Rijksmonumentenregister · Netherlands
Klooster, Jezuïetenplein 33
Oudenbosch, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Klooster, kloosteronderdl
- Function
- Klooster
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1890
- Address
- Jezuïetenplein 33, 4731 HX Oudenbosch (Halderberge 30)
- Place
- Oudenbosch
- Municipality
- Halderberge
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.58805, 4.52884
- Part of complex
- 521533
- Monument number
- 521534
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
KLOOSTERGEBOUW, thans hotel, ontworpen in 1890 door Nicolaas Molenaar in een mengeling van Neo-Renaissance en Neo-Gotische stijl als philosophicum van de paters jezuïeten en vervolgens in gebruik als klooster voor de Paters van de Heilige Familie en als broederhuis van de Broeders van Saint Louis. Gelegen op een breed perceel achter het entreegebouw aan de Markt en hiermee verbonden door een in 1971 deels gesloopte gang, waarin een bibliotheekruimte. Van deze gang wordt alleen de bibliotheek beschermd. Met Saint Louis heeft dit complex de verborgen ligging achter de marktwand gemeen, een ligging die door de verbouw van het entreegebouw een zekere verandering heeft ondergaan.
Omschrijving.
Twee- en drielaags kloostergebouw, opgetrokken uit baksteen met speklagen en ornamenten van natuursteen, afgedekt met afgeplatte schilddaken en een zadeldak, gedekt met ruberoidleien. Het gebouw bestaat uit drie bouwdelen. Aan de oostzijde de kapelvleugel, in het midden een vleugel met de voormalige recreatiezaal en aansluitend een westvleugel met voormalige paterskamers. Deze vleugels worden verbonden door een beglaasde gang aan de noordzijde. De kapelvleugel telt vier traveeën, heeft op de begane grond de voormalige refter en hierboven de eenbeukige kapel. Aan de zuidzijde beneden een cordonlijst en hoge kruisramen met persiennes onder korfbogen met siermetselwerk. Boven een cordonlijst drie hoge raamnissen met beneden gekoppelde en deels beglaasde lancetvormige nissen en daarboven respectievelijk twee- en vierdelige natuurstenen raamtraceringen met zespassen, gevuld met eenvoudig glas-in-lood.
Hierboven een topgevel met deklijst en klimmende spitsboognissen. Op de zuidwesthoek een overhoekse steunbeer en op de zuidoosthoek een ronde traptoren met veelhoekige spits. De zijgevels hebben een vergelijkbare indeling, waarbij ze gedeeltelijk schuil gaan achter de aansluitende vleugels. De hoge, tweedelige kapelramen sluiten via dwarskappen en topgevels met afdekking en kruisbloemen aan op het zadeldak van de kapel met neo-gotische kapellen. Aan de noordzijde gaat deze vleugel deels schuil achter de galerij, waarbovenuit een gevel met vierdelig, getraceerd spitsboograam met vier- en zespassen en een top met klimmende spitsboognissen en een kruis.
De tussenvleugel telt drie lagen en acht traveeën, waarvan er aan de zuidzijde twee worden ingenomen door een ronde traptoren met aansluitende dienstruimten en aan de noordzijde een laag schuil gaat achter de galerij. Aan de zuidzijde en aan de noordzijde treffen we respectievelijk drie en twee reeksen, door cordons gescheiden zes- en vierruits stolpramen aan, onder boogvelden met driepassen, aan de zuidkant voorzien van persiennes. Smeedijzeren sierankers. Gootlijst op klossen waarboven dakschilden met aan de zuidzijde zes en aan de noordzijde acht dakkapellen. De traptoren met annex telt respectievelijk vijf en zes door cordons aangegeven lagen, voorzien van hoge raamnissen met smalle ramen onder ronde boogvelden. De traptoren wordt afgesloten door een strook kleine ramen en een driepasfries, waarboven een plat dak waarop vroeger een koepel voor de sterrenwacht.
De westelijke vleugel is breder dan de tussenvleugel en telt vijf traveeën, waarvan er aan de zuidzijde een wordt ingenomen door een halfrond uitspringende traptoren met plat, oorspronkelijk voorzien van een balustrade. Aan de zuid- en noordzijde treffen we hier drie reeksen van vier en vijf stolpramen met kleine roedenverdeling onder korfbogen met siermetselwerk. Aan de zuidzijde bevinden zich persiennes. Sierankers en gootlijst op klossen waarboven een afgeplat schilddak met kleine dakkapellen. De zuidgevel heeft een twee traveeën omvattende risaliet met afgeknotte tuitgevel met raam- en blindnissen, bekroond met het IHS-monogram in smeedijzer. De westgevel is geheel bepleisterd en op twee ramen op de begane grond na blind. Ertegen bevindt zich een ca. 1930 opgetrokken trappenhuis.
Aan de noordzijde bevindt zich de eerder genoemde plat afgedekte gang, opgetrokken als houten vakwerk met vullingen van glas en baksteen. Hier treffen we een reeks geëtste glazen met bladmotieven. Het inwendige heeft belangrijke onderdelen van de oude dispositie bewaard. De vier tweelaagse en zeven eenlaagse traveeën tellende beglaasde gang heeft vloeren met ornamentale tegels. Hier bevindt zich de eerste steen met de tekst: 'IHS/ me posuit/ PP. Freder. Heynen s.j./ die XXVII aprilis/ patricinio/ S. Iosephi sancto'. De vier traveeën tellende refter en recreatiezaal op de begane grond hebben de oude, uit ijzeren moerbinten en houten kinderbinten bestaande balklagen en de van panelen voorziene betimmering behouden. De eenbeukige kapel heeft een houten tongewelf met steekkappen. De grote traptoren in de tussenvleugel heeft een zeer bijzondere constructie. In een zware ronde kolom zijn halfronde hardstenen bordessen ingelaten, waarop per verdieping hardstenen steektrappen met smeedijzeren balustrades aansluiten. Bij elke etage heeft de toren een dubbele rondboog, gedragen op een ronde zuil met basement en bladkapiteel. De kleine traptoren in de westvleugel heeft een eenvoudiger constructie met deels zwevende tussenbordessen in hardsteen, smeedijzeren balustrades en kolommen met bladkapitelen die rondbogen per verdieping dragen. De voormalige paterskamers met middengang zijn ca. 1995 twee aan twee gekoppeld.
Het gebouw is via een sterk gewijzigde, uit ca. 1835 daterende gang verbonden met het entreegebouw aan de Markt. In deze aanbouw uit gele baksteen met pilastergeleding, getoogde schuiframen en een schilddak bevindt zich de voormalige bibliotheekzaal, welke eveneens beschermd is. Deze omvat een langgerekte ruimte met koofplafond, boekenkasten en een later aangebrachte galerij op halve hoogte.
Waardering.
Het complex is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van een geestelijke, geografische en typologische ontwikkeling, namelijk de groei van onderwijscongregaties en -orden in de negentiende eeuw en de ontwikkeling van de internaatsarchitectuur; het is van architectuurhistorisch belang vanwege de betekenis voor de geschiedenis van de architectuur en de plaats in het oeuvre van de architect Molenaar; het heeft ensemblewaarden als onderdeel van een groter geheel, de kern van Oudenbosch, dat stedenbouwkundig van nationaal belang is; het is gaaf bewaard gebleven; het is zeldzaam vanwege de combinatie van eerder genoemde kenmerken.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
CONVENT BUILDING, now a hotel, designed in 1890 by Nicolaas Molenaar in a mixture of Neo-Renaissance and Neo-Gothic style as a philosophicum of the Jesuit fathers and subsequently in use as a convent for the Fathers of the Holy Family and as a fraternity house of the Brothers of Saint Louis. Located on a broad plot behind the entrance building at the Markt and connected to it by a corridor partly demolished in 1971, which contains a library space. Only the library from this corridor is protected. With Saint Louis, this complex shares the hidden location behind the market frontage, a location that underwent a certain change due to the renovation of the entrance building.
Description.
Two- and three-storey convent building, constructed of brick with stone banding and ornaments of natural stone, covered with flattened hipped roofs and a gabled roof, covered with ruberoid slates. The building consists of three components. On the east side the chapel wing, in the middle a wing with the former recreation hall and adjoining a west wing with former monks' cells. These wings are connected by a glazed corridor on the north side. The chapel wing comprises four bays, has on the ground floor the former refectory and above this the single-aisle chapel. On the south side below a cordon moulding and tall cross windows with shutters under corbel arches with decorative brickwork. Above a cordon moulding three tall window recesses with below coupled and partially glazed lancet-shaped recesses and above respectively two- and four-part natural stone window traceries with cinquefoils, filled with simple stained glass.
Above this a top gable with coping and climbing pointed-arch recesses. On the southwest corner a corner buttress and on the southeast corner a round staircase tower with polygonal spire. The side facades have a similar arrangement, with them partially concealed by the adjoining wings. The tall, two-part chapel windows connect via transverse ties and top gables with coping and cross finials to the gabled roof of the chapel with neo-gothic chapels. On the north side this wing is partly concealed behind the gallery, from which emerges a facade with four-part, traceried pointed-arch window with four- and cinquefoils and a top with climbing pointed-arch recesses and a cross.
The middle wing comprises three storeys and eight bays, of which on the south side two are occupied by a round staircase tower with adjoining service rooms and on the north side a storey is concealed behind the gallery. On the south side and on the north side we respectively find three and two rows of six- and four-pane casement windows separated by cordons, under arch fields with trifoils, on the south side provided with shutters. Wrought-iron ornamental wall anchors. Gutter moulding on brackets with above roof dormers with on the south side six and on the north side eight roof lights. The staircase tower with annex comprises respectively five and six storeys indicated by cordons, provided with tall window recesses with narrow windows under round arch fields. The staircase tower is concluded by a row of small windows and a trifoil frieze, above which a flat roof on which previously a dome for the observatory.
The western wing is wider than the middle wing and comprises five bays, of which on the south side one is occupied by a semi-circular projecting staircase tower with flat roof, originally provided with a balustrade. On the south and north side we find here three rows of four and five casement windows with small glazing bars under corbel arches with decorative brickwork. On the south side there are shutters. Ornamental wall anchors and gutter moulding on brackets above a flattened hipped roof with small roof lights. The south facade has a risalite comprising two bays with truncated spout gable with window and blind recesses, crowned with the IHS monogram in wrought iron. The west facade is entirely plastered and blind except for two windows on the ground floor. Against it stands a staircase built circa 1930.
On the north side is the aforementioned flatly covered corridor, constructed as timber-framing with infills of glass and brick. Here we find a row of etched glass panes with leaf motifs. The interior has retained important components of the old layout. The glazed corridor comprising four two-storey and seven single-storey bays has floors with ornamental tiles. Here is located the foundation stone with the text: 'IHS/ me posuit/ PP. Freder. Heynen s.j./ die XXVII aprilis/ patricinio/ S. Iosephi sancto'. The refectory and recreation hall on the ground floor comprising four bays have retained the old beam structures consisting of iron tie-rods and wooden secondary beams and the panelled woodwork. The single-aisle chapel has a wooden barrel vault with lunettes. The large staircase tower in the middle wing has a very special construction. In a heavy round column are set semicircular hardstone landings, on which per floor hardstone cantilever stairs with wrought-iron balustrades connect. At each level the tower has a double round arch, supported on a round column with base and leafed capital. The small staircase tower in the west wing has a simpler construction with partly floating intermediate landings in hardstone, wrought-iron balustrades and columns with leafed capitals that carry round arches per level. The former monks' cells with central corridor were coupled in pairs circa 1995.
The building is connected via a substantially altered corridor dating from circa 1835 to the entrance building at the Markt. In this extension of yellow brick with pilaster division, arched sash windows and a hipped roof is located the former library hall, which is also protected. This comprises an elongated space with coffered ceiling, bookshelves and a later-added gallery at half height.
Valuation.
The complex is of general importance. It has cultural-historical significance as a particular expression of a spiritual, geographical and typological development, namely the growth of educational congregations and orders in the nineteenth century and the development of boarding school architecture; it is of architectural-historical significance because of its importance for the history of architecture and the place in the oeuvre of architect Molenaar; it has ensemble values as part of a larger whole, the core of Oudenbosch, which is of national urban planning significance; it has been preserved intact; it is rare because of the combination of the aforementioned characteristics.
Nearby in the register
- Kloostercomplex MarktKlooster, kloosteronderdlunder 1 mi
- Woonhuis, Markt 68Woonhuisunder 1 mi
- Kloostercomplex MarktNijverheidunder 1 mi
- Postkantoor, Markt 42Overheidsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.