Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Agricolastraat 144
Sittard, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1924
- Address
- Agricolastraat 144, 6131 JX Sittard (Sittard-Geleen 31) (and others)
- Place
- Sittard
- Municipality
- Sittard-Geleen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.99307, 5.86573
- Part of complex
- 521578
- Monument number
- 521595
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "60 Sittard" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Zes HERENHUIZEN onder één kap, 1924, gebouwd voor de huisvesting van de middenstand, als onderdeel van het villaparkje rondom het Julianaplein. Gebouwd in een traditionele, door het Expressionisme beïnvloede stijl naar een ontwerp van architect N. Ramakers te Sittard, in opdracht van de vereniging Woningzorg. De herenhuizen van deze vereniging zijn, in vergelijking met de voor rekening van architect Ramakers gebouwde panden aan de Emmastraat, Jubileumstraat, Schuttestraat en het Jubileumplein, relatief sober van uitvoering.
UITGESLOTEN van bescherming zijn de rolluiken aan de achtergevel van Agricolastraat 146 en 150; de voorgevelzonwering van Agricolastraat 146 en 150; de bijgebouwde garage, de aangebouwde veranda en de voorgevelzonwering van Agricolastraat 154.
Omschrijving
Een in het zuidelijke deel van het complex Julianaplein e.o. gesitueerde blok met zes herenhuizen onder één kap van het gecombineerde type ABBBBA. Elk pand heeft twee BOUWLAGEN alsmede een gedeeltelijke souterrainverdieping. De hoekpanden van het type A hebben een in hoofdvorm rechthoekige PLATTEGROND, die aan de vrije gevelzijden is voorzien van een uitbouw van één laag. De tussenpanden van het type B hebben een in hoofdvorm rechthoekige plattegrond, met tweegewijs een gezamenlijke uitbouw aan de achtergevel.
Het geheel wordt gedekt door een SCHILDDAK, waarvan de noklijn evenwijdig aan het Julianaplein loopt. Aanzienlijke overstekken annex luifelgoten. Van de zes oorspronkelijke nokschoorstenen resteren er nog vier.
De oorspronkelijk per twee panden gecombineerde smalle dakkapellen met overstek op het voor- en achterdakvlak zijn nog aanwezig. De horizontale vensterindeling van de dakkapelvensters op het voordakvlak is bij Agricolastraat 148, 150, 152 en 154 verloren gegaan; op het achterdakvlak hebben Agricolastraat 154, 150 en 148 een dakkapel met verticaal ingedeeld vensterkozijn. De horizontale indeling van de dakkapelvensters is bij Agricolastraat 144 en 146 bewaard gebleven. De dakkapel van Agricolastraat 150 heeft geen horizontale indeling meer.
De oorspronkelijke rode Tuile du Nord-pannen zijn vervangen door grijze of rode Hollandse betonpannen.
De herenhuizen hebben een gewapend betonnen fundering en zijn opgetrokken in rode en gele baksteen, gemetseld in halfsteens verband. Een rode bakstenen plint met rollaag. De in gele baksteen opgetrokken eerste bouwlaag met geprofileerde rollaag loopt door tot onder de vensters van de tweede bouwlaag. Deze tweede laag is enigszins ingesnoerd ten opzichte van de eerste laag en wordt gekenmerkt door verdiept gelegen horizontale lijsten en kleine pilasters aan weerszijden van de vensters. De gevel wordt onder de luifelgoot beëindigd door een betonnen band. Doorlopende betonlatei boven de erkers.
De VOORGEVEL is symmetrisch ingedeeld. De herenhuizen hebben paarsgewijs een tot aan de vensters van de tweede laag risalerend geveldeel, dat boven de erkerlatei smaller wordt en aan weerszijden over de gehele hoogte trapsgewijs is uitgemetseld. In dit risaliet zijn onder een doorlopende latei de erkers geplaatst. Deze erkers hebben rechthoekige, oorspronkelijk houten vensterkozijnen, aan weerszijden voorzien van onder een schuine hoek geplaatste zijlichten. De oorspronkelijke horizontale roedeverdeling van deze zijlichten is bij geen van de panden meer aanwezig. Boven het risaliet heeft elk van de panden twee rechthoekige, oorspronkelijk houten, verticaal ingedeelde vensters. Agricolastraat 144 en 154 hebben in de voorgevel een klein rechthoekig trappenhuisvenster.
De tweegewijs toegepaste risalerende voorgeveldelen worden afgewisseld door de bij de tussenpanden van het type B behorende gecombineerde portieken. Deze portieken hebben, onder een doorlopende betonlatei, twee verdiept geplaatste rechthoekige, grotendeels niet-authentieke voordeuren. De portiekbordessen hebben oorspronkelijk een rood-witte betegeling. In de traptrede voor het bordes zijn de roosters van de souterrainopeningen geplaatst. In de tweede laag boven dit portiek, hoog onder het dakoverstek, heeft elk tussenpand een van oorsprong houten, rechthoekig verticaal ingedeeld venster. De ZIJGEVELS van de hoekpanden van het type A zijn herkenbaar aan een uitbouw van één laag onder plat met balkon. Deze uitbouwen hebben een oorspronkelijk aan de voor- en achterzijde opengewerkt portiek, waarbij een hoekkolom de betonplaat van het balkon ondersteunt. In deze portieken waren, in de zijgevel van het hoofdvolume, oorspronkelijk de rechthoekige houten paneelvoordeur en de rechthoekige houten keukendeur met horizontale indeling van het glaspaneel geplaatst. Naast de voordeuren een rechthoekig houten toiletvenstertje. De uitbouwen zijn onder de betonplaat van het balkon voorzien van horizontale profiellijsten, die tot in het metselwerk van de portiekkolommen worden voortgezet. Centraal in dit geveldeel een reeks van drie smalle houten vensters, oorspronkelijk met horizontale roedeverdeling. De balkonbalustraden hebben getrapt verticaal metselwerk op de hoeken. Hoog onder het dakoverstek is in de zijgevel van de tweede laag een rechthoekig houten drieruits trappenhuisvenster geplaatst, aan elke zijde geflankeerd door een rechthoekige, van oorsprong dubbele houten balkondeur. Het portiek van Agricolastraat 144 is aan de voorzijde gedicht door een ongeleed vensterkozijn. De rechthoekige houten voordeur is vervangen. Uit de drie smalle horizontale vensters is de horizontale roedeverdeling verdwenen. Aan de achterzijde is het portiek aan de buitenzijde gedicht door een vensterkozijn met kleine roedeverdeling, in de portiekopening is een rechthoekige houten keukendeur met glaspaneel geplaatst.
Het portiek van Agricolastraat 154 is ingrijpend gewijzigd. Onder de betonvloer annex latei is de eerste bouwlaag grotendeels vernieuwd in rode baksteen en enigszins verlengd ten opzichte van het oude bouwvolume. In de nieuwe zijgevel zijn twee rechthoekige, ongelede houten vensters geplaatst. De oorpspronkelijke portiekopening aan de buitenzijde gedicht door een rechthoekig vensterkozijn. De rechthoekige houten deur is vernieuwd. In de tweede laag zijn het drievoudige trappenhuisvenster en de twee balkondeuren, met een gewijzigde indeling, bewaard gebleven.
De ACHTERGEVELS van de vier tussenpanden van het TYPE B hebben van origine een paarsgewijs gecombineerde keukenuitbouw met balkon, waarvan de balustrade doorloopt tot onder de vensters van de tweede laag. In de eerste bouwlaag is dit uitgebouwde geveldeel per pand voorzien van een rechthoekig houten keukenvenster, oorspronkelijk verticaal ingedeeld, met een drievoudige horizontale indeling van de glaspanelen. Onder dit venster een rode strek. In het afgeschuinde gevelvlak van de keukenuitbouw een rechthoekige keukendeur, oorspronkelijk uitgevoerd in hout en voorzien van een vijfvoudige horizontale indeling van het glaspaneel. Aan weerszijden van deze keukenuitbouwen een uit vier panelen bestaande tuindeur, waarin de zijpanelen oorspronkelijk een vijfvoudige horizontale indeling hebben. Boven de eerste laag, steunend op de erfafscheidingen en een kolom, een terrasoverkapping. De erfscheidingen en draagkolommen zijn opgetrokken in rode en gele baksteen en voorzien van horizontale profiellijsten.
In de tweede laag een aan weerszijden trapsgewijs uitgemetselde balkonbalustrade. De gecombineerde balkons zijn voorzien van een bakstenen scheidingswand en toegankelijk via rechthoekige houten balkondeuren. Daarnaast een reeks van vier gekoppelde rechthoekige houten vensters.
De achtergevels van Agricolastraat 146 en 148 zijn in de eerste laag wit gesausd en verkeren, met uitzondering van de indeling en/of roedeverdeling in het keukenvenster en de tuindeuren, in vrijwel authentieke staat. De achtergevel van Agricolastraat 150 is in de eerste laag wit gesausd. De tuindeuren zijn vervangen door een schuifpui, in de keukenvenster en -deur zijn de indelingen en roedeverdelingen niet meer aanwezig. De achtergevel van Agricolastraat 152 is in de eerste laag wit gesausd, de indeling cq. roedeverdeling in het keukenvenster en de tuindeuren is verdwenen. De hoekpanden van het TYPE A hebben in de eerste laag van de achtergevel een van origine rechthoekig houten keukenvenster onder een betonlatei, met verticale indeling en drievoudige horizontale indeling van de glaspanelen. Onder dit venster, in aansluiting op de rode bakstenen plint, een rode bakstenen strek. Naast dit venster een aanzienlijke, rechthoekige houten tuindeur van vier panelen, waarvan de zijpanelen waren voorzien van een vijfvoudige horizontale indeling. Boven deze tuindeur een houten overkapping, rustend op de scheidingsmuur en een baksteen kolom, beiden met horizontale profielranden. In de tweede laag, hoog onder het dakoverstek, een aaneengesloten reeks van vier rechthoekige houten vensters.
De achtergevel van Agricolastraat 144 is, met uitzondering van de indeling van het keukenvenster en de roedeverdeling in de tuindeuren, gaaf bewaard gebleven. In de achtergevel van Agricolastraat 154 worden de tuindeuren aan het oog onttrokken door de aangebouwde veranda. Op de plaats van het oorspronkelijke keukenvenster is een rechthoekige houten deur met glaspaneel en zijlicht geplaatst. Daarboven, in de tweede laag en naast de oorspronkelijke viervoudige vensterreeks, een rechthoekig ongeleed houten venster.
De voortuinen worden omgeven door de oorspronkelijke bakstenen erfscheiding met smeedijzeren profiellijst.
De INTERIEURindeling van deze panden is in verschillende mate, maar beperkt gewijzigd. Er zijn geen schuifdeuren meer aanwezig tussen de kamers-en-suite bij Agricolastraat 144, 146 en 148, maar deze panden zijn voor het overige vrijwel in tact; er zijn wel nog schuifdeuren aanwezig bij Agricolastraat 148 en 152, maar bij beide panden is een deuropening tussen gang en woonkamer gedicht; de indeling van 154 is ten dele gewijzigd vanwege een interne verbouwing in het keukengedeelte.
Waardering
De herenhuizen van het complex rondom het Julianaplein zijn van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-maatschappelijke en typologische ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de bouwstijl en de funderingstechniek. De panden zijn van groot belang voor het oeuvre van architect N. Ramakers, beschikken over aanzienlijke esthetische kwaliteiten en zijn van belang vanwege de expressieve ornamentiek. Beide herenhuizen vormen een essentieel onderdeel van het complex rondom het Julianaplein, zijn vanwege de situering ten zeerste verbonden met de uitbreiding en ontwikkeling van Sittard, zijn van betekenis voor het aanzien van de stad en beschikken over een historisch-ruimtelijke relatie met de parkachtige omgeving en de bodemgesteldheid ter plaatse. De panden beschikken over een redelijke mate van architectonische gaafheid en zijn van belang in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de bebouwde omgeving. Bovendien beschikken beide herenhuizen in bovenregionaal perspectief over een redelijke architectuurhistorische en een hoge typologische en functionele zeldzaamheidswaarde.
De herenhuizen vertegenwoordigen een algemeen belang vanwege het geheel aan voornoemde waarden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Six townhouses under one roof, 1924, built for the housing of the middle classes, as part of the small villa park around Julianaplein. Built in a traditional style influenced by Expressionism to a design by architect N. Ramakers of Sittard, commissioned by the association Woningzorg. The townhouses of this association are, in comparison with the properties built on account of architect Ramakers on Emmastraat, Jubileumstraat, Schuttestraat and Jubileumplein, relatively sober in execution.
EXCLUDED from protection are the roller shutters on the rear facade of Agricolastraat 146 and 150; the front facade sun shading of Agricolastraat 146 and 150; the added garage, the attached veranda and the front facade sun shading of Agricolastraat 154.
Description
A block situated in the southern part of the complex Julianaplein e.o. with six townhouses under one roof of the combined type ABBBBA. Each property has two storeys as well as a partial basement storey. The corner properties of type A have a rectangular plan form in main outline, which is provided with an extension of one storey on the free facade sides. The intermediate properties of type B have a rectangular plan form in main outline, with in pairs a shared extension on the rear facade.
The whole is covered by a hipped roof, of which the ridge line runs parallel to Julianaplein. Considerable overhangs together with gutter eaves. Of the six original roof ridge chimneys, four remain.
The narrow roof dormers originally combined in pairs with overhang on the front and rear roof planes are still present. The horizontal glazing bar division of the roof dormer windows on the front roof plane has been lost at Agricolastraat 148, 150, 152 and 154; on the rear roof plane Agricolastraat 154, 150 and 148 have a roof dormer with vertically glazed window frame. The horizontal division of the roof dormer windows has been preserved at Agricolastraat 144 and 146. The roof dormer of Agricolastraat 150 no longer has horizontal division.
The original red Tuile du Nord roof tiles have been replaced by grey or red Dutch concrete roof tiles.
The townhouses have a reinforced concrete foundation and are built up in red and yellow brick, laid in half-brick bond. A red brick plinth with rollmoulding. The first storey built up in yellow brick with profiled rollmoulding runs through to below the windows of the second storey. This second layer is somewhat recessed in relation to the first layer and is characterized by recessed horizontal mouldings and small pilasters on either side of the windows. The facade is terminated under the gutter eaves by a concrete band. Continuous concrete lintel above the bay windows.
The FRONT FACADE is symmetrically arranged. The townhouses are arranged in pairs with a risalite on the facade rising to the windows of the second storey, which becomes narrower above the oriel moulding and is stepped in brick on both sides over the full height. The oriels are placed in this risalite beneath a continuous moulding. These oriels have rectangular, originally wooden window frames, provided on both sides with side lights placed at an oblique angle. The original horizontal glazing bars of these side lights are no longer present on any of the properties. Above the risalite, each property has two rectangular, originally wooden, vertically divided windows. Agricolastraat 144 and 154 have a small rectangular staircase window in the front facade.
The risalite facade sections applied in pairs are alternated by the combined porches belonging to the intermediate properties of type B. These porches have, beneath a continuous concrete moulding, two recessed rectangular, largely non-authentic front doors. The porch landings originally had a red-and-white tile finish. In the step tread in front of the landing are placed the grilles of the basement openings. In the second storey above this porch, high under the roof overhang, each intermediate property has an originally wooden, rectangular vertically divided window. The SIDE FACADES of the corner properties of type A are recognisable by a single-storey extension with a flat roof and balcony. These extensions have an originally open porch on the front and rear sides, with a corner column supporting the concrete slab of the balcony. In these porches were originally placed, in the side facade of the main volume, the rectangular wooden panelled front door and the rectangular wooden kitchen door with horizontal glazing bar division. Next to the front doors a small rectangular wooden toilet window. The extensions are provided beneath the concrete slab of the balcony with horizontal profile mouldings, which are continued into the brickwork of the porch columns. Centrally in this facade section a series of three narrow wooden windows, originally with horizontal glazing bars. The balcony balustrades have stepped vertical brickwork at the corners. High under the roof overhang is placed in the side facade of the second storey a rectangular wooden three-light staircase window, flanked on each side by a rectangular, originally double wooden balcony door. The porch of Agricolastraat 144 is sealed on the front side by an unmoulded window frame. The rectangular wooden front door has been replaced. The horizontal glazing bars have disappeared from the three narrow horizontal windows. On the rear side the porch is sealed on the outside by a window frame with small glazing bar division, in the porch opening a rectangular wooden kitchen door with glass panel is placed.
The porch of Agricolastraat 154 has been substantially altered. Beneath the concrete floor and moulding the first storey has been largely renewed in red brick and somewhat extended in relation to the old building volume. In the new side facade two rectangular, unmoulded wooden windows are placed. The original porch opening sealed on the outside by a rectangular window frame. The rectangular wooden door has been renewed. In the second storey the triple staircase window and the two balcony doors, with a modified division, have been retained.
The REAR FACADES of the four middle buildings of TYPE B originally have a pair-wise combined kitchen extension with balcony, of which the balustrade runs down to below the windows of the second storey. In the first storey this extended facade section is provided per building with a rectangular wooden kitchen window, originally vertically divided, with a threefold horizontal division of the glass panes. Below this window a red brick course. In the bevelled facade plane of the kitchen extension a rectangular kitchen door, originally executed in wood and provided with a fivefold horizontal division of the glass pane. On either side of these kitchen extensions a garden door consisting of four panels, in which the side panels originally have a fivefold horizontal division. Above the first storey, resting on the boundary walls and a column, a terrace canopy. The boundary walls and supporting columns are constructed in red and yellow brick and provided with horizontal moulding strips.
In the second storey a balcony balustrade stepped in brickwork on either side. The combined balconies are provided with a brick partition wall and accessible via rectangular wooden balcony doors. Adjacent to this a series of four coupled rectangular wooden windows.
The rear facades of Agricolastraat 146 and 148 are in the first storey whitewashed and, with the exception of the division and/or glazing bars in the kitchen window and the garden doors, in virtually authentic condition. The rear facade of Agricolastraat 150 is in the first storey whitewashed. The garden doors have been replaced by a sliding patio door, in the kitchen window and door the divisions and glazing bars are no longer present. The rear facade of Agricolastraat 152 is in the first storey whitewashed, the division or glazing bars in the kitchen window and the garden doors have disappeared. The corner buildings of TYPE A have in the first storey of the rear facade an originally rectangular wooden kitchen window under a concrete lintel, with vertical division and threefold horizontal division of the glass panes. Below this window, in connection with the red brick plinth, a red brick course. Next to this window a considerable, rectangular wooden garden door of four panels, of which the side panels were provided with a fivefold horizontal division. Above this garden door a wooden canopy, resting on the partition wall and a brick column, both with horizontal moulding edges. In the second storey, high under the roof eaves, a continuous series of four rectangular wooden windows.
The rear facade of Agricolastraat 144 has, with the exception of the division of the kitchen window and the glazing bars in the garden doors, been well preserved. In the rear facade of Agricolastraat 154 the garden doors are concealed from view by the built-on veranda. In place of the original kitchen window a rectangular wooden door with glass pane and side light has been placed. Above this, in the second storey and next to the original four-part window series, a rectangular unglazed wooden window.
The front gardens are surrounded by the original brick boundary wall with wrought-iron moulding strip.
The INTERIOR layout of these properties has been altered to varying degrees, but to a limited extent. There are no longer sliding doors between the en-suite rooms at Agricolastraat 144, 146 and 148, but these properties are otherwise virtually intact; sliding doors are still present at Agricolastraat 148 and 152, but at both properties a doorway between the hallway and living room has been closed; the layout of 154 has been partially altered due to internal renovation in the kitchen section.
Valuation
The townhouses of the complex around the Julianaplein are of cultural-historical value as a distinctive expression of a social and typological development. The architectural-historical values are determined by the building style and foundation technique. The properties are of great importance for the oeuvre of architect N. Ramakers, possess considerable aesthetic qualities and are of significance because of the expressive ornamentation. Both townhouses form an essential part of the complex around the Julianaplein, are by virtue of their location intimately connected with the expansion and development of Sittard, are of importance for the appearance of the city and possess a historical-spatial relationship with the park-like surroundings and the soil conditions on site. The properties possess a reasonable degree of architectural integrity and are of importance in relation to the structural and visual integrity of the built environment. Furthermore, both townhouses possess from a supraregional perspective a reasonable architectural-historical value and a high typological and functional rarity value.
The townhouses represent a general interest because of the totality of the aforementioned values.
Nearby in the register
- Woonhuis, Agricolastraat 140Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Agricolastraat 156Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Julianaplein 19Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Schuttestraat 16Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.