Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Voorstad 2
Sittard, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Voorstad 2, 6131 CR Sittard (Sittard-Geleen 31)
- Place
- Sittard
- Municipality
- Sittard-Geleen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.99854, 5.86462
- Monument number
- 521656
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamLeiden University LibrariesIGN France — GéoportailDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1708 map "Le Limbourg." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WOONHUIS met serre, 1905, in een door het Eclecticisme beïnvloede traditionele stijl. Gerealiseerd in opdracht van de wijnhandelaar Nicolaas Rutten. Het pand werd gebouwd op de achttiende-eeuwse lagerkelders, die zich uitstrekken onder het van oorsprong achttiende-eeuwse achterhuis, dat zowel in 1905 als in de jaren dertig van de twintigste eeuw ingrijpend werd verbouwd. Tegen de achtergevel en langs de rechterzijgevel van dit achterhuis werden in 1905 respectievelijk een berging en een schuur annex stalling gebouwd.
Omschrijving
Voormalig woonhuis met lagerkelders en twee bouwlagen op een langgerekte rechthoekige plattegrond, in dwarsrichting ten opzichte van de Voorstad. Tegen de achtergevel een berging van één bouwlaag onder plat, die in verbinding staat met de tegen de rechterzijgevel gebouwde stalling.
Het voorhuis wordt gedekt door een zadeldak met rode Hollandse betonpannen, aan de straatzijde aan het oog onttrokken door een trapgevel. Twee slanke, verhoogde schoorstenen met decoratieve lijsten op het linker zijdakvlak, één op het rechter zijdakvlak. Het achterhuis heeft eveneens een zadeldak met Hollandse betonpannen, maar heeft een aanzienlijk lagere nokhoogte. Op het linkerdakvlak, achter het trapgeveltje, een ingestoken kap waarvan de leien zijn vervangen door bitumen en een kleine schoorsteen. Het achtergevelvlak van het voorhuis is boven de daklijn van het achterhuis bekleed met zinken losanges. De berging tegen de achtergevel heeft een plat dak, waarop een dakterras.
De stalling tegen de rechter zijgevel heeft een lessenaarsdak met rode muldenpannen. Bakgoten.
Het pand is opgetrokken in baksteen, gemetseld in kruisverband. Het voorhuis kenmerkt zich door de toepassing van gele en rode baksteen in het siermetselwerk, geglazuurde dorpel- en profielstenen. Hardsteen. Een serre met houten kolommen. Smeedijzeren hekwerken en ankers.
De VOORGEVEL telt vier traveeën over twee bouwlagen. Deze bouwlagen worden onderling gescheiden door dorpellijsten. De segmentboogvormige venster- en deurlijsten hebben meervoudig getrapt metselwerk met rood-gele vulstukvlechtingen. Groen geglazuurde dorpelvlakken. De gevel wordt bekroond door een trapgevel. In de derde as van de eerste bouwlaag bevindt zich de rechthoekige houten entreedeur, voorzien van een verticaal ingedeeld bovenlicht. De entree is bereikbaar via een klein bordes met aan weerszijden vier hardstenen treden en voorzien van een balustrade van decoratief smeedwerk. Onder het bordes bevindt zich de toegang naar de voormalige lagerkelders. Boven de entree een klein balkon met een balustrade van decoratief smeedwerk en een vlaggenmast. Rechts en links naast de entree respectievelijk één, van origine dubbel rechthoekig houten kruiskozijn en twee rechthoekige houten kruiskozijnen, waarvan enkel de verticale indeling in de bovenlichten resteert. In de tweede laag twee rechthoekige houten kruiskozijnen, een rechthoekige dubbele houten balkondeur met verticaal ingedeeld bovenlicht en een rechthoekig dubbel houten kruiskozijn. De uitkragende trapgevel heeft door ezelsruggen gedekte trappen. Drie in hoogte variërende, gedeeltelijk blinde vensterlijsten, waarin twee horizontaal ingedeelde rechthoekige houten vensters alsmede een rechthoekig houten kruiskozijn. Aan weerszijden van deze vensterlijsten twee blinde oeil-de-boeuf vensters met gekleurd figuratief siermetselwerk.
De onregelmatig ingedeelde linker ZIJGEVEL van het voorhuis wordt in de eerste bouwlaag gedomineerd door een aanzienlijke serre onder een plat met overstek op houten consoles. De vensters van deze serre worden met uitzondering van de bovenlichten afgeschermd door een trespa-beplating. De serre heeft geornamenteerde houten kolommen, waartussen decoratieve zwikken met bovenlichten. Rechts van deze serre de etalage, links een rechthoekig houten T-venster en een smalle houten paneeldeur met verticaal ingedeeld bovenlicht en glas-in-lood. In de tweede laag twee rechthoekige houten T-vensters. Trapsgewijs uitgemetselde segmentboogvormige venster- en deurlijsten met tweekleurig siermetselwerk in de vulstukken. De vensters in de linker zijgevel zijn voorzien van rolluiken. De entreedeur is bereikbaar via vijf hardstenen treden. De gevel wordt beëindigd door een kroonlijst met blok- en muizentanddecoraties. De linker ZIJGEVEL van het oude achterhuis is onregelmatig ingedeeld. In de plint, bij de aansluiting op het voorhuis, een segmentboogvormige blinde houten deur die toegang geeft tot de kelders. In de eerste laag drie rechthoekige vensters, aan het oog onttrokken door rolluiken. Boven het middenvenster een uitkragend trapgeveltje met ezelsruggen en een oeil-de-boeuf venster. Een rechthoekig venster met bovenlicht in een segmentbooglijst met vulstuk, voorzien van een rolluik. Boven het linker venster is, onder een in het dak ingestoken plat, een breed dubbel houten kruiskozijn met horizontaal ingedeelde zijlichten en glas-in-lood bovenlichten geplaatst. De kroonlijst met blok- en muizentanddecoraties wordt hierdoor onderbroken. De achter het huis gebouwde berging risaleert enigszins ten opzichte van het achterhuis en heeft een geknikte bakstenen zijgevel. In de vrijgebleven achtergevel boven de berging, voorzien van vlechtingen, bevinden zich een rechthoekig T-venster en een balkondeur met rolluiken. De deur geeft toegang tot het in de jaren dertig op de berging aangebracht dakterras met balustrade. De rechter ZIJGEVEL van het voorhuis is onregelmatig ingedeeld. In de eerste laag een dichtgemetselde segmentboogvormige vensterlijst en een halfrond stalen venster met kleine roedeverdeling. Centraal in de tweede laag het roosvenster van het trappenhuis, waarnaast - boven het lessenaarsdak van de schuur - een segmentboogvormig vensterkozijn met tweevoudig verticaal ingedeeld bovenlicht en kleine roedeverdeling in de glaspanelen. De rechter zijgevel wordt beëindigd door een kroonlijst met blok- en muizetanddecoraties. De inrijpoort van de SCHUUR ANNEX STALLING onder lessenaarsdak is vernieuwd, de oude poort wordt in de schuur bewaard. De vrijgebleven rechter zijgevel van de schuur is met uitzondering van een aantal kleine venstertjes vrijwel blind. De bij het pand behorende tuin vult de open ruimte tussen de linkergevelzijde en de kruising van Voorstad en Parklaan/Haspelsestraat. Deze tuin wordt omgeven door de restanten van een opmerkelijke ERFSCHEIDING. Deze bestaat uit een bakstenen tuinmuur met kantelen en boogfriezen, waarop restanten van een later aangebracht smeedijzeren hekwerk. Deze tuinmuur wordt aan de zijde van de Voorstad onderbroken door een entree waarvan de vormgeving refereert aan een kasteelpoort. Deze poort was oorspronkelijk voorzien van een valbruggetje, dat na de overkluizing van de door de stad lopende beek is vervangen. Deze poort bestaat uit een tweetal achthoekige smalle torens met leien spitsen en smeedijzeren nokornamenten. Tussen de torens een rondboogvormige poortopening. Boven de poortopening een in de torens doorlopende frieslijst. De tuinmuur wordt aan de Parklaanzijde beëindigd door een ronde hoektoren met kegeldak. De toren op de hoek van de Voorstad en de Parklaan alsmede de toren vóór de serre aan de linker zijgevel zijn verdwenen.
In het INTERIEUR van het pand bestaat er een aanzienlijk niveauverschil tussen voor- en achterhuis. De indeling van het voorhuis, gekenmerkt door een centrale gang, waarop aan weerszijden de vertrekken en het trappenhuis uitkomen, is vrijwel ongewijzigd bewaard gebleven. De schuifdeuren tussen de kamers-en-suite, thans winkelruimte, zijn verwijderd, maar worden elders bewaard. De indeling van het achterhuis is in de jaren dertig van de twintigste eeuw geheel vernieuwd en als zodanig nog herkenbaar. In het interieur van het voorhuis zijn onder meer van belang de centrale gang op de begane grond met polychrome tegels, gangbogen met aanzetten op consoles en kooflijsten; de plafonds met gestucte kooflijsten; de enkele en dubbele paneeldeuren in lijsten; de marmeren haardmantels, het trappenhuis met lichtinval; in de serre een wandschildering van drie bij twee meter, voorstellende een gezicht op een Noors fjord, alsmede glas-in-lood bovenlichten met bouwjaaraanduiding 1905 en referenties aan het wijnhandelaarschap van Nicolaas Rutten; de onder het voor- en achterhuis gelegen lagerkelders met deels gesausde bakstenen tongewelven.
Waardering
Het woonhuis is van cultuurhistorische betekenis als uitdrukking van een lokale sociaal-economische en een typologische ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de bouwstijl, de hoogwaardige esthetische kwaliteiten, materiaalgebruik, ornamentiek en de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur. Het pand is vanwege de situering sterk verbonden met de ontwikkeling cq. uitbreiding van Sittard, is van grote betekenis voor het aanzien van de stad en beschikt over een historisch-ruimtelijke relatie met de inmiddels overkluisde, door de stad lopende beek.
Het woonhuis heeft samengestelde delen met een architectonische gaafheid, die varieert van beperkt (het achterhuis) tot aanzienlijk (het voorhuis en de oude lagerkelders). Het geheel is van groot belang voor de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving. Bovendien beschikt het pand over een aanzienlijke architectuurhistorische, typologische en functionele zeldzaamheidswaarde. Het woonhuis vertegenwoordigt een algemeen belang vanwege het geheel van voornoemde waarden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RESIDENTIAL HOUSE with conservatory, 1905, in a traditional style influenced by Eclecticism. Realized on commission of the wine merchant Nicolaas Rutten. The building was constructed on eighteenth-century lower cellars, which extend beneath the originally eighteenth-century rear house, which underwent major alterations both in 1905 and in the nineteen-thirties. Against the rear facade and along the right side facade of this rear house, a storage room and a shed with stable were built respectively in 1905.
Description
Former residential house with lower cellars and two storeys on an elongated rectangular floor plan, in transverse direction relative to the Voorstad. Against the rear facade a storage room of one storey under a flat roof, which is connected to the stable built against the right side facade.
The front house is covered by a gabled roof with red Dutch concrete tiles, screened from view on the street side by a stepped gable. Two slender, raised chimneys with decorative mouldings on the left roof slope, one on the right roof slope. The rear house likewise has a gabled roof with Dutch concrete tiles, but has a considerably lower ridge height. On the left roof slope, behind the small stepped gable, an embedded roof structure whose slates have been replaced by bitumen and a small chimney. The rear facade plane of the front house is above the roof line of the rear house clad with zinc lozenges. The storage room against the rear facade has a flat roof, on which a roof terrace.
The stable against the right side facade has a half-hipped roof with red half-round tiles. Roof gutters.
The building is constructed in brick, laid in English bond. The front house is characterized by the use of yellow and red brick in the decorative brickwork, glazed sill and profile stones. Hard stone. A conservatory with wooden columns. Wrought-iron railings and wall anchors.
The FRONT FACADE comprises four bays over two storeys. These storeys are separated from each other by sill mouldings. The segmental arch-shaped window and door mouldings have multiple stepped brickwork with red-yellow mortar infill patterns. Green glazed sill planes. The facade is crowned by a stepped gable. In the third axis of the first storey is the rectangular wooden entrance door, provided with a vertically divided fanlight. The entrance is accessible via a small stoop with four hard stone steps on either side and provided with a balustrade of decorative wrought iron. Beneath the stoop is the entrance to the former lower cellars. Above the entrance a small balcony with a balustrade of decorative wrought iron and a flagstaff. To the right and left of the entrance respectively one, originally double rectangular wooden cross window and two rectangular wooden cross windows, of which only the vertical division in the fanlights remains. In the second storey two rectangular wooden cross windows, a rectangular double wooden balcony door with vertically divided fanlight and a rectangular double wooden cross window. The projecting stepped gable has steps covered by crow's back moulding. Three windows of varying height, some blind, wherein two horizontally divided rectangular wooden windows as well as one rectangular wooden cross window. On either side of these window mouldings two blind oculus windows with coloured figural decorative brickwork.
The irregularly divided left SIDE FACADE of the front house is dominated in the first storey by a considerable conservatory under a flat roof with overhang on wooden corbels. The windows of this conservatory are, with the exception of the fanlights, screened by trespa cladding. The conservatory has ornamented wooden columns, between which decorative spandrels with fanlights. To the right of this conservatory the display window, to the left a rectangular wooden T-window and a narrow wooden panel door with vertically divided fanlight and leaded glass. In the second storey two rectangular wooden T-windows. Progressively built up segmental arch-shaped window and door mouldings with two-coloured decorative brickwork in the mortar infills. The windows in the left side facade are provided with roller shutters. The entrance door is accessible via five hard stone steps. The facade is terminated by a cornice with block and tooth mouldings. The left SIDE FACADE of the old rear house is irregularly divided. In the plinth, at the junction with the front house, a segmental arch-shaped blind wooden door giving access to the cellars. In the first storey three rectangular windows, screened from view by roller shutters. Above the central window a projecting small stepped gable with crow's back moulding and an oculus window. A rectangular window with fanlight in a segmental arch moulding with infill, provided with a roller shutter. Above the left window, beneath an embedded flat roof, a wide double wooden cross window with horizontally divided sidelights and leaded glass fanlights has been placed. The cornice with block and tooth mouldings is interrupted by this. The storage room built behind the house projects somewhat relative to the rear house and has a bent brick side facade. In the remaining rear facade above the storage room, provided with infill patterns, are a rectangular T-window and a balcony door with roller shutters. The door provides access to the roof terrace with balustrade applied to the storage room in the nineteen-thirties. The right SIDE FACADE of the front house is irregularly divided. In the first storey a bricked-up segmental arch-shaped window moulding and a semicircular steel window with small glazing bars. Centrally in the second storey the staircase window of the stairwell, next to which - above the half-hipped roof of the shed - a segmental arch-shaped window frame with double vertically divided fanlight and small glazing bars in the glass panes. The right side facade is terminated by a cornice with block and tooth mouldings. The carriage entrance of the SHED WITH STABLE under half-hipped roof has been renewed, the old gate is kept in the shed. The remaining right side facade of the shed is, with the exception of a number of small windows, almost entirely blank. The garden belonging to the property fills the open space between the left side facade and the intersection of Voorstad and Parklaan/Haspelsestraat. This garden is surrounded by the remains of a remarkable BOUNDARY WALL. This consists of a brick garden wall with crenellations and arch friezes, on which remains of a later applied wrought-iron railing. This garden wall is interrupted on the Voorstad side by an entrance whose design refers to a castle gate. This gate was originally provided with a drawbridge, which after the covering of the stream running through the city was replaced. This gate consists of two octagonal narrow towers with slate spires and wrought-iron roof ornaments. Between the towers a semicircular arch-shaped gate opening. Above the gate opening a frieze moulding running through the towers. The garden wall is terminated on the Parklaan side by a round corner tower with conical roof. The tower at the corner of Voorstad and Parklaan as well as the tower in front of the conservatory on the left side facade have disappeared.
In the INTERIOR of the property there is a considerable level difference between front and rear house. The layout of the front house, characterized by a central corridor, on which the rooms and the stairwell open on either side, has been preserved virtually unchanged. The sliding doors between the adjoining rooms, now shop space, have been removed, but are kept elsewhere. The layout of the rear house was completely renewed in the nineteen-thirties and remains recognizable as such. In the interior of the front house are notably important the central corridor on the ground floor with polychrome tiles, corridor arches with corbel supports and cove mouldings; the ceilings with stuccoed cove mouldings; the single and double panel doors in mouldings; the marble fireplace mantels, the stairwell with light admission; in the conservatory a mural painting of three by two metres, representing a view of a Norwegian fjord, as well as leaded glass fanlights with construction year indication 1905 and references to the wine merchant profession of Nicolaas Rutten; the lower cellars located beneath the front and rear house with partly sealed brick barrel vaults.
Valuation
The residential house is of cultural-historical significance as an expression of a local socio-economic and a typological development. The architectural-historical values are determined by the building style, the high-quality aesthetic qualities, material use, ornamentation and the particular coherence between exterior and interior. The property is by virtue of its location strongly connected with the development c.q. expansion of Sittard, is of great significance for the townscape and possesses a historical-spatial relationship with the meanwhile covered stream running through the city.
The residential house has composite parts with architectural integrity, which varies from limited (the rear house) to considerable (the front house and the old lower cellars). The whole is of great importance for the structural and visual integrity of the urban environment. Moreover, the property possesses considerable architectural-historical, typological and functional rarity value. The residential house represents a general interest by virtue of the whole of aforementioned values.
Nearby in the register
- Woonhuis, Rijksweg Zuid 10Woonhuisunder 1 mi
- St. JozefschoolOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Kantoorwoning, Parklaan 15Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Begijnenhofstraat 6Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.