Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Rijkswal 44
Woudrichem, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1889
- Address
- Rijkswal 44, 4285 AD Woudrichem (Altena 30)
- Place
- Woudrichem
- Municipality
- Altena
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.81814, 5.00200
- Monument number
- 521378
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1874 map "36. Gorinchem (1874)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
In de kom van Woudrichem aan de noordwestelijke Rijkswal ligt aan de zuidzijde hiervan een WOONHUIS, met elementen van het Eclecticisme, in 1889 gebouwd als dokterswoning door een uit Indië gerepatrieerde KNIL-arts. Het vrijstaande pand ligt met de noordgevel aan de Rijkswal, de zuidgevel aan de Molenstraat, terwijl de westelijke dwarsgevel met de hoofdingang en bovenliggend terras is gericht naar de historische haven. Aanvankelijk lag de praktijk in de parterre en het woonhuis op de verdieping, een functieverdeling die aan het pand is af te lezen. Later werd de parterre woonruimte door de praktijk te verleggen naar een eenlaags aanbouw onder plat dak aan de oostelijke dwarsgevel, met de ingang aan de Rijkswal en de garage aan de Molenstraat. De parterre kent aan de zuidwest zijde nog een eenlaags aanbouw, een berging, onder plat dak. Tussen beide aanbouwen ligt de tuin die door een smeedijzeren hek van de Molenstraat is afgescheiden. Het huis is zonder onderbreking dokterswoning gebleven.
Omschrijving.
Het tweelaags volume met zolderverdieping is opgetrokken uit kruisverband baksteen onder een zadeldak belegd met zwarte verbeterde Hollandse pannen tussen topgevels met windveren. Aan de dakvoet ligt een lijstgoot op smeedijzeren beugels, op het dak twee schoorstenen en centraal boven de kroonlijst van de zuidgevel een dakkapel onder plat dak en met samengestelde vensters. Staafankers in drie gevels. De parterre is rondom voorzien van een witte geblokte bepleistering, beëindigd door een geprofileerde waterlijst, zodat de indruk van een sokkel met bovenliggende woning ontstaat. Het huis heeft gepleisterde hoekpilasters met spaarvelden en entablature, in de gevel aan de Molenstraat verbonden door een fries met cirkelvormig ornament en rijk geprofileerde consoles onder de geprofileerde kroonlijst. In de parterre ligt aan de Rijkswal onder het terras de hoofdingang en in de noordmuur een zijingang, drie oculi met ijzeren tuimelraam, een groot rondraam met invulling van gekleurd glas en de ingang van de praktijk. Op de verdieping ligt aan alle zijden hetzelfde type T-schuifraam met helder glas-in-lood licht onder segmentboog in een geprofileerde omlijsting met diamantkop sluitsteen en cartouche in rechthoekig veld onder het venster. In de beide topgevels een identiek kleiner formaat venster, echter zonder omlijsting. In de westgevel zijn twee stolpdeuren en het bovenliggend venster voorzien van paneelluiken, evenals het centraal gelegen venster in de noordmuur, waar in het muurwerk nog een horizontaal licht ligt. De muur op het oosten heeft twee, de muur op het zuiden vier vensters. Deze op het zuiden georiënteerde gevel aan de Molenstraat is met het fries, en de vier hoge ramen op te vatten als voornaamste gevel. Analoog aan de verdieping heeft de parterre vier gevelopeningen, waaronder een deur en drie T-vensters met heldere lichten onder segmentboog. Ramen en deuren in de aanbouwen zijn van gelijke vorm.
Inwendig heeft het pand de oorspronkelijke structuur behouden met aan de noordzijde gang en trappenhuis en aan de zuidzijde de woon-, studeer- en slaapvertrekken. De kamers op de verdieping vormden oorspronkelijk een kamer-en-suite met beide een marmeren zwart/bruine schouw. De tussenmuur is dichtgezet, de schouwen zijn behouden. Op de zolderverdieping zijn kamertjes afgeschoten zodanig dat de kap niet is betimmerd.
Waardering.
Het pand is van algemeen belang. Het bezit cultuurhistorische waarde als herinnering aan de sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van de dorpse elite in de negentiende en twintigste eeuw. Verder als representatief voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het woonhuis. Het bezit architectuurhistorische waarde wegens de esthetische kwaliteit van het ontwerp en de detaillering in het bijzonder. Het heeft ensemblewaarde door de markante situering aan de Rijkswal. Het huis is in hoofdopzet bijzonder gaaf bewaard gebleven en als zodanig zeldzaam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
In the basin of Woudrichem on the northwestern Rijkswal, on the southern side thereof, lies a RESIDENTIAL HOUSE with elements of Eclecticism, built in 1889 as a doctor's residence by a KNIL physician repatriated from the Indies. The detached building stands with its northern facade on the Rijkswal, the southern facade on the Molenstraat, while the western transverse gable with the main entrance and overlying terrace faces the historic harbour. Initially the practice was on the ground floor and the residence on the upper floor, a functional division that can be read from the building. Later the ground floor became residential space by relocating the practice to a single-storey extension under a flat roof on the eastern transverse gable, with the entrance on the Rijkswal and the garage on the Molenstraat. The ground floor has a single-storey extension on the southwest side, a storage building, under a flat roof. Between both extensions lies the garden, which is separated from the Molenstraat by a wrought-iron fence. The house has remained a doctor's residence without interruption.
Description.
The two-storey volume with attic storey is built of stretcher-bonded brickwork under a gabled roof covered with black improved Dutch tiles between stepped gables with wind vanes. At the roof eave lies a gutter on wrought-iron brackets; on the roof two chimneys and centrally above the cornice of the southern facade a dormer under a flat roof with composite windows. Rod wall anchors in three facades. The ground floor is provided all around with white checkered render, finished by a moulded drip moulding, creating the impression of a plinth with overlying residence. The house has rendered corner pilasters with spandrel panels and entablature, connected in the Molenstraat facade by a frieze with circular ornament and richly moulded consoles under the moulded cornice. On the ground floor at the Rijkswal beneath the terrace lies the main entrance and in the north wall a side entrance, three oculi with iron casement windows, a large circular window with stained glass filling and the entrance to the practice. On the upper floor on all sides the same type of T-sash window with clear leaded glass light under a segmental arch in a moulded frame with diamond-head keystone and cartouche in rectangular field below the window. In both stepped gables an identically smaller format window, but without moulding. In the west gable are two entrance doors and the overlying window provided with panel shutters, as is the centrally located window in the north wall, where a horizontal light still lies in the masonry. The wall to the east has two, the wall to the south four windows. This south-facing facade on the Molenstraat with the frieze and the four tall windows is to be understood as the main facade. Analogous to the upper floor, the ground floor has four facade openings, including a door and three T-windows with clear lights under a segmental arch. Windows and doors in the extensions are of the same form.
Interiorly the building has retained its original structure with corridor and staircase on the north side and living, study and bedroom rooms on the south side. The rooms on the upper floor originally formed a suite of rooms each with a black/brown marble fireplace. The partition wall has been closed, the fireplaces are preserved. On the attic floor small rooms have been partitioned off so that the roof structure is not boarded.
Valuation.
The building is of general importance. It possesses cultural-historical value as a reminder of the social development of the village elite in the nineteenth and twentieth centuries. Furthermore as a representative example of the typological development of the residential house. It possesses architectural-historical value due to the aesthetic quality of the design and the detailing in particular. It has ensemble value through its striking location on the Rijkswal. The house has been preserved substantially intact in its main form and is as such rare.
Nearby in the register
- Woonhuis, Molenstraat 35Woonhuisunder 1 mi
- Postkantoor, Molenstraat 10Overheidsgebouwunder 1 mi
- Overheidsgebouw, Molenstraat 2Overheidsgebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkstraat 26Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.