Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderijcomplex
Wijk en Aalburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1850 - 1875
- Address
- Grote Kerkstraat 69, 4261 BC Wijk en Aalburg (Altena 30) (and others)
- Place
- Wijk en Aalburg
- Municipality
- Altena
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.76521, 5.12799
- Part of complex
- 521002
- Monument number
- 521003
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 9a. Sudholland. 13. Utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Forse BOERDERIJ met dwarsdeel, gelegen aan de westelijke zijde van de Grote Kerkstraat in Aalburg, nabij de aansluiting van deze straat op De Kroon. De kortgevelboerderij in Ambachtelijk-Traditionele stijl dateert in zijn huidige verschijningsvorm uit het derde kwart van de negentiende eeuw, maar dateert in de kern nog grotendeels uit de achttiende eeuw. De boerderij kan typerend worden genoemd voor het westelijke deel van het rivierengebied en in het bijzonder het Land van Altena. Oorspronkelijk was het bedrijfsgedeelte voorzien van gevels met een houten potdekseling. Deze zijn later, vermoedelijk in de late negentiende eeuw, vervangen in baksteen. Het bedrijfsgedeelte is circa 1995 verbouwd tot woning, na opsplitsing van het pand in twee woongedeelten. Aan de voorzijde bevindt zich een eenvoudige siertuin met hekwerken en leilinden.
Omschrijving
Forse kortgevelboerderij met dwarsdeel, met rechthoekige plattegrond, één hoge bouwlaag en een zadeldak met wolfeinden boven voor- en achtergevel.
Het voorhuis bezit binnen de kap nog twee verdiepingen. Het dak is geheel gedekt met riet, met op de nok gebakken nokvorsten en een vernieuwde bakstenen schoorsteen boven de brandmuur (scheiding woon- en bedrijfsgedeelte). Op de zijschilden zijn na 1989 met riet gedekte dakkapellen aangebracht, alsmede enige dakramen. De gevels zijn gemetseld in gele baksteen in kruisverband en voorzien van een zwart gepleisterd plint. Vensters en ingangen in het woongedeelte bezitten ter afsluiting anderhalfsteens strekken in rode baksteen. De kopgevels hebben bakstenen vlechtingen.
De voorgevel is symmetrisch van indeling en bezit in de middenas de hoofdingang, voorzien van een kozijn met enkelruits paneeldeur met gietijzeren rooster en een tweeruits bovenlicht. Aan weerszijden bevinden zich twee vensters met kozijnen met luiksponning, rollagen aan de onderzijde en zesruits schuiframen. De verdieping bevat twee vensters met vierruits schuiframen. Geheel bovenin tenslotte een zoldervenster met eveneens een vierruits schuifraam. De gevel bezit smeedijzeren staafankers. De rechter zijgevel heeft in het woongedeelte links drie vensters van hetzelfde type als in de voorgevel. In het rechter gedeelte bevinden zich in de plint twee kleine kelderlichten met enkelruits ramen en voorts een venster met gewijzigd raam. Geheel rechts bevindt zich tenslotte de brede rechthoekige voormalige dwarsdeelingang, geplaatst onder een licht opgewipt dakgedeelte. Deze ingang bezit een dubbele houten opgeklampte deeldeur, met in de rechter deurvleugel een vierruits raampje. De linker zijgevel heeft geheel rechts een moderne pui met dubbele tuindeur, voorts twee vensters met gewijzigde ramen. In het linker gedeelte bevindt zich rechts een ingang met gewijzigde deur en bovenlicht, voorts een niet oorspronkelijk venster, een moderne dubbele tuindeur met nevenlichten, twee opgeklampte staldeuren onder bakstenen rondbogen en twee kleine stalvensters met vierruits ramen. De achtergevel heeft rechts van de middenas een kozijn met houten staldeur, geheel rechts een klein gewijzigd venster en links een klein venster met 4-ruits raam. Uiterst links een gewijzigd stalvenster. In de top van de gevel een kozijn met dubbel houten zolderluik.
De boerderij bevat inwendig een aantal vertrekken met eenvoudige balkenplafonds (enkelvoudige balklagen) met duivejagerprofiel. Voorts diverse binnendeurkozijnen met paneeldeuren. In de rechter kamer een zwart marmeren schoorsteenmantel. In de rechter voorkamer een bedstede met dubbele paneeldeur. Het bedrijfsgedeelte heeft vier ankerbalkgebinten en een eenvoudige sporenkap.
De voortuin wordt afgesloten door een eenvoudig ijzeren hekwerk met rechte en rondgebogen spijlen. Voor de voorgevel staan drie oude leilinden.
Waardering
Het object is van algemeen belang. Het cultuurhistorische waarde als onderdeel van een gaaf boerderijcomplex buiten de bebouwde kom van Aalburg en daarmee verwijzend naar de vroegere agrarische betekenis van het gebied. Het heeft architectuurhistorische waarde als goed en redelijk gaaf voorbeeld van een middelgrote kortgevelboerderij met dwarsdeel, van een in het Land van Altena in de 18de en 19de eeuw streekeigen boerderijtype, gekenmerkt door het voorhuis met voorname, hoog opgaande symmetrisch ingedeelde voorgevel, het zadeldak met klein wolfeind boven de kopgevels en de dwarsdeelopzet met deeldeuren in één der zijgevels, veelal onder een licht opgewipt dak. Het heeft ensemblewaarden als essentieel onderdeel van een harmonisch geheel, te weten een boerderijcomplex, verder bestaand uit een kook- of bakhuis en een veeschuur, diverse groenelementen en een tuin met hekwerken. Voorts is het pand een karakteristiek onderdeel van de historische bebouwing die zich langs de Grote Kerkstraat bevindt. Het object is van belang wegens de kwaliteit van de samenstellende onderdelen, bestaande uit boerderij met gave hoofdvorm, gevelindelingen en detailleringen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Sturdy FARMHOUSE with cross-wing, located on the western side of Grote Kerkstraat in Aalburg, near the junction of this street with De Kroon. The short-gabled farmhouse in Vernacular-Traditional style dates in its present form to the third quarter of the nineteenth century, but is still largely eighteenth century in its core. The farmhouse can be described as typical of the western part of the river region and in particular the Land of Altena. Originally the business part had facades with wooden plank cladding. These were later, presumably in the late nineteenth century, replaced with brick. The business part was renovated around 1995 into a dwelling, after the property was divided into two residential units. To the front is a simple decorative garden with fencing and lime trees.
Description
Sturdy short-gabled farmhouse with cross-wing, with rectangular floor plan, one high storey and a gabled roof with half-hipped ends above front and back facades.
The front house has two storeys within the roof. The roof is entirely thatched, with baked ridge tiles on the ridge and a renewed brick chimney above the party wall (division of residential and business part). On the side slopes thatched roof dormers have been added since 1989, as well as some roof windows. The facades are laid in yellow brick in English bond and provided with a black plastered plinth. Windows and entrances in the residential part have one-and-a-half brick-width arches in red brick as closure. The gable ends have brick patterns.
The front facade is symmetrically arranged and has the main entrance on the central axis, provided with a frame containing a single-rood panelled door with cast-iron grille and a two-rood fanlight. On either side are two windows with frames with shutter recesses, rollers on the undersides and six-rood sash windows. The first floor contains two windows with four-rood sash windows. At the very top a loft window with likewise a four-rood sash window. The facade has wrought-iron wall anchors. The right side facade has in the residential part on the left three windows of the same type as in the front facade. In the right part there are in the plinth two small cellar lights with single-rood windows and furthermore a window with modified frame. At the far right is finally the broad rectangular former cross-wing entrance, placed under a slightly raised roof section. This entrance has a double wooden braced cross door, with in the right door wing a four-rood pane. The left side facade has at the far right a modern shop front with double glass doors, furthermore two windows with modified frames. In the left part is on the right an entrance with modified door and fanlight, furthermore a non-original window, a modern double glass door with side lights, two braced stable doors under brick round arches and two small stable windows with four-rood frames. The back facade has to the right of the central axis a frame with wooden stable door, at the far right a small modified window and on the left a small window with 4-rood frame. At the far left a modified stable window. In the top of the facade a frame with double wooden loft hatch.
The farmhouse contains internally a number of rooms with simple beam ceilings (single beam layers) with dovetail moulding. Furthermore various interior door frames with panelled doors. In the right room a black marble chimney mantel. In the right front room a bed alcove with double panelled door. The business part has four anchor beam trusses and a simple collar-tie roof.
The front garden is enclosed by a simple iron fence with straight and curved palings. In front of the front facade stand three old lime trees.
Valuation
The object is of general importance. It has cultural-historical value as part of a well-preserved farmhouse complex outside the built-up area of Aalburg and thereby referring to the former agricultural significance of the area. It has architectural-historical value as a good and reasonably well-preserved example of a medium-sized short-gabled farmhouse with cross-wing, of a regional farmhouse type characteristic of the Land of Altena in the 18th and 19th centuries, characterised by the front house with impressive, tall symmetrically arranged front facade, the gabled roof with small half-hip above the gable ends and the cross-wing layout with cross doors in one of the side facades, usually under a slightly raised roof. It has ensemble value as an essential component of a harmonious whole, namely a farmhouse complex, further consisting of a cooking or baking house and a cattle shed, various green elements and a garden with fencing. Furthermore the property is a characteristic component of the historic buildings found along Grote Kerkstraat. The object is important because of the quality of its component parts, consisting of a farmhouse with well-preserved main form, facade arrangements and detailing.
Nearby in the register
- BoerderijcomplexBoerderijunder 1 mi
- BoerderijcomplexBoerderijunder 1 mi
- Boerderij, De Kroon 14Boerderijunder 1 mi
- Kerk, Grote Kerkstraat 30Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.