Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis, Ds. Sicco Tjadenstraat C 52
Nieuwe Pekela, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1938
- Address
- Ds. Sicco Tjadenstraat C 52, 9663 RC Nieuwe Pekela (Pekela 20) (and others)
- Place
- Nieuwe Pekela
- Municipality
- Pekela
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.07376, 6.96108
- Monument number
- 520998
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 203. Bunde. (Germany)" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
GEMEENTEHUIS met ingebouwde conciërgewoning gebouwd in 1938 door gemeente-architect J. Tuinhof in Interbellum-architectuur. In 1980 werd aan de linkerzijde een nieuw volume aangebouwd en werd de plattegrond deels gewijzigd. In 1984 werd de burgemeesterskamer geheel opnieuw ingericht. Het pand doet nu dienst als kantoor voor Herinrichting van de gemeente Pekela. De aanbouw uit 1980 komt wegens te weinig architectonische kwaliteit niet voor bescherming van rijkswege in aanmerking.
Het gemeentehuis is prominent gelegen in het centrum aan het lint langs het Pekeler Hoofddiep. Aan de voorzijde wordt het gemeentehuis van de openbare weg gescheiden door een OORLOGSMONUMENT, bestaande uit een kunstwerk tussen twee gemetselde muurtjes. Het oorspronkelijke kunstwerk, ontworpen door beeldhouwer F.H. Hoevenagel uit Oosterbeek was een in brons gegoten vrouwenfiguur. In de hand droeg zij een helm als aandenken aan haar gesneuvelde man, in de andere hand een palmtak waarmee ze moedig voorwaarts gaat. Onder het beeld was een kruis en een Davidsster aangebracht waaronder de woorden `Duur en kostbaar is de Vrijheid'. Het kunstwerk met identieke teksten en symbolen is in 2018 deels gereconstrueerd, deels vernieuwd. Dit vanwege diefstal van het bronzen kunstwerk dat nooit is terug gevonden. De muurtjes zijn in situ behouden.
Omschrijving
GEMEENTEHUIS bestaande uit een rechthoekig hoofdvolume met aan de achterzijde een langwerpige vleugel waarin op de eerste verdieping de conciërgewoning. Op de grens van het hoofdvolume en vleugel staat een toren op vierkante plattegrond.
Het twee verdiepingen hoge, deels onderkelderde GEMEENTEHUIS op T-vormige plattegrond is opgetrokken in een bruingele baksteen en wordt gedekt door een overkragende samengestelde kap waarop zwarte opnieuw verbeterde Hollandse pannen; twee gemetselde schoorstenen; houten goot; beschoten dakkapel onder plat overkragend dak aan de noordwestzijde met twee vensters, aan de zuidwestzijde met drie vensters, twee driehoekige dakkapellen waarin een driehoekig venster aan de zuidwestzijde; vlechtwerk in de topgevels. De gevels worden geleed door zesruits vensters waarin deels glas-in-lood, met zwarte tegels als onderdorpel; op de eerste verdieping vensters onder een betonlatei.
De entree onder betonnen luifel bevindt zich in de risalerende topgevel van de voorgevel (zuidoostzijde) en bestaat uit twee spitsboogvormige houten deuren onder rollaag waarin gekleurd glas-in-lood met aan weerszijden een staand vierruits venster waarin gekleurd glas-in-lood; vier treden hoge granieten stoep met aan weerszijden een gemetselde bloembak; rechts van de entree een granieten brievenbus. In de uitkragende verdieping boven de entree het gemeentewapen waarboven een loggia met gemetselde borstwering afgezet met zwarte tegels; gevel rustend op vierkante gemetselde pijlers; twee stalen balkondeuren waarin glas met zijlichten; rode tegelvloer. In de top een staand drieruits venster. Aan de linkerzijde van het risaliet een gemetselde bloembak en tien zesruits vensters (waarvan twee met glas-in-lood); tussen de verdiepingen in smeedijzeren letters `RAADHUIS'. Aan de rechterzijde van het risaliet vier zesruits vensters (waarvan twee met glas-in-lood); op de hoek een gemetselde bloembak.
Aan de zuidwestgevel van het hoofdvolume en deels van het langwerpige volume bevindt zich een niet-originele aanbouw (niet beschermd). In de zuidwestgevel van het hoofdvolume vier zesruits vensters, waarboven twee drieruits vensters waarin glas-in-lood en twee zesruits vensters en waaronder twee drieruits keldervensters in een gemetselde koekoek en een gemetselde bloembak.
In de zuidwestgevel van het langwerpige volume aan de linkerzijde een niet-origineel zesruits venster (oorspronkelijk deur) waarvoor een twee treden hoge gemetselde stoep, zes vijfruits vensters onder één betonlatei waarboven een zesruits venster en twee liggende vensters met drieruits zijlichten; aan de rechterzijde negen zesruits vensters. In de achtergevel (noordwestzijde) van het hoofdvolume een rechthoekig erker onder plat dak waarin drie zesruits vensters, waarvoor gemetselde bloembakken en waarboven twee drieruits vensters met glas-in-lood.
In de achtergevel van het langwerpige volume vier zesruits vensters waarboven twee zesruits vensters en een loggia met gemetselde borstwering afgezet met zwarte tegels; gevel rustend op vierkante gemetselde pijlers; enkele en dubbele stalen balkondeuren onder rollaag.
In de risalerende topgevel van het hoofdvolume aan de noordoostzijde een niet-originele entree en twee staande vensters met roedenverdeling, waaronder een dichtgemetseld keldervenster en waarboven vier staande vensters met roedenverdeling waarin gekleurd glas-in-lood. In de top een staand drieruits vensters. In de rechter zijgevel van het hoekrisaliet een staand venster met roedenverdeling waarin gekleurd glas-in-lood. Aan de linkerzijde van het risaliet twee zesruits vensters (waarvan één met glas-in-lood) en twee drieruits vensters; gemetselde bloembak aan de voorzijde. Aan de rechterzijde van het hoofdvolume bevindt zich de hoge toren onder zadeldak bekroond met een ijzeren windwijzer; aan elke zijde twee staande roosters onder rollaag en een uurwerk (uitgezonderd de achtergevel) waarboven galmgaten. In de top van de voor- en achtergevel een staand vierruits venster. Aan de noordoostzijde van de toren een inpandige houten deur met roedenverdeling en glas-in-lood onder een betonnen luifel waarvoor een drie treden hoge granieten stoep; in de linkerzijde van het portiek een zesruits venster onder rollaag. In de achtergevel van de toren drie staande vensters en vier staande vierruits vensters. Aan de noordoostzijde van de toren is een muur aangebouwd waarin een spitsboogvormige poort, die toegang verleent tot het langwerpige volume. In het linker geveldeel aan de noordoostzijde van het langwerpige volume zes zesruits vensters waarin glas-in-lood en vier drieruits vensters. Centraal twee zesruits vensters waarboven een balkon met gemetselde borstwering afgezet met zwarte tegels; stalen deur met bovenlicht en een samengesteld tweedelig vierruits venster. In het terugspringende rechter geveldeel een niet-origineel venster (oorspronkelijk deur) met glas-in-lood in het bovenlicht en een houten deur met zowel in het bovenlicht als in het drieruits zijlicht glas-in-lood, alle onder één betonnen luifel; twee treden hoge gemetselde stoep met aan de rechterzijde een gemetseld muurtje. Boven de entrees vier staande tweedelige vensters waarvan twee met glas-in-lood en een staand venster met roedenverdeling en glas-in-lood. Aan de rechterzijde van dit geveldeel twee zesruits vensters waarvan één met glas-in-lood en een gemetselde muur waarin een houten deur die toegang verleent tot de achterzijde van het gebouw en aan de rechterzijde vierkante pijlers waartussen een ijzeren hekwerk.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: in de hal de marmeren gevelsteen waarin onder andere het bouwjaar 1938 en de naam J. Tuinhof, gemeentearchitect, de tegelvloer en de houten tochtdeuren met roedenverdeling, in de tochthal de dubbele houten tochtdeuren met roedenverdeling en zijlichten waarin glas-in-lood en de tegelvloer, in de toren het mechanische uurwerk.
Waardering
Gemeentehuis met oorlogsmonument van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een gemeentehuis uit 1938 in de provincie Groningen in Interbellum-architectuur
- vanwege de opvallende vormgeving en detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur
- vanwege de beeldbepalende ligging in het centrum aan het lint van Nieuwe Pekela
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MUNICIPAL BUILDING with incorporated caretaker's dwelling built in 1938 by municipal architect J. Tuinhof in Interbellum architecture. In 1980 a new volume was added to the left side and the floor plan was partly altered. In 1984 the mayor's room was completely refitted. The building now serves as an office for the Restructuring of the municipality of Pekela. The 1980 extension does not qualify for national heritage protection due to insufficient architectural quality.
The municipal building is prominently located in the centre along the strip beside the Pekeler Hoofddiep. On the front side the municipal building is separated from the public road by a WAR MONUMENT, consisting of an artwork between two masonry walls. The original artwork, designed by sculptor F.H. Hoevenagel from Oosterbeek, was a bronze cast female figure. In one hand she carried a helmet as a memorial to her fallen husband, in the other hand a palm frond with which she bravely advances. Below the statue a cross and a Star of David were placed below which the words 'Duration and cost of Freedom'. The artwork with identical texts and symbols was partly reconstructed and partly renewed in 2018. This was due to theft of the bronze artwork which was never found. The walls have been retained in situ.
Description
MUNICIPAL BUILDING consisting of a rectangular main volume with an elongated wing at the rear in which on the first floor the caretaker's dwelling. On the border of the main volume and wing stands a tower on a square floor plan.
The two-storey, partly cellared MUNICIPAL BUILDING on a T-shaped floor plan is constructed in a brown-yellow brick and is covered by an overhanging composite roof fitted with black newly improved Dutch tiles; two masonry chimneys; wooden gutter; rendered roof dormer under a flat overhanging roof on the northwest side with two windows, on the southwest side with three windows, two triangular roof dormers in which a triangular window on the southwest side; wickerwork in the gable ends. The facades are articulated by six-pane windows partly containing stained glass, with black tiles as sills; on the first floor windows under a concrete lintel.
The entrance under a concrete canopy is located in the projecting gable end of the front facade (southeast side) and consists of two pointed arch-shaped wooden doors under a roll moulding in which coloured stained glass with on either side a standing four-pane window containing coloured stained glass; four steps high granite entrance stoep with on either side a masonry flower tub; to the right of the entrance a granite letterbox. In the projecting floor above the entrance the municipal coat of arms above which a loggia with masonry parapet edged with black tiles; facade resting on square masonry pillars; two steel balcony doors with glass and sidelights; red tile floor. At the top a standing three-pane window. On the left side of the risalit a masonry flower tub and ten six-pane windows (of which two with stained glass); between the floors in wrought iron letters 'RAADHUIS'. On the right side of the risalit four six-pane windows (of which two with stained glass); on the corner a masonry flower tub.
On the southwest facade of the main volume and partly of the elongated volume there is a non-original extension (not protected). In the southwest facade of the main volume four six-pane windows, above which two three-pane windows containing stained glass and two six-pane windows and below which two three-pane basement windows in a masonry jib opening and a masonry flower tub.
In the southwest facade of the elongated volume on the left side a non-original six-pane window (originally a door) in front of which a two steps high masonry entrance stoep, six five-pane windows under one concrete lintel above which a six-pane window and two horizontal windows with three-pane sidelights; on the right side nine six-pane windows. In the rear facade (northwest side) of the main volume a rectangular bay window under a flat roof containing three six-pane windows, in front of which masonry flower tubs and above which two three-pane windows with stained glass.
In the rear facade of the elongated volume four six-pane windows above which two six-pane windows and a loggia with masonry parapet edged with black tiles; facade resting on square masonry pillars; single and double steel balcony doors under a roll moulding.
In the projecting gable end of the main volume on the northeast side a non-original entrance and two standing windows with glazing bars, below which a bricked-up basement window and above which four standing windows with glazing bars containing coloured stained glass. At the top a standing three-pane window. In the right side facade of the corner risalit a standing window with glazing bars containing coloured stained glass. On the left side of the risalit two six-pane windows (of which one with stained glass) and two three-pane windows; masonry flower tub at the front. On the right side of the main volume is the tall tower under a gabled roof crowned with an iron weathervane; on each side two standing grilles under a roll moulding and a clock (except the rear facade) above which sound openings. At the top of the front and rear facade a standing four-pane window. On the northeast side of the tower an internal wooden door with glazing bars and stained glass under a concrete canopy in front of which a three steps high granite entrance stoep; in the left side of the porch a six-pane window under a roll moulding. In the rear facade of the tower three standing windows and four standing four-pane windows. On the northeast side of the tower a wall has been added in which a pointed arch-shaped gate, which gives access to the elongated volume. In the left facade section on the northeast side of the elongated volume six six-pane windows containing stained glass and four three-pane windows. Centrally two six-pane windows above which a balcony with masonry parapet edged with black tiles; steel door with fanlight and a composite two-part four-pane window. In the recessed right facade section a non-original window (originally a door) with stained glass in the fanlight and a wooden door with stained glass both in the fanlight and in the three-pane sidelight, all under one concrete canopy; two steps high masonry entrance stoep with on the right side a masonry wall. Above the entrances four standing two-part windows of which two with stained glass and a standing window with glazing bars and stained glass. On the right side of this facade section two six-pane windows of which one with stained glass and a masonry wall in which a wooden door which gives access to the rear of the building and on the right side square pillars between which an iron railing.
In the INTERIOR are of particular importance: in the hall the marble facade stone bearing among others the building year 1938 and the name J. Tuinhof, municipal architect, the tile floor and the wooden weathertight doors with glazing bars, in the entrance hall the double wooden weathertight doors with glazing bars and sidelights containing stained glass and the tile floor, in the tower the mechanical clock mechanism.
Appreciation
Municipal building with war monument of general importance for architectural and cultural-historical value:
- as an example of a municipal building from 1938 in the province of Groningen in Interbellum architecture
- because of the striking design and detailing
- because of the relatively high degree of integrity of both exterior and parts of the interior
- because of its prominent location in the centre along the strip of Nieuwe Pekela
Nearby in the register
- Woonhuis, Ds. Sicco Tjadenstraat C 91Woonhuisunder 1 mi
- Sluiswachterswoning (C), Dokter Harm Brouwerstraat C 65Waterkering en -doorlaatunder 1 mi
- Woonhuis, Ds. Sicco Tjadenstraat C 96Woonhuisunder 1 mi
- Kazerne, Jan Oldenburgerstraat E 20 AMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.