Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Zuiderstraat 61
Noordbroek, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1868
- Address
- Zuiderstraat 61, 9635 AL Noordbroek (Midden-Groningen 20)
- Place
- Noordbroek
- Municipality
- Midden-Groningen
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.19051, 6.87353
- Monument number
- 520967
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 16. Groningen. 17. Drenthe" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
OLDAMBTSTER BOERDERIJ met aangebouwde BIJSCHUUR, gebouwd in 1868 in opdracht van E. Engels in een Eclectische stijl. In de jaren twintig is de achtergevel van de schuur opnieuw opgetrokken en in de jaren zeventig is aan de linkerzijde van het voorhuis een serre aangebouwd. De boerderij is sinds 1985 in gebruik als woonhuis en werd in 1996 gerestaureerd (voor- en zijgevels). In 1910 liet E. Engels aan de overzijde van de weg (Zuiderstraat 34) een rentenierswoning bouwen.
De boerderij is gelegen op een langwerpig perceel aan de hoofdweg van Noordbroek. Centraal in de voortuin staat een circa 200 jaar oude treurbeuk. Aan de linkerzijde bevindt zich een boomgaard die middels een haagbeuk van de voortuin wordt gescheiden. Aan de rechterzijde ligt een sloot en de toegangsweg, die wordt begrensd door lindebomen. Het perceel wordt aan de voorzijde gescheiden van de openbare weg door een haagbeuk, een rij lindebomen en een eenvoudig uit omstreeks 1868 stammend TOEGANGSHEK; één beweegbaar deel dat is opgebouwd uit een ijzeren hekwerk van stijlen en regels; gepleisterde pijlers.
Omschrijving
OLDAMBTSTER BOERDERIJ bestaande uit een VOORHUIS, HOOFDSCHUUR en aangebouwde BIJSCHUUR.
Het anderhalf bouwlaag hoge, geheel onderkelderde, symmetrische VOORHUIS op rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen en wordt gedekt door een zadeldak met wolfeind waarop zwarte Hollandse pannen; twee gemetselde schoorstenen met kap; houten kroonlijst; twee gemetselde pilasters op de hoeken van de voorgevel; decoratieve ijzeren muurankers; gietijzeren goten. De gevels worden geleed door H-vensters onder een getoogde strek.
De entree bevindt zich in het middenrisaliet van de voorgevel (oostzijde), dat wordt bekroond met een gepleisterde dakkapel onder plat dak waarin drie halfronde vensters met decoratieve ijzeren roedenverdeling onder wenkbrauwboog. De entree bestaat uit dubbele houten paneeldeuren waarin gietijzeren panelen met bovenlicht waarin een gietijzeren levensboom en wordt omlijst door houten pilasters en een kroonlijst; drie treden hoge hardstenen stoep met aan weerszijden een hardstenen muurtje. Boven de entree twee tweeruits vensters met houten omlijsting, van elkaar gescheiden door een ijzeren decoratie. Aan weerszijden van de entree twee H-vensters, twee vierruits zaadvensters en twee tweeruits keldervensters.
Tegen de eerste krimp van de zuidgevel is een niet-originele serre onder plat dak aangebouwd. Rechts van de serre twee H-vensters, drie tweeruits zaadvensters en twee keldervensters.
Tegen de achtergevel (westzijde) is de schuur aangebouwd.
In de noordgevel drie H-vensters, drie tweeruits zaadvensters en drie keldervensters.
De HOOFDSCHUUR is opgetrokken in rode baksteen en wordt gedekt door een zadeldak met wolfeind waarop rode Hollandse pannen (achtergevel golfplaat); gietijzeren goot; deels houten gootlijst; houten makelaar op de nok.
In de zuidgevel twee T-vensters onder een getoogde strek. In de tweede krimp een inpandige veranda onder lessenaarsdak dat wordt gedragen door drie houten stijlen op een gepleisterde basis; twee dubbele openslaande houten paneeldeuren waarin glas met bovenlicht onder een getoogde strek; tegelvloer met diamantkopmotief; hardstenen stoep. Aan de linkerzijde een niet-origineel liggend venster. In de derde krimp een opgeklampte houten schuurdeur en negen liggende getoogde vensters met decoratieve ijzeren roedenverdeling onder een donkerbakstenen rollaag en onderdorpel en geelbakstenen wenkbrauwboog. Tegen deze gevel is de bijschuur aangebouwd.
In de achtergevel (westzijde, jaren 20) acht tweeruits vensters onder een betonnen latei en twee niet-originele schuurdeuren.
In de noordgevel aan de voorzijde van de eerste krimp een zesruits venster onder een getoogde strek; aan de zijkant dubbele opgeklampte houten schuurdeuren waarin een kleine deur. De gevel van de tweede krimp is blind.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: de houten paneeldeuren, in de voorste gang de tegelvloer met diamantkopmotief en de gemarmerde lambrizering, in de tweede gang met kwartronde draai de grijs/zwarte tegelvloer, de dubbele houten tochtdeuren waarin gekleurd glas, in de woonkamer de zwartmarmeren schouw met gietijzeren brandplaats, de blinden, in de kelder de plavuizen en de halfronde doorgangen, in de bijkeuken de geel/zwarte tegelvloer, de stenen spoelbak en de twee houten kasten (waarvan één gebruikt als meidenkamer).
De BIJSCHUUR is opgetrokken in rode baksteen en wordt gedekt door een wolfdak waarop rode Hollandse pannen (noordgevel golfplaat); twee houten makelaars; niet-originele goot. De gevels worden geleed door liggende getoogde vensters met decoratieve ijzeren roedenverdeling onder een donkerbakstenen rollaag en onderdorpel en geelbakstenen wenkbrauwboog.
In de voorgevel (oostzijde) centraal een opgeklampte houten deur onder een donkerbakstenen rollaag en geelbakstenen wenkbrauwboog en vijf liggende vensters. In de zuidgevel vier liggende vensters. In de achtergevel (westzijde) drie liggende vensters. In de noordgevel twee dubbele houten schuurdeuren.
Waardering
Oldambtster boerderij met aangebouwde bijschuur en toegangshek van algemeen architectuur- en cultuurhistorisch belang:
- als voorbeeld van een Oldambtster boerderij met bijschuur uit het derde kwart van de negentiende eeuw in de provincie Groningen
- vanwege de opvallende vormgeving en detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur
- vanwege de historische en ruimtelijk-visuele relatie met de eveneens beschermde rentenierswoning Zuiderstraat 34, aan de overzijde van de weg
- vanwege de beeldbepalende ligging aan de Zuiderstraat te midden van andere monumentale boerderijen
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
OLDAMBTSTER FARMHOUSE with attached OUTBUILDING, built in 1868 by commission of E. Engels in an Eclectic style. In the nineteen-twenties the rear facade of the shed was rebuilt and in the nineteen-seventies a conservatory was added to the left side of the front house. The farmhouse has been in use as a dwelling since 1985 and was restored in 1996 (front and side facades). In 1910 E. Engels had a gentleman's residence built on the opposite side of the road (Zuiderstraat 34).
The farmhouse is located on an elongated plot on the main road of Noordbroek. Central in the front garden stands a circa 200 year old weeping beech. On the left side is an orchard which is separated from the front garden by means of a hornbeam hedge. On the right side lies a ditch and the access road, which is bordered by lime trees. The plot is separated from the public road at the front by a hornbeam hedge, a row of lime trees and a simple ACCESS GATE dating from circa 1868; one moveable section made up of ironwork of uprights and rails; rendered pillars.
Description
OLDAMBTSTER FARMHOUSE consisting of a FRONT HOUSE, MAIN BARN and attached OUTBUILDING.
The one-and-a-half storey high, completely cellar-excavated, symmetrical FRONT HOUSE on rectangular plan is built in red brick and is covered by a gabled roof with half-hipped end topped with black Dutch tiles; two rendered chimneys with cap; wooden cornice; two rendered pilasters on the corners of the front facade; decorative iron wall anchors; cast-iron gutters. The facades are articulated by H-windows under a round-arched band.
The entrance is located in the central projection of the front facade (east side), which is crowned with a rendered roof dormer under flat roof in which three semicircular windows with decorative iron glazing bars under eyebrow arch. The entrance consists of double wooden panel doors in which cast-iron panels with fanlight in which a cast-iron tree of life and is framed by wooden pilasters and a cornice; three steps high ashlar threshold with on either side a stone wall. Above the entrance two two-light windows with wooden frame, separated from each other by an iron decoration. On either side of the entrance two H-windows, two four-light seed windows and two two-light cellar windows.
Against the first step of the south facade a non-original conservatory under flat roof is attached. To the right of the conservatory two H-windows, three two-light seed windows and two cellar windows.
Against the rear facade (west side) the barn is attached.
In the north facade three H-windows, three two-light seed windows and three cellar windows.
The MAIN BARN is built in red brick and is covered by a gabled roof with half-hipped end topped with red Dutch tiles (rear facade corrugated sheet); cast-iron gutter; partly wooden gutter rail; wooden brace on the ridge.
In the south facade two T-windows under a round-arched band. In the second step an internal veranda under a lean-to roof borne by three wooden uprights on a rendered base; two double opening wooden panel doors with glass with fanlight under a round-arched band; tile floor with diamond motif; ashlar threshold. On the left side a non-original horizontal window. In the third step a clamped wooden barn door and nine horizontal round-arched windows with decorative iron glazing bars under a dark brick roll mould and under-sill and yellow brick eyebrow arch. The bijschuur is attached to this facade.
In the rear facade (west side, nineteen-twenties) eight two-light windows under a concrete lintel and two non-original barn doors.
In the north facade at the front of the first step a six-light window under a round-arched band; on the side double clamped wooden barn doors in which a small door. The facade of the second step is blank.
In the INTERIOR are notably: the wooden panel doors, in the front passage the tile floor with diamond motif and the marbled wainscoting, in the second passage with quarter-circle turn the grey/black tile floor, the double wooden draught doors with coloured glass, in the living room the black marble fireplace with cast-iron hearth, the blinds, in the cellar the stone flags and the semicircular passages, in the scullery the yellow/black tile floor, the stone sink and the two wooden cabinets (one of which used as a maid's room).
The OUTBUILDING is built in red brick and is covered by a half-hipped roof topped with red Dutch tiles (north facade corrugated sheet); two wooden braces; non-original gutter. The facades are articulated by horizontal round-arched windows with decorative iron glazing bars under a dark brick roll mould and under-sill and yellow brick eyebrow arch.
In the front facade (east side) centrally a clamped wooden door under a dark brick roll mould and yellow brick eyebrow arch and five horizontal windows. In the south facade four horizontal windows. In the rear facade (west side) three horizontal windows. In the north facade two double wooden barn doors.
Valuation
Oldambtster farmhouse with attached outbuilding and access gate of general architectural and cultural-historical significance:
- as an example of an Oldambtster farmhouse with outbuilding from the third quarter of the nineteenth century in the province of Groningen
- because of the striking design and detailing
- because of the relatively high degree of integrity of both exterior and parts of the interior
- because of the historical and spatial-visual relationship with the equally protected gentleman's residence Zuiderstraat 34, on the opposite side of the road
- because of the dominant location on the Zuiderstraat amongst other monumental farmhouses
Nearby in the register
- Woonhuis, Zuiderstraat 34Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Zuiderstraat 63Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Zuiderstraat 36Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hoofdstraat 1Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.