Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Zuiderstraat 34
Noordbroek, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1910
- Address
- Zuiderstraat 34, 9635 AM Noordbroek (Midden-Groningen 20)
- Place
- Noordbroek
- Municipality
- Midden-Groningen
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.19058, 6.87436
- Monument number
- 520976
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 203. Bunde. (Germany)" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
RENTENIERSWONING met aangebouwd KOETSHUIS, volgens de gevelsteen gebouwd in 1910 in opdracht van E. Engels. De architect was waarschijnlijk G. Kruizinga uit Oostwold. Engels liet de in een Overgangsstijl opgetrokken woning bouwen aan de overkant van zijn boerderij (Zuiderstraat 61). Sinds de bouw is er weinig aan het pand veranderd. Onder andere is in 1970 een douche in de woning gebouwd en is de oorspronkelijke dakbedekking vervangen door namaakleien.
Het pand is markant gelegen aan de Zuiderstraat te midden van een aantal monumentale panden. Een ijzeren HEK bestaande uit regels en stijlen met Art Nouveau motieven, scheidt de voortuin van de openbare weg. In het hek twee beweegbare delen, gemarkeerd door twee gebogen hoofdpijlers met punt.
Omschrijving
RENTENIERSWONING opgetrokken in een bruine baksteen met gesneden voeg op een gepleisterd trasraam. Het samengestelde dak is gedekt met namaakleien (niet origineel) en heeft een gemetselde schoorsteen op de nok, decoratieve windveren en aan de voorzijde een kleine dakkapel van blik met een gebogen dakje met piron en een oeil de boeuf. Onder de geprofileerde goot met consoles een decoratief fries van pleisterwerk en rode en witte baksteen. De gevelhoeken worden geaccentueerd door gepleisterde accenten met diamantknoppen, evenals de dorpels van vensters en deuren. De hoofdentree bevindt zich aan de noordzijde en bestaat uit een gelakte paneeldeur met Art-Nouveau decoraties en een kijkgat met smeedwerk, onder een bovenlicht met gekleurd glas-in-lood; voor de deur een granieten stoep (drie treden) met bordes en ijzeren hekwerk, bestaande uit ijzeren stijlen en een houten leuning; op het bordes een gietijzeren, decoratieve pilaar die een betonnen luifel, waaraan een houten raamwerk met glas-in-lood ruitjes is bevestigd, ondersteund. Links in de entreepartij een gevelsteen met: "E.E., A.O., 1910" en erboven een H-venster met drieruits bovenlicht en gepleisterde latei. Rechts van de entree een H-venster met glas-in-lood bovenlicht onder een segmentboog met gepleisterde aanzetstenen en een sluitsteen met leeuwenkop, en een boogtrommel van geverfd blik; eronder een keldervenster met diefijzer. In de topgevel met wolfeind een venster met getoogd glas-in-lood bovenlicht binnen een hoefijzerboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen en boogtrommels met siermozaïek.
De voorgevel (west) heeft een driestrooksvenster met glas-in-lood bovenlichten onder een segmentboog en een risalerend deel met topgevel met piron, waarin een gepleisterde gebogen erker met drie H-vensters, alle met glas-in-lood bovenlicht onder een gepleisterde segmentboog met leeuwenkop als sluitsteen en een blikken boogtrommel. Op de erker een gebogen balkon met gepleisterde balusters en leuning, en een ijzeren hekwerk; in de topgevel een paar openslaande deuren met bovenlicht onder een segmentboog met leeuwenkopsluitsteen en gepleisterde aanzetstenen en een boogtrommel van geverfd blik; zijlichten onder glas-in-lood bovenlichten in halve boogvorm.
De zuidgevel heeft een houten serre met plat dak op een gepleisterd trasraam. De serre heeft aan alle zijden ramen met glas-in-lood bovenlichten en in het midden twee deuren met een gietijzeren stoep ervoor (drie treden). In de topgevel met wolfeind en piron van keramiek een paar openslaande deuren met zijlichten onder glas-in-lood bovenlichten, samengevat onder een segmentboog met leeuwenkopsluitsteen en gepleisterde aanzetstenen en een boogtrommel van geverfd blik. Voor de openslaande deuren een klein gepleisterd balkon met ijzeren hekwerk tussen gepleisterde balusters en leuning. Aan weerszijden van de serre een H-venster met glas-in-lood bovenlicht onder een segmentboog met leeuwenkopsluitsteen, gepleisterde aanzetstenen en een boogtrommel, en een keldervenster met diefijzer. Boven de H-vensters een decoratief gepleisterd rechthoekig vlak.
De achtergevel (oost) heeft een veranda met lessenaarsdak op de hoek met de zuidgevel, bestaande uit een houten raamwerk met bovenin een roedenverdeling en bewerkt glas; op de vloer decoratieve zwart-wit tegels. In de gevel (oostzijde) een driestrooksvenster met glas-in-lood bovenlichten onder een segmentboog met leeuwenkopsluitsteen en een boogtrommel van blik; in de zuidzijde een schuifdeur met een bovenlicht van glas-in-lood onder een segmentboog met trommel. Rechts van de veranda een H- venster met glas-in-lood bovenlicht.
Aan de oostgevel een aangebouwd KOETSHUIS, opgetrokken in een bruine baksteen op een gepleisterd trasraam. Het heeft een schilddak, gedekt met namaakleien (niet origineel), met een ijzeren goot en een gepleisterd fries. Aan de noordzijde een risalerend deel met topgevel met strakke windveren. De topgevel (noord) heeft dubbele houten schuifdeuren met getoogde drieruits deurlichten onder een gepleisterde latei met segmentboog en gepleisterde boogtrommel. In de top een drielichtvenster met bovenlichten met verticale roeden; de beide korte ramen hebben een gepleisterde latei met rollaag, de langere een segmentboog met gepleisterde trommel. Rechts van het risalerende deel twee H-vensters en een w.c venster, alle met gepleisterde latei. Aan de westzijde een afgesnoten hoek, waarin een smal H-venster met tweeruits bovenlicht en gepleisterde latei. De oostgevel heeft twee dubbele T-vensters met een drieruits bovenlicht onder een segmentboog met gepleisterde latei en boogtrommel. De zuidgevel heeft een zelfde dubbel T-venster en een enkel T-venster.
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in de hal de deuren met decoratieve houten omlijsting en glas-in-lood deurlicht en het vierruits glas-in-lood bovenlicht binnen een omlijsting met Art Nouveau motieven. In de voor- en achterkamer de suitedeuren (schuifdeuren) met glas-in-lood deurlichten met roedenverdeling; de plafonds met op linnen geschilderde Art Nouveau motieven tussen houten lijsten; de marmeren schouw. In de eetkamer de houten schouw en het decoratieve plafond met houten omlijsting. In de kelder de decoratieve zwart-wit tegelvloer en de bogen.
Waardering
Rentenierswoning met aangebouwd koetshuis en hek van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een rentenierswoning met koetshuis en hek uit 1910 in Overgangsstijl
- vanwege de opvallende detaillering en ornamentiek
- vanwege de fraaie interieuronderdelen, grotendeels met Art Nouveau motieven
- vanwege de hoge mate van gaafheid van het exterieur en grote delen van het interieur
- vanwege de historische en ruimtelijk-visuele relatie met de boerderij Zuiderstraat 61, aan de overzijde van de weg
- vanwege de opvallende ligging aan de Zuiderstraat te midden van andere monumentale woningen en boerderijen
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RENTIER'S RESIDENCE with attached CARRIAGE HOUSE, according to the foundation stone built in 1910 by commission of E. Engels. The architect was probably G. Kruizinga from Oostwold. Engels had the residence, constructed in a Transitional style, built across from his farmstead (Zuiderstraat 61). Little has changed to the building since construction. Among other things, a shower was installed in the residence in 1970 and the original roof covering was replaced with imitation slate.
The building is prominently located on Zuiderstraat amid a number of heritage properties. An iron FENCE consisting of rails and stiles with Art Nouveau motifs separates the front garden from the public road. In the fence two movable sections, marked by two curved principal posts with point.
Description
RENTIER'S RESIDENCE constructed in brown brickwork with cut jointing on a rendered ash frame. The composite roof is covered with imitation slate (not original) and has a masonry chimney on the ridge, decorative weathervanes and at the front a small sheet-metal roof dormer with a curved roof with decorative tiles and an oeil de boeuf. Below the profiled gutter with consoles a decorative frieze of plasterwork and red and white brickwork. The gable corners are accentuated by plastered accents with diamond knobs, as well as the sills of windows and doors. The main entrance is located on the north side and consists of a painted panelled door with Art Nouveau decorations and a spy hole with wrought ironwork, under a fanlight with coloured leaded glass; in front of the door a granite step (three treads) with landing and iron railing, consisting of iron stiles and a wooden handrail; on the landing a cast-iron decorative pillar supporting a concrete canopy, to which a wooden frame with leaded glass panes is attached. Left in the entrance section a foundation stone with: "E.E., A.O., 1910" and above it an H-window with three-light fanlight and plastered lintel. Right of the entrance an H-window with leaded glass fanlight under a segmental arch with plastered springers and a keystone with lion's head, and an arch ring of painted sheet metal; below it a basement window with theft bars. In the top gable with half-hipped end a window with arched leaded glass fanlight within a horseshoe arch with plastered keystone and springers and arch rings with ornamental mosaic.
The front facade (west) has a three-light window with leaded glass fanlights under a segmental arch and a projecting section with top gable with decorative tiles, containing a plastered curved oriel with three H-windows, all with leaded glass fanlight under a plastered segmental arch with lion's head as keystone and a sheet-metal arch ring. On the oriel a curved balcony with plastered balusters and railing, and iron railings; in the top gable a pair of casement doors with fanlight under a segmental arch with lion's head keystone and plastered springers and an arch ring of painted sheet metal; side lights under leaded glass fanlights in half-arch form.
The south facade has a wooden conservatory with flat roof on a plastered ash frame. The conservatory has windows with leaded glass fanlights on all sides and in the middle two doors with a cast-iron step in front (three treads). In the top gable with half-hipped end and ceramic decorative tiles a pair of casement doors with side lights under leaded glass fanlights, combined under a segmental arch with lion's head keystone and plastered springers and an arch ring of painted sheet metal. In front of the casement doors a small plastered balcony with iron railing between plastered balusters and railing. On either side of the conservatory an H-window with leaded glass fanlight under a segmental arch with lion's head keystone, plastered springers and an arch ring, and a basement window with theft bars. Above the H-windows a decorative plastered rectangular panel.
The rear facade (east) has a veranda with catslide roof on the corner with the south facade, consisting of a wooden frame with glazing bars at the top and worked glass; on the floor decorative black and white tiles. In the facade (east side) a three-light window with leaded glass fanlights under a segmental arch with lion's head keystone and an arch ring of sheet metal; on the south side a sliding door with a fanlight of leaded glass under a segmental arch with ring. Right of the veranda an H-window with leaded glass fanlight.
On the east facade an attached CARRIAGE HOUSE, constructed in brown brickwork on a plastered ash frame. It has a hipped roof, covered with imitation slate (not original), with an iron gutter and a plastered frieze. On the north side a projecting section with top gable with clean weathervanes. The top gable (north) has double wooden sliding doors with arched three-light door lights under a plastered lintel with segmental arch and plastered arch ring. In the top a three-light window with fanlights with vertical glazing bars; both short windows have a plastered lintel with roll moulding, the longer one a segmental arch with plastered ring. Right of the projecting section two H-windows and a w.c window, all with plastered lintel. On the west side a cut-off corner, containing a narrow H-window with two-light fanlight and plastered lintel. The east facade has two double T-windows with a three-light fanlight under a segmental arch with plastered lintel and arch ring. The south facade has the same double T-window and a single T-window.
In the INTERIOR among other things are of importance: in the hall the doors with decorative wooden frame and leaded glass door light and the four-light leaded glass fanlight within a frame with Art Nouveau motifs. In the front and back rooms the suite doors (sliding doors) with leaded glass door lights with glazing bars; the ceilings with leaded glass door lights with glazing bars on linen painted Art Nouveau motifs between wooden mouldings; the marble fireplace. In the dining room the wooden fireplace and the decorative ceiling with wooden frame. In the basement the decorative black and white tiled floor and the arches.
Valuation
Rentier's residence with attached carriage house and fence of general importance for cultural and architectural historical value:
- as an example of a rentier's residence with carriage house and fence from 1910 in Transitional style
- for the striking detailing and ornamentation
- for the fine interior components, largely with Art Nouveau motifs
- for the high degree of integrity of the exterior and large parts of the interior
- for the historical and spatial-visual relationship with the farmstead Zuiderstraat 61, across the road
- for the striking location on Zuiderstraat amid other heritage residences and farmsteads
Nearby in the register
- Woonhuis, Zuiderstraat 36Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij(M1), Zuiderstraat 61Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Zuiderstraat 63Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Hoofdstraat 1Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.