige houten kruisvormige kozijnen met horizontaal gelede glaspanelen geplaatst. De bovenlichten hebben een ruitvormige indeling.
De NOORDGEVEL telt drie traveeën en heeft een asymmetrische indeling. De vensteras aan de westzijde is blind. In de tweede laag van deze as een in reliëf gemetseld kadermotief. In de eerste laag van de middenas een uitgebouwd toilet, dat in het trasraam een rechthoekig souterrainvenster heeft. Dit uitbouwtje is voorzien van lisenen met decoratief metselwerk en twee rechthoekige houten venstertjes met ruitvormige indeling onder een strek. Deze venstertjes zijn voorzien van traliewerk. In de tweede laag van de middenas een rechthoekige, verticaal ingedeeld houten trappenhuisvenster met horizontaal ingedeelde glaspanelen en traliewerk. Dit kozijn is geplaatst in een grotere vensterlijst die voor het overige wordt gevuld met schoon metselwerk.
In de derde travee zijn in beide bouwlagen rechthoekige houten kruisvormige kozijnen met horizontaal gelede glaspanelen geplaatst. De bovenlichten hebben een ruitvormige indeling. Het vensterkozijn in de eerste bouwlaag is voorzien van een rolluik. Naast dit venster bevindt zich de rechthoekige houten buitendeur van de bijkeuken, met twee bakstenen traptreden.
Het uitgebouwde bouwvolume met BIJKEUKEN en BERGING van één bouwlaag onder zadeldak tegen de achtergevel (westzijde) heeft in de noordgevel een rechthoekig bijkeukenvenster met bovenlicht en horizontaal ingedeeld glaspaneel. Het venster is voorzien van een rolluik. De oorspronkelijk toegangsdeur van de berging is vervangen door een aanzienlijke kantelpoort onder een betonlatei. In de westgevel van de berging twee kleine, rechthoekige houten vensters met verticale indeling. Het venster in de topgevel van de schuur is gedicht. De gevel aan de zuidzijde is blind.
Het vrijgebleven deel van de ACHTERGEVEL (westzijde) heeft een centraal in de tweede laag geplaatst rechthoekig houten gangvenster met bovenlicht en horizontaal ingedeeld glaspaneel. In de eerste laag, achter een rolluik, een rechthoekig kruisvormig houten vensterkozijn met horizontaal gelede glaspanelen en ruitvormige bovenlichtindeling.
Het aanzicht van de ZIJGEVEL aan de zuidzijde wordt gedomineerd door de veranda van één laag onder plat. Deze veranda heeft halfsteens metselwerk en een gevelbrede reeks vensterkozijnen die identiek zijn aan de vensters van het hoofdvolume. Aan de westzijde heeft de veranda een rechthoekige houten tuindeur met bovenlicht. Het glaspaneel van de deur is horizontaal ingedeeld, het bovenlicht heeft een ruitvormige indeling. Naast de veranda, in het westelijke deel van de eerste bouwlaag, heeft het woonhuis twee rechthoekige kruisvormige vensterkozijnen met horizontaal gelede glaspanelen en ruitvormige bovenlichtindeling. In de tweede bouwlaag zijn drie soortgelijke vensterkozijnen geplaatst.
De tuin wordt deels omgeven door een bakstenen OMMURING met niet-authentieke steunberen.
Het INTERIEUR van de pastorie is wat betreft de indeling met kamers-en-suite nagenoeg in tact bewaard gebleven. Enkel de deur tussen bijkeuken en bergplaats is verdwenen. De indeling van de tweede bouwlaag is geheel in tact. In dit interieur zijn onder meer van belang de kelderruimten met gepleisterde keldergewelven, de schuifdeuren tussen de salon en de zitkamer, de paneeldeuren in omlijsting, het trappenhuis, de stucplafonds met kooflijsten en eenvoudige rozetten in ruitmotief in de verblijfsruimten. In salon en zitkamer een betegelde schoorsteenmantel. De veranda is toegankelijk via dubbele houten deuren met oorspronkelijke indeling (voorzien van niet-authentieke rolluiken).
Waardering
De pastorie van de H.Hart van Jezus-parochie is van cultuurhistorische waarde en vertegenwoordigt algemeen belang als uitdrukking van de regionale maatschappelijke ontwikkeling op geestelijk gebied in het eerste kwart van de twintigste eeuw.
De architectuurhistorische waarden van de pastorie worden bepaald door de expressionistische invloeden in de voor het overige traditionele bouwstijl. Het ontwerp van de pastorie is van belang voor de ontwikkeling van het oeuvre van architect Joseph Wielders, beschikt over aanzienlijke esthetische kwaliteiten en heeft een bijzondere ornamentiek. De pastorie vormt vanwege de situering een functionele eenheid met het kerkgebouw en is verbonden met de ontwikkeling van de streek ten tijde van de bouw. De pastorie is van belang voor het aanzien van de gemeente. Het pand beschikt wat betreft ex- en interieur over een redelijk tot hoge mate van architectonische gaafheid en is van belang voor de visuele gaafheid van de bebouwde omgeving. Bovendien betreft het vanuit regionaal perspectief een relatief vroeg specimen van door het Expressionisme beïnvloede architectuur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
PARSONAGE of the H.Hart van Jezus parish, 1917, built in a traditional architectural style influenced by Expressionism. Built to a design by architect Joseph Wielders of Sittard, commissioned by the R.K. Church Council of the H.Hart parish at Nieuwenhagerheide. The parsonage is a detached building situated immediately to the west of the parish church dating from 1919. The adjoining garden house and roller shutters are EXCLUDED from protection.
Description
The parsonage has a rectangular FLOOR PLAN in its main form, which is provided with single-storey extensions on the south and west sides. The toilet unit on the north side projects slightly forward.
The parsonage has a partial basement storey and comprises in its main form two storeys plus an attic storey. The main volume is covered by a HIPPED ROOF, with the ridge line running in an east-west direction. Tuile-du-Nord tiles. One of the two ridge chimneys has been demolished. Considerable cantilevered gutter and overhang. On each of the four roof planes a roof dormer has been placed, inserted under a small gabled roof on the roof structure. Bitumen shingles. These roof dormers each have a pediment, a vertically subdivided window frame with diamond-patterned glazing, claw brackets and bitumen shingles on the cheeks.
The adjoining storage building on the west facade has a GABLED ROOF with Tuiles du Nord, the veranda on the south facade has a FLAT ROOF.
The parsonage still retains virtually all original timber WINDOW frames and DOORS.
The building is constructed of BRICK, bonded in cross pattern and, with the exception of the west facade, is provided with brick and stone cutting work in the joints. Brick sills. The west facade is flush-jointed. Plaster. Hardstone. Schoot anchors.
With the exception of the west facade, the facades are provided with corner lisenes with block-tooth decorations, the recessed heads of which have been painted black to strengthen the depth effect in the facade. The corner lisenes terminate in a cornice with projecting black heads in diamond pattern against a light-coloured background. The window stretches are also provided with black heads. The facades of the second storey are slightly set back in relation to the first storey, which is terminated by a stretch. The FRONT FACADE (east side) of the parsonage has three window bays. In the ashlar frame with stretch line, rectangular basement windows have been placed in the first and third window bays. Centrally in the facade is the authentic rectangular timber front door, placed in a small porch, with fanlight. The porch has three hardstone steps. Stuccoed porch frame, entirely provided with block motifs, which alternately have horizontal and vertical lining. In the pediment-shaped crown of the porch frame a cross motif has been incorporated, and in the styles there are triangularly projecting ornaments. Plastered and rounded balustrade walls on either side of the hardstone steps. New handrails. Above the porch frame a decorative stretch. In the two remaining window bays of the first storey as well as the three window bays of the second storey rectangular timber cross windows with horizontally subdivided glazing panels have been placed. The fanlights have a diamond-pattern arrangement.
The NORTH FACADE has three bays and has an asymmetrical arrangement. The window bay on the west side is blank. In the second storey of this bay a frame motif set in relief in brick. In the first storey of the central bay an adjoining toilet, which has a rectangular basement window in the ashlar frame. This small extension is provided with lisenes with decorative brickwork and two rectangular timber small windows with diamond-pattern arrangement under a stretch. These small windows are provided with lattice work. In the second storey of the central bay a rectangular, vertically subdivided timber staircase window with horizontally subdivided glazing panels and lattice work. This frame is placed in a larger window frame which is otherwise filled with fair-faced brickwork.
In the third bay rectangular timber cross windows with horizontally subdivided glazing panels have been placed in both storeys. The fanlights have a diamond-pattern arrangement. The window frame in the first storey is provided with a roller shutter. Next to this window is the rectangular timber external door of the scullery, with two brick steps.
The adjoining single-storey extension with SCULLERY and STORAGE ROOM under gabled roof against the rear facade (west side) has in the north facade a rectangular scullery window with fanlight and horizontally subdivided glazing panel. The window is provided with a roller shutter. The original entrance door of the storage room has been replaced by a substantial tilting door under a concrete lintel. In the west facade of the storage room two small, rectangular timber windows with vertical subdivision. The window in the gable of the shed has been blocked. The facade on the south side is blank.
The remaining part of the REAR FACADE (west side) has a centrally placed rectangular timber corridor window with fanlight and horizontally subdivided glazing panel in the second storey. In the first storey, behind a roller shutter, a rectangular cross-form timber window frame with horizontally subdivided glazing panels and diamond-pattern fanlight arrangement.
The appearance of the SIDE FACADE on the south side is dominated by the single-storey veranda under flat roof. This veranda has half-brick brickwork and a facade-wide series of window frames which are identical to the windows of the main volume. On the west side the veranda has a rectangular timber garden door with fanlight. The glazing panel of the door is horizontally subdivided, the fanlight has a diamond-pattern arrangement. Next to the veranda, in the western part of the first storey, the dwelling house has two rectangular cross-form window frames with horizontally subdivided glazing panels and diamond-pattern fanlight arrangement. In the second storey three similar window frames have been placed.
The garden is partly surrounded by a brick BOUNDARY WALL with non-authentic buttresses.
The INTERIOR of the parsonage has remained virtually intact with regard to its arrangement of interconnecting rooms. Only the door between the scullery and storage area has disappeared. The arrangement of the second storey is completely intact. This interior features, among other things, basement rooms with plastered barrel vaults, the sliding doors between the salon and the sitting room, panelled doors in framing, the stairwell, stucco ceilings with cornice mouldings and simple rosettes in diamond pattern in the living spaces. In the salon and sitting room a tiled fireplace surround. The veranda is accessible via double timber doors with original arrangement (provided with non-authentic roller shutters).
Valuation
The parsonage of the H.Hart van Jezus parish is of cultural-historical value and represents public interest as an expression of regional social development in the spiritual sphere in the first quarter of the twentieth century.
The architectural-historical values of the parsonage are determined by the Expressionist influences in the otherwise traditional architectural style. The design of the parsonage is important for the development of architect Joseph Wielders' oeuvre, possesses considerable aesthetic qualities and has distinctive ornamentation. The parsonage forms, by virtue of its location, a functional unit with the church building and is connected with the development of the region at the time of construction. The parsonage is important for the appearance of the municipality. The building has, as regards its exterior and interior, a reasonable to high degree of architectural integrity and is important for the visual integrity of the built environment. Moreover, from a regional perspective it is a relatively early specimen of architecture influenced by Expressionism.
Nearby in the register
- Kerk H. Hart van JezusKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij, Gatestraat 70Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Emmastraat 20Boerderijunder 1 mi
- Dokterswoning, Heigank 132Dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.