Rijksmonumentenregister · Netherlands
Avondzon
Noordbroek, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gezondheidszorg
- Function
- Verzorgingstehuis (I03)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1937
- Address
- Sappemeersterweg 1, 9635 TL Noordbroek (Midden-Groningen 20) (and others)
- Place
- Noordbroek
- Municipality
- Midden-Groningen
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.19315, 6.86608
- Monument number
- 520977
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 203. Bunde. (Germany)" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig VERZORGINGSTEHUIS, genaamd `Avondzon', ontworpen in 1937 door gemeente-architect J. Kruize uit Zuidbroek in opdracht van de gemeente Noordbroek in een stijl waarin Engelse landhuisstijl en Amsterdamse Schoolstijl elementen zijn te herkennen. Opvallend aan het pand is de V-vormige plattegrond; het samenkomen van de vleugels wordt geaccentueerd door een halfronde gevel. Omstreeks 1985 heeft het pand een woonfunctie gekregen, waarvoor enkele wanden zijn doorgebroken. In 1948 is een schuur aan de achterzijde van het tehuis gebouwd; deze komt wegens te geringe architectuurhistorische kwaliteit niet voor bescherming van rijkswege in aanmerking. De bijbehorende directeurswoning is inmiddels afgebroken. De bejaardenwoningen, gelegen aan de achterzijde, zijn in de loop der tijd teveel verbouwd.
Het verzorgingstehuis is beeldbepalend gelegen op de hoek van de Sappemeersterweg en de Westersingel aan de doorgaande weg van Sappemeer naar Noordbroek.
Omschrijving
Het één verdieping hoge, deels onderkelderde VERZORGINGSTEHUIS op V-vormige plattegrond is opgetrokken in gele baksteen op een trasraam van gesinterde baksteen en wordt gedekt door een samengesteld schilddak met wolfeinden waarop riet; oranje nokvorsten; twee hoge gemetselde schoorstenen aan de achterzijde; overkragende houten goot, mastgoot aan de achterzijde; aan de voorzijde een halfronde beschoten dakkapel met samengesteld driedelig vierruits venster, aan de achterzijde een niet-originele dakkapel. De gevels worden geleed door staande zesruits vensters.
De voorgevel bestaat uit een halfronde gevel (zuidoostzijde) met aan weerszijden een vleugel die beëindigd wordt met een kopgevel. In het halfronde geveldeel vier samengestelde tweedelige zesruits vensters. Aan de linkerzijde de entree in portiek; het dak wordt gedragen door een zuil van blauw geglazuurde tegels op een gemetseld basement. De entree bestaat uit een gladde houten deur met staand achtruits venster waarvoor een twee treden hoge gemetselde stoep; aan de rechterzijde op de hoek een gevelsteen waarin `20 aug. 1937'. Aan de voorzijde van de linker vleugel (zuidzijde) drie samengestelde tweedelige zesruits vensters, een zesruits venster en een samengesteld driedelig zesruits venster; in de topgevel met wolfeind op de hoek een samengesteld driedelig zesruits venster waarboven een samengesteld tweedelig vierruits venster. Aan de voorzijde van de rechter vleugel (oostzijde) vier samengestelde tweedelige zesruits vensters en een zesruits venster; in de topgevel met wolfeind op de hoek een samengesteld driedelig zesruits venster met in de top een samengesteld tweedelig vierruits venster.
In de westgevel van de linker vleugel centraal een gladde houten deur met staand achtruits venster waarboven een halfrond bovenlicht met decoratieve roedenverdeling onder twee rollagen (dak halfrond ingeknipt); links van de deur een samengesteld driedelig zesruits venster en rechts een zesruits venster.
Centraal in de achtergevel (noordwestzijde) een platte aanbouw met houten goot op klossen met aan weerszijden een hoge gemetselde schoorsteen; aan de linkerzijde een samengesteld driedelig vierruits venster en een houten deur met liggend zesruits venster; aan de rechterzijde een samengesteld vierdelig vierruits venster waarachter twee hogere volumes met een samengesteld driedelig vierruits venster en een samengesteld vierdelig vierruits venster. In de achtergevel van de rechter vleugel (westzijde) een platte aanbouw waarin drie kleine staande vensters; in de topgevel met wolfeind op de hoek een samengesteld tweedelig vierruits venster. In de achtergevel van de linkervleugel (noordzijde) een platte aanbouw waarin een zesruits venster, vijf kleine staande vensters, een samengesteld tweedelig zesruits venster en een zesruits venster; in de topgevel met wolfeind op de hoek een samengesteld tweedelig vierruits venster.
In de noordgevel (rechter vleugel) twee zesruits vensters.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: de houten paneeldeuren, de balkenplafonds, de houten gebinten van de kap en de plaquette in de hal waarop staat geschreven `Avondzon werd gebouwd in 1937 door de gemeente Noordbroek' en de namen van de leden van het gemeente en het administratieve bestuur.
Waardering
Voormalig verzorgingstehuis van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een verzorgingstehuis uit 1937 in de provincie Groningen
- vanwege de opvallende vormgeving en detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur
- vanwege de zeldzaamheidswaarde van dit type gebouw in de provincie Groningen
- vanwege de bijzondere en beeldbepalende ligging op een hoek aan de doorgaande weg van Sappemeer naar Noordbroek
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former CARE HOME, named 'Avondzon', designed in 1937 by municipal architect J. Kruize from Zuidbroek on commission of the municipality of Noordbroek in a style in which English country house style and Amsterdam School style elements are recognisable. Striking about the building is the V-shaped ground plan; the meeting of the wings is emphasised by a semi-circular facade. Around 1985 the building was converted to residential use, for which some walls were knocked through. In 1948 a barn was built at the rear of the home; this does not qualify for national protection due to insufficient architectural-historical quality. The associated director's house has since been demolished. The elderly housing located at the rear has been substantially altered over time.
The care home is prominently located on the corner of the Sappemeersterweg and the Westersingel on the through road from Sappemeer to Noordbroek.
Description
The one-storey, partly cellared CARE HOME on V-shaped ground plan is constructed in yellow brick on a bedded frame of sintered brick and is covered by a composite hipped roof with half-hipped ends on which thatch; orange ridge ornaments; two tall brick chimneys at the rear; overhanging wooden gutter, mastgutter at the rear; at the front a semi-circular boarded dormer window with composite three-part four-pane window, at the rear a non-original dormer window. The facades are articulated by standing six-pane windows.
The front facade consists of a semi-circular facade (south-east side) with on either side a wing ending in a gable. In the semi-circular facade part four composite two-part six-pane windows. On the left side the entrance in porch; the roof is carried by a column of blue glazed tiles on a brick basement. The entrance consists of a smooth wooden door with standing eight-pane window in front of which a two-tread brick step; on the right side on the corner a facade stone inscribed '20 Aug. 1937'. At the front of the left wing (south side) three composite two-part six-pane windows, a six-pane window and a composite three-part six-pane window; in the gable with half-hipped end on the corner a composite three-part six-pane window above which a composite two-part four-pane window. At the front of the right wing (east side) four composite two-part six-pane windows and a six-pane window; in the gable with half-hipped end on the corner a composite three-part six-pane window with in the apex a composite two-part four-pane window.
In the west facade of the left wing centrally a smooth wooden door with standing eight-pane window above which a semi-circular fanlight with decorative glazing bars beneath two roll courses (roof semi-circular cut in); to the left of the door a composite three-part six-pane window and to the right a six-pane window.
Centrally in the rear facade (north-west side) a flat extension with wooden gutter on consoles with on either side a tall brick chimney; on the left side a composite three-part four-pane window and a wooden door with horizontal six-pane window; on the right side a composite four-part four-pane window behind which two higher volumes with a composite three-part four-pane window and a composite four-part four-pane window. In the rear facade of the right wing (west side) a flat extension with three small standing windows; in the gable with half-hipped end on the corner a composite two-part four-pane window. In the rear facade of the left wing (north side) a flat extension with a six-pane window, five small standing windows, a composite two-part six-pane window and a six-pane window; in the gable with half-hipped end on the corner a composite two-part four-pane window.
In the north facade (right wing) two six-pane windows.
In the INTERIOR are among other things of importance: the wooden panelled doors, the beam ceilings, the wooden roof trusses and the plaque in the hall on which is written 'Avondzon was built in 1937 by the municipality of Noordbroek' and the names of the members of the municipal and administrative board.
Valuation
Former care home of general importance for reasons of architectural and cultural-historical value:
- as an example of a care home from 1937 in the province of Groningen
- for its striking design and detailing
- for the relatively high degree of integrity of both exterior and parts of the interior
- for the rarity value of this type of building in the province of Groningen
- for its special and prominent location on a corner on the through road from Sappemeer to Noordbroek
Nearby in the register
- Woonhuis, Hoofdstraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Zuiderstraat 63Boerderijunder 1 mi
- Dienstwoning, Hoofdstraat 26Dienstwoningunder 1 mi
- Boerderij(M1), Zuiderstraat 61Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.