Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hoofdstraat 6
Terheijden, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1850 - 1875
- Address
- Hoofdstraat 6, 4844 CE Terheijden (Drimmelen 30)
- Place
- Terheijden
- Municipality
- Drimmelen
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.64185, 4.75391
- Monument number
- 521502
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesInternet ArchiveDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1843 map "Netherlands, Belgium." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Aan de westelijke zijde van de Hoofdstraat gelegen WOONHUIS met naast gelegen KOETSHUIS, gesitueerd in het centrum van het dorp Terheijden. Voorgevel in sobere Eclectische stijl, daterend uit het derde kwart van de 19de eeuw, mogelijk geplaatst voor een in kern wat ouder pand. De gevel heeft een markante hoofdvorm met ingezwenkte top en kroonlijst. Aan de achterzijde bevindt zich een ruime tuin. Het pand heeft in de loop van de tijd enige wijzigingen ondergaan. Het koetshuis aan de rechterzijde is nieuw opgebouwd. De ingang hiervan is nieuw ingevuld. De achtergevel van de woning is nieuw opgeklampt en sluit links aan op een moderne achterbouw. De gevelopeningen binnen deze gevel hebben grotendeels een vernieuwde invulling. De achteringang is deels dichtgemetseld en voorzien van een venster. De serre heeft een nieuwe daklijst. Ook het interieur onderging wijzigingen. Er zijn voor het merendeel nieuwe stucplafonds.
Omschrijving.
Het woonhuis heeft een rechthoekige plattegrond, één bouwlaag en een zolderverdieping, opgenomen binnen een zadeldak met wolfeinden. Het dak is gedekt met gesmoorde oud-Hollandse pannen en wordt op de nokeinden bekroond door wit geschilderde schoorstenen met zinken rookkap, waarvan de voorste bekroond door een koe. Op het linker schild een grote deels gepleisterde, deels bakstenen schoorsteen. De voorgevel is vier traveeën breed en uitgevoerd als een in blokverband gepleisterde gezwenkte lijstgevel met kwartholle zijden. De gevel wordt in horizontale zin geleed door een hardstenen plint en een hoofdgestel met smalle architraaflijst, een glad gepleisterd fries met rozetvormige ornamenten en een geprofileerde houten kroonlijst met geprofileerde consoles. Vensters en ingang zijn voorzien van geprofileerde omlijstingen met afgeronde bovenhoeken en stucdecoratie midden boven. De stucdecoratie boven de ingang heeft de vorm van een bebaarde mannenkop. In de eerste bouwlaag een ingang met hardstenen stoeptreden, ongeprofileerd kozijn met hardstenen neuten en een enkelvoudige paneeldeur met schijnnaald. Hierboven een enkelruits bovenlicht met eenvoudig glas-in-lood en gietijzeren levensboom. Voorts drie vensters met hardstenen lekdorpels met frijnslag, ongeprofileerde kozijnen en zesruits schuiframen. Op de verdieping drie kleinere vensters met hardstenen lekdorpels en vierruits schuiframen. Voor het linker deel van de rechter zijgevel een bakstenen koekoek met smeedijzeren rooster.
Op de rechter zijgevel sluit een vernieuwd koetshuis aan met zadeldak, voorgevel met ingezwenkte top en een fors rondboogkozijn met dubbele koetsdeur en een bovenlicht met spaakvormige roedenverdeling. Het met gesmoorde oud Hollandse pannen gedekte dak van het koetshuis sluit aan de achterzijde aan op een hogere achterbouw, eveneens met zadeldak.
De rechtgesloten achtergevel is nieuw opgeklampt en heeft binnen de gevelopeningen grotendeels een vernieuwde invulling. De linker gevelhelft bevat links een venster met een authentiek kozijn met luiksponning en duimen. Het veelruits raam en dito bovenlicht zijn vernieuwd. Rechts van het venster bevindt zich een voormalige ingang die gewijzigd is tot een venster. Het authentieke kozijn met luiksponning en duimen is ook hier bewaard gebleven. Het authentieke bovenlicht is gevuld met glas-in-lood dat centraal een medaillon bevat met een stadsgezicht. Op de verdieping bevindt zich links een venster en rechts een balkoningang, beide met moderne invulling. Genoemde vensters hebben een bakstenen lekdorpel, het onderste venster heeft bovendien een hardstenen lekdorpel. Tegen de gevel bevindt zich rechts een forse houten serre die voorzien is van een gemetselde sokkel en een plat dak. De serre heeft decoratief gesneden stijlen en aan de bovenzijde een vernieuwde daklijst. Aan de voorzijde bevindt zich een centraal geplaatste ingang met een dubbele enkelruits draaideur met panelen. Boven de ingang bevindt zich een enkelruits bovenlicht. Aan weerskanten bevinden zich telkens twee enkelruits ramen met een enkelruits bovenlicht. De ramen, inclusief de exemplaren binnen de dubbele deur, hebben bovenlangs een drieruits roedenverdeling met geel kathedraalglas. De serre heeft binnen de linkerwang drie identieke ramen als aan de voorzijde, eveneens met drie enkelruits bovenlichten. Alle bovenlichten zijn gevuld met glas-in-lood waarvan sommige met vogelmotieven binnen een medaillon. De rechterwang sluit aan op een uitbouw en heeft boven eveneens drie enkelruits bovenlichten met glas-in-lood. Op de achtergevel van het pand sluit links een moderne uitbouw aan. Het interieur heeft diverse wijzigingen ondergaan maar bevat nog verschillende authentieke elementen. De gang is voorzien van een terrazzovloer met een centraal siermozaïek en mozaïeklijsten. Er zijn arduinen plinten. Het authentieke stucplafond bevat een middenrozet en profiellijsten. De diverse ingangen zijn voorzien van paneeldeuren binnen profiellijsten en hebben houten onderdorpels. De toegang tot de wc-ruimte is voorzien van een arduinen onderdorpel. Hier bevindt zich een originele wc-pot met bijbehorend fonteintje en urinoir, alle uitgevoerd in Delfts Blauw en geleverd door T.C. Brown Westhead Moore & C., gevestigd te Stoke- on-Trent in Engeland (signatuur aan onderzijde fonteintje). Dit sanitair is voorzien van bloem- en vogelmotieven. Binnen de WC-pot staat vermeld VICTORIA. De kamers en suite (links van de gang) bevatten elk een authentieke schoorsteenmantel. In de voorkamer is deze uitgevoerd in grijs marmer, in de achterkamer in zwart marmer. De wand tussen beide kamers is omstreeks het tweede kwart van de twintgste eeuw gewijzigd en voorzien van ramen met sober glas-in-lood. Vanuit de achterkamer is de serre bereikbaar via een dubbele enkelruits schuifdeur. De deuren zijn gevuld met geëtst glas in neorenaissance-trant (vaasmotieven). De ingang bevat bovendien twee enkelruits bovenlichten met sober glas-in-lood. In de serre bevindt zich een decoratieve tegelvloer. De wanden aan weerskanten van de schuifdeuren zijn voorzien van wandschilderingen met vogelmotieven. Ze zijn gesigneerd: A. SPRANGERS. De serre bevat binnen de linker wang (van binnenuit gezien) kasten met kraaldeeldeuren. In de keuken (rechts van de gang) is een decoratieve tegelvloer. De toegang tot het koetshuisgedeelte bevat een achttiende-eeuwse deur met authentiek hang- en sluitwerk alsmede schouderboogpanelen. De kelder bevat een authentieke estrikenvloer.
Waardering.
Het object is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de sociaal-economische ontwikkeling van het westen van Noord-Brabant. Het heeft architectuurhistorische waarde als goed en redelijk gaaf voorbeeld van een middelgrote voorname dorpswoning uit het derde kwart van de 19de eeuw, opvallend door de lijstgevel met gezwenkte zijden, de gave en markante detaillering van ingang en vensters, alsmede door de aanwezigheid van een koetshuis. Het pand heeft kunsthistorische waarde door de aanwezigheid van het opmerkelijke laat 19de-eeuwse sanitair in de toiletruimte dat uitgevoerd werd in Delfts Blauw en geleverd is door een te Stoke-on-Trent, Engeland gevestigde firma (T.C. Brown Westhead Moore & C.). Van een bijzondere waarde zijn bovendien de diverse met vogelmotieven en een stadsgezicht gevulde medaillons binnen het glas-in-lood van de bovenlichten aan de achterzijde van het pand alsmede de 18de-eeuwse keukendeur met schouderboogpanelen. Het object heeft ensemblewaarde vanwege de prominente ligging aan de belangrijkste hoofdas van het dorp Terheijden, waar het tot de gaafst bewaard gebleven historische woningen kan worden gerekend. Het pand vormt een karakteristiek onderdeel van de historische bebouwing langs deze hoofdas.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
A RESIDENTIAL HOUSE with an adjoining COACH HOUSE, located on the western side of the Hoofdstraat, situated in the centre of the village of Terheijden. Front facade in sober Eclectic style, dating from the third quarter of the 19th century, possibly erected in front of a somewhat older building in its core. The facade has a striking main form with incurved top and cornice. On the rear side there is a spacious garden. The building has undergone some alterations over time. The coach house on the right side has been newly rebuilt. Its entrance has been newly filled in. The rear facade of the house has been newly clamped and adjoins on the left a modern rear extension. The facade openings within this facade have mostly been renewed. The rear entrance is partly bricked up and provided with a window. The conservatory has a new roof edge. The interior also underwent alterations. For the most part there are new stucco ceilings.
Description.
The residential house has a rectangular floor plan, one storey and an attic storey, contained within a gabled roof with half-hipped ends. The roof is covered with blackened old-Dutch tiles and is crowned at the ridge ends by white-painted chimneys with zinc rain caps, of which the front is crowned by a cow. On the left gable a large chimney partly rendered, partly of brick. The front facade is four bays wide and executed as an incurved cornice-topped facade rendered in stretcher bond with quarter-round sides. The facade is articulated horizontally by a sandstone plinth and a principal ornament with narrow architrave moulding, a smooth rendered frieze with rosette-shaped ornaments and a moulded wooden cornice with moulded consoles. Windows and entrance are provided with moulded surrounds with rounded upper corners and stucco decoration in the centre above. The stucco decoration above the entrance takes the form of a bearded male head. On the ground storey an entrance with sandstone steps, unmoulded frame with sandstone sides and a single-panelled door with false hinges. Above this a single-light fanlight with simple leaded glass and cast-iron tree of life. Furthermore three windows with sandstone drip moulds with finely dressed finish, unmoulded frames and six-light sash windows. On the upper storey three smaller windows with sandstone drip moulds and four-light sash windows. In front of the left part of the right side facade a brick cuckoo clock with wrought-iron grille.
On the right side facade a renewed coach house adjoins with gabled roof, front facade with incurved top and a substantial round-arched frame with double coach doors and a fanlight with spoke-form glazing bars. The roof of the coach house, covered with blackened old-Dutch tiles, adjoins at the rear to a higher rear extension, also with gabled roof.
The straight rear facade has been newly clamped and has mostly renewed window openings within the facade. The left half of the facade contains on the left a window with an authentic frame with shutter groove and thumbs. The multi-light window and likewise fanlight have been renewed. To the right of the window is a former entrance which has been converted to a window. The authentic frame with shutter groove and thumbs has also been preserved here. The authentic fanlight is filled with leaded glass which contains centrally a medallion with a townscape. On the upper storey on the left is a window and on the right a balcony door, both with modern filling. Said windows have a brick drip mould, the lower window also has a sandstone drip mould. Against the facade on the right is a substantial wooden conservatory which is provided with a rendered base and a flat roof. The conservatory has decoratively carved stiles and at the top a renewed roof edge. On the front there is a centrally placed entrance with a double single-light hinged door with panels. Above the entrance is a single-light fanlight. On either side there are two single-light windows with a single-light fanlight. The windows, including those within the double door, have along the top a three-light glazing bar division with yellow cathedral glass. The conservatory has within the left side three windows identical to those on the front, likewise with three single-light fanlights. All fanlights are filled with leaded glass, some with bird motifs within a medallion. The right side adjoins an extension and also has three single-light fanlights above with leaded glass. On the rear facade of the building on the left a modern extension adjoins. The interior has undergone various alterations but still contains various authentic elements. The hall is provided with a terrazzo floor with a central ornamental mosaic and mosaic borders. There are slate plinths. The authentic stucco ceiling contains a central rosette and moulding profiles. The various entrances are provided with panelled doors within moulding profiles and have wooden thresholds. Access to the WC room is provided with a slate threshold. Here is located an original WC pan with accompanying small sink and urinal, all executed in Delft Blue and supplied by T.C. Brown Westhead Moore & C., established in Stoke-on-Trent in England (signature on the underside of the small sink). This sanitary ware is provided with flower and bird motifs. Within the WC pan is inscribed VICTORIA. The rooms en suite (to the left of the hall) each contain an authentic fireplace surround. In the front room this is executed in grey marble, in the back room in black marble. The wall between both rooms was altered around the second quarter of the twentieth century and provided with windows with sober leaded glass. From the back room the conservatory is accessible via a double single-light sliding door. The doors are filled with etched glass in neo-Renaissance style (vase motifs). The entrance also contains two single-light fanlights with sober leaded glass. In the conservatory is a decorative tile floor. The walls on either side of the sliding doors are provided with wall paintings with bird motifs. They are signed: A. SPRANGERS. The conservatory contains within the left side (viewed from inside) cupboards with beaded-and-butt-joint doors. In the kitchen (to the right of the hall) is a decorative tile floor. Access to the coach house section contains an eighteenth-century door with authentic hinges and fastenings as well as shouldered arch panels. The cellar contains an authentic brick-dust floor.
Assessment.
The object is of general importance. It has cultural-historical significance as an example of the socio-economic development of the west of North Brabant. It has architectural-historical value as a good and reasonably intact example of a medium-sized distinguished village residence from the third quarter of the 19th century, notable for the cornice-topped facade with incurved sides, the well-preserved and striking detailing of entrance and windows, as well as for the presence of a coach house. The building has art-historical value through the presence of the remarkable late 19th-century sanitary ware in the toilet room which was executed in Delft Blue and supplied by a firm established in Stoke-on-Trent, England (T.C. Brown Westhead Moore & C.). Of particular value are moreover the various medallions within the leaded glass of the fanlights on the rear of the building filled with bird motifs and a townscape, as well as the 18th-century kitchen door with shouldered arch panels. The object has ensemble value because of its prominent location on the most important main axis of the village of Terheijden, where it can be counted among the best-preserved historic dwellings. The building forms a characteristic component of the historic development along this main axis.
Nearby in the register
- BoerderijcomplexWoonhuisunder 1 mi
- BoerderijcomplexBoerderijunder 1 mi
- Kerk, Hoofdstraat 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Markstraat 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.