Rijksmonumentenregister · Netherlands
Station Landgraaf (vh. Schaesberg)
Landgraaf, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Transport
- Function
- Stationsgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1896
- Address
- Stationsplein 65, 6372 GR Landgraaf
- Place
- Landgraaf
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.89625, 6.01971
- Monument number
- 521663
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1898 map "Composite: 428. Aachen." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig STATION SCHAESBERG met bovenwoning, 1896, in traditioneel-ambachtelijke stijl. Het station kreeg in 1986 de naam station Landgraaf. Het betreft het laatst resterende oorspronkelijke stationsgebouw langs de mijnspoorweg Sittard-Heerlen-Herzogenrath. Deze mijnspoorweg met bijbehorende stations werd gerealiseerd in opdracht van de Nederlandsche Zuiderspoorweg Maatschappij (een onderneming van H. Sarolea en de gebroeders Honigmann, stichters van de particuliere mijnonderneming Oranje Nassau) en is op 1 mei 1896 in gebruik genomen. Het stationsgebouw werd destijds gesitueerd tussen de kernen Schaesberg en Nieuwenhagen. Kantoor, hal en loketten van het station zijn gemoderniseerd in het kader van een in 1977 uitgevoerde interne verbouwing. De bijgebouwen, zoals de goederenloods, zijn afgebroken.
UITGESLOTEN van bescherming zijn de rolluiken van de tweede bouwlaag aan de achtergevelzijde, alsmede de gedeeltelijke golfplatenbekleding van de westelijke zijgevel.
Omschrijving
Het stationsgebouw heeft een rechthoekige PLATTEGROND, telt twee BOUWLAGEN en een zolderverdieping.
Het pand wordt gedekt door een zadeldak met kruispannen, waarop aan beide gevelzijden een topgevel is ingestoken. Twee vernieuwde bakstenen schoorstenen, één op het voordakvlak, één op het achterdakvlak. Bakgoten annex overstek. Zoldervenster op het achterdakvlak.
Het station is opgetrokken in thans geheel wit gesausde BAKSTEEN, op een zwart gesausde geprofileerde plint. De speklagen, segmentboogvormige strekbogen met aanzetstenen en de vulstukken (deels met siermetselwerk) zijn in de thans gesausde gevels nog herkenbaar. Metselwerk in kruisverband, knip- en snijwerk in de voegen.
De bouwlagen worden onderling optisch gescheiden door een dorpellijst en een waterlijst. Sierankers in de tweede bouwlaag. De VOORGEVEL (zuidzijde) van het station is symmetrisch ingedeeld over een drietal traveeën. In een topgevel uitlopend middenrisaliet met lisenen en getrapt uitgemetselde frieslijst. In de eerste laag heeft dit risaliet een vernieuwd rechthoekig houten kruiskozijn, geplaatst in een segmentboogvormige omlijsting met vulstuk. De oorspronkelijke hardstenen vensterdorpel is nog aanwezig. In de tweede bouwlaag twee gekoppelde, rechthoekige houten drieruits schuiframen in een segmentboogvormige omlijsting met vulstuk. In de topgevel een rond ijzeren roosvenster.
Aan weerszijden van het middenrisaliet hebben beide traveeën in de eerste bouwlaag een deur, in de tweede bouwlaag een rechthoekig houten zesruits schuifraam. Links van het middenrisaliet de rechthoekige houten entreedeur van de bovenwoning, met verticaal ingedeeld bovenlicht. Rechts van het middenrisaliet de vernieuwde toegangsdeur van de wachtkamer, voorzien van een luifel en een bovenlicht. De linker ZIJGEVEL (westzijde) is in de tweede bouwlaag (vanaf de waterlijst) bekleed met golfplaat. Zowel de linker- als de rechter ZIJGEVEL (oostzijde) is blind, behoudens een rechthoekig houten venster ter hoogte van de zolderverdieping. Het venster in de rechter topgevel heeft een zesruitsindeling en een rechte strek.
De ACHTERGEVEL (noordzijde) wordt evenals de voorgevel gedomineerd door een in een topgevel uitlopend middenrisaliet met lisenen, getrapte frieslijst en roosvenster. In de eerste bouwlaag heeft dit middenrisaliet een niet-oorspronkelijke uitbouw van één bouwlaag onder plat. Aan de westzijde van dit middenrisaliet een rechthoekige, dubbele houten stallingsdeur met verticaal ingedeeld bovenlicht, in een segmentboogvormige omlijsting met vulstuk. Aan de oostzijde een niet-authentieke rechthoekige houten wachtkamerdeur met zij- en bovenlichten, in een segmentboogvormige omlijsting met vulstuk.
De INTERIEURindeling van het station, met name voor wat betreft de eerste bouwlaag, is op tal van onderdelen gewijzigd als gevolg van interne verbouwingen.
Waardering
Het voormalige station Schaesberg, thans station Landgraaf, is van grote cultuurhistorische waarde en vertegenwoordigt nationaal belang als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling, die door de aanleg van de mijnspoorweg Sittard-Heerlen-Herzogenrath mede mogelijk werd gemaakt: de ontwikkeling van de mijnindustrie.
De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de traditioneel-ambachtelijk bouwstijl en eenvoudige ornamentiek.
Het station is een belangrijk onderdeel van dit voormalige Zuid-Limburgse mijnspoor, is vanwege de situering ten zeerste verbonden met de ontwikkelingsgeschiedenis van de mijnstreek en van belang voor het aanzien van de gemeente Landgraaf.
Het station is in redelijke mate gaaf bewaard gebleven. Vanwege de sloop van de overige langs de voormalige mijnspoorweg gelegen oorspronkelijke stations beschikt station Schaesberg cq. Landgraaf over een grote cultuurhistorische relict- en zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former STATION SCHAESBERG with residential apartment above, 1896, in traditional-craftsman style. The station was given the name station Landgraaf in 1986. This is the last remaining original station building along the mining railway Sittard-Heerlen-Herzogenrath. This mining railway with its associated stations was realized by order of the Nederlandsche Zuiderspoorweg Maatschappij (an enterprise of H. Sarolea and the brothers Honigmann, founders of the private mining enterprise Oranje Nassau) and was put into service on 1 May 1896. The station building was at that time situated between the cores Schaesberg and Nieuwenhagen. Office, hall and ticket windows of the station were modernized in the course of an internal conversion carried out in 1977. The outbuildings, such as the freight shed, were demolished.
EXCLUDED from protection are the roller shutters of the second storey on the rear facade side, as well as the partial corrugated sheeting cladding of the western side facade.
Description
The station building has a rectangular GROUND PLAN, comprises two STOREYS and an attic storey.
The building is covered by a gabled roof with pantiles, on which a stepped gable is inserted on both gable sides. Two renewed brick chimneys, one on the front roof plane, one on the rear roof plane. Back gutters and oversailing. Attic window on the rear roof plane.
The station is constructed in BRICK now entirely whitewashed, on a blackened profiled plinth. The speckled courses, segmental arched segmental arches with springstone corners and filling pieces (partly with decorative masonry) are still recognizable in the now whitewashed facades. Masonry in cross bond, knapping and cutting work in the joints.
The storeys are optically separated from each other by a floor moulding and a drip moulding. Ornamental wall anchors in the second storey. The FRONT FACADE (south side) of the station is symmetrically arranged over three bays. A central risalit terminating in a stepped gable with pilasters and a stepped frieze moulding. In the first storey this risalit has a renewed rectangular wooden cross window, placed in a segmental arched surround with filling piece. The original hardstone window sill is still present. In the second storey two coupled rectangular wooden three-pane sash windows in a segmental arched surround with filling piece. In the stepped gable a round iron grille window.
On either side of the central risalit both bays have in the first storey a door, in the second storey a rectangular wooden six-pane sash window. To the left of the central risalit the rectangular wooden entrance door of the residential apartment above, with vertically-divided fanlight. To the right of the central risalit the renewed entrance door of the waiting room, provided with a canopy and a fanlight. The left SIDE FACADE (west side) is cladded in the second storey (from the drip moulding onwards) with corrugated sheeting. Both the left and the right SIDE FACADE (east side) is blind, except for a rectangular wooden window at the height of the attic storey. The window in the right stepped gable has a six-pane division and a straight surround.
The REAR FACADE (north side) is dominated like the front facade by a central risalit terminating in a stepped gable with pilasters, stepped frieze moulding and grille window. In the first storey this central risalit has a non-original single-storey extension under a flat roof. On the west side of this central risalit a rectangular double wooden stable door with vertically-divided fanlight, in a segmental arched surround with filling piece. On the east side a non-authentic rectangular wooden waiting room door with side and top lights, in a segmental arched surround with filling piece.
The INTERIOR layout of the station, particularly with regard to the first storey, has been altered in many details as a result of internal conversions.
Valuation
The former station Schaesberg, now station Landgraaf, is of great cultural-historical value and represents national significance as a particular expression of the socio-economic development, which was partly made possible by the construction of the mining railway Sittard-Heerlen-Herzogenrath: the development of the mining industry.
The architectural-historical values are determined by the traditional-craftsman building style and simple ornamentation.
The station is an important component of this former South Limburgian mining railway, is very much linked because of its location to the development history of the mining region and is of importance for the appearance of the municipality of Landgraaf.
The station has been preserved in a reasonable state of integrity. Because of the demolition of the other original stations situated along the former mining railway, station Schaesberg or Landgraaf possesses great cultural-historical relic and rarity value.
Nearby in the register
- Kerk, Kerkplein 5Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Streeperstraat 25Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Spoorstraat 10Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Spoorstraat 12Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.