Rijksmonumentenregister · Netherlands
Winkelwoning, Hoofdweg 237
Bellingwolde, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Function
- Winkelwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1902
- Address
- Hoofdweg 237, 9695 AH Bellingwolde (Westerwolde 20)
- Place
- Bellingwolde
- Municipality
- Westerwolde
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.12081, 7.16672
- Monument number
- 520933
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1870 map "Kaart van Westerwolde : zijnde het 6e schooldistrict in de Provincie Groningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WINKELWONING annex BAKKERIJ met aangebouwde SCHUUR gebouwd in 1902 in opdracht van de heer Bareld Bruins in een sobere baksteen architectuur met enkele Eclectische elementen. Nadat de oude, kleinere schuur was afgebroken, werd in 1947 een grotere schuur aan de achterzijde aangebouwd. Begin jaren zeventig was het pand niet meer in gebruik als bakkerij, maar behield tot 1984 haar winkelfunctie. Na 1984 heeft het pand alleen nog een woonfunctie.
De winkelwoning is beeldbepalend gelegen in het oude centrum aan het lint van Bellingwolde, dat zal worden voorgedragen als beschermd gezicht. Het pand vormt in combinatie met de eveneens beschermde Hervormde kerk en het pand Hoofdweg 235 een fraai ensemble.
Het interieur mocht niet bekeken worden.
Omschrijving
De één verdieping hoge, deels onderkelderde WINKELWONING met aangebouwd ACHTERHUIS (waarin deels de woning en bakkerij) en SCHUUR op nagenoeg rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen op een aangesmeerd trasraam en wordt gedekt door een samengestelde kap waarop geglazuurde zwarte platte Friese pannen; hoge gemetselde schoorsteen; goot op houten klossen (deels vernieuwd). De gevels worden geleed door H-vensters met geschilderd glas-in-lood in de bovenlichten onder een segmentboog met trommel opgevuld met gekleurd metselmozaïek.
De entree van de winkel bevindt zich in de risalerende trapgevel rechts aan de voorzijde (oostgevel) en bestaat uit een niet-originele deur in portiek met bovenlicht waarvoor een niet-originele vijf treden hoge aangesmeerde stoep. Rechts van de entree een etalagevenster op een gepleisterde onderbouw met aan de voor- en linkerzijde zijde een staand venster met bovenlicht waarin houten roedenverdeling en gekleurd glas. De winkelpui wordt omlijst door pilasters. In de top een tweedelig venster met bovenlicht waarin gekleurd glas onder strek met aan weerszijden een gemetselde pilaster en waarboven een halfrond gepleisterd vlak onder rollaag. De trapgevel wordt bekroond met een zinken vaas met bloemvormige decoraties en windwijzer. In het linker geveldeel van de voorgevel twee H-vensters.
In de trapgevel aan de zuidzijde twee H-vensters waaronder twee keldervensters en in de top een T-venster met tweeruits bovenlicht onder strek. De top wordt bekroond met een zinken vaas met bloemvormige decoraties; de tuit en trappen worden verstevigd door gemetselde pilasters.
Het achterhuis is tegen de achterzijde (westgevel) aangebouwd.
In de noordgevel een getoogde nis onder rollaag en een keldervenster.
Het ACHTERHUIS is opgetrokken in rode baksteen en wordt gedekt door een zadeldak met wolfeind waarop grijze muldenpannen; niet-originele goot. De gevels worden geleed door T-vensters en vernieuwde H-vensters (oorspronkelijk T-vensters) onder rollaag; zuidzijde niet-originele dakkapel.
In de zuidgevel aan de voorzijde van de eerste krimp een H-venster en een houten paneeldeur waarin glas met bovenlicht onder rollaag. Aan de rechterzijde van de krimp een smal H-venster. In de tweede krimp centraal een niet-originele deur met bovenlicht onder rollaag met aan weerszijden twee H-vensters.
Tegen de achtergevel (westzijde) is de schuur aangebouwd. Aan de rechterzijde van de schuur een kleine uitbouw waarin een houten paneeldeur met negenruits venster.
In de noordgevel aan de voorzijde van de krimp een T-venster, een opgeklampte houten deur met bovenlicht onder rollaag, twee T-vensters, een H-venster, een opgeklampte houten deur met bovenlicht onder rollaag en een T-venster. Aan de linkerzijde van de krimp een H-venster.
De SCHUUR stamt uit 1947 en is opgetrokken in rode baksteen en wordt gedekt door een zadeldak waarop grijze muldenpannen; muurankers.
In de topgevel aan de voorzijde (oostgevel) dubbele opgeklampte houten schuurdeuren onder een betonnen latei. In de zuidgevel vier getoogde liggende schuurvensters met decoratieve ijzeren roedenverdeling onder strek, een dichtgezet klein venster en een T-venster onder rollaag. In de achtergevel (westzijde) centraal een vernieuwde houten deur met bovenlicht met aan weerszijden een getoogd liggend schuurvenster met decoratieve ijzeren roedenverdeling onder strek en een niet-origineel venster (oorspronkelijk deur). In de top een niet-origineel venster. In de noordgevel twee getoogde liggende schuurvensters met decoratieve ijzeren roedenverdeling onder strek.
Waardering
Winkelwoning annex bakkerij met aangebouwde schuur van algemeen belang vanwege cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een winkelwoning annex bakkerij uit het begin van de twintigste eeuw in de provincie Groningen in een sobere baksteen architectuur met enkele Eclectische elementen
- vanwege de opvallende vormgeving en detaillering
- vanwege de redelijk hoge mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de hoge ensemblewaarde in combinatie met de beschermde buurpanden Hoofdweg 227 (Hervormde kerk) en 235
- vanwege de fraaie en beeldbepalende ligging aan het lint in het oude centrum van Bellingwolde, dat zal worden voorgedragen als beschermd gezicht
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SHOP-DWELLING with attached BAKERY and adjoining BARN built in 1902 on behalf of Mr Bareld Bruins in sober brick architecture with some Eclectic elements. After the old, smaller barn was demolished, a larger barn was built at the rear in 1947. From the early 1970s the property was no longer used as a bakery, but retained its retail function until 1984. After 1984 the property was used only as a dwelling.
The shop-dwelling is prominently located in the old centre along the streetline of Bellingwolde, which will be proposed as a protected townscape. The property forms, in combination with the also protected Reformed church and the property Hoofdweg 235, a fine ensemble.
The interior was not permitted to be viewed.
Description
The single-storey shop-dwelling, partly with basement, with attached REAR WING (partly containing the dwelling and bakery) and BARN on a nearly rectangular floor plan is constructed in red brick on a rendered cement-mortar base and is covered by a compound roof truss with glazed black flat Frisian tiles; tall brick chimney; gutter on wooden blocks (partly renewed). The facades are articulated by cross windows with painted coloured glass-in-lead in the fanlights under a segmental arch filled with coloured brick mosaic.
The shop entrance is located in the projecting stepped gable to the right on the front (east facade) and consists of a non-original door in a porch with fanlight above a non-original stoep of five rendered steps. To the right of the entrance a display window on a plastered base with on the front and left side a standing window with fanlight containing wooden glazing bars and coloured glass. The shop front is framed by pilasters. At the top a two-part window with fanlight containing coloured glass under a stone band with on either side a brick pilaster and above which a semi-circular plastered surface under a roll moulding. The stepped gable is crowned with a zinc vase with flower-shaped decorations and weathervane. In the left part of the front facade two cross windows.
In the stepped gable on the south side two cross windows, below which two basement windows and at the top a T-window with two-light fanlight under a stone band. The top is crowned with a zinc vase with flower-shaped decorations; the spout and steps are reinforced by brick pilasters.
The REAR WING is built against the rear side (west facade).
In the north facade an arched recess under roll moulding and a basement window.
The REAR WING is constructed in red brick and is covered by a gabled roof with half-hipped end with grey curved tiles; non-original gutter. The facades are articulated by T-windows and renewed cross windows (originally T-windows) under roll moulding; south side non-original roof dormer.
In the south facade at the front of the first offset a cross window and a wooden panelled door with glass and fanlight above under roll moulding. At the right side of the offset a narrow cross window. In the second offset centrally a non-original door with fanlight under roll moulding with on either side two cross windows.
Against the rear facade (west side) the barn is attached. To the right side of the barn a small outbuilding containing a wooden panelled door with nine-light window.
In the north facade at the front of the offset a T-window, a clamped wooden door with fanlight above under roll moulding, two T-windows, a cross window, a clamped wooden door with fanlight above under roll moulding and a T-window. At the left side of the offset a cross window.
The BARN dates from 1947 and is constructed in red brick and is covered by a gabled roof with grey curved tiles; wall anchors.
In the top gable on the front (east facade) double clamped wooden barn doors under a concrete lintel. In the south facade four arched horizontal barn windows with decorative iron glazing bars under a stone band, one blocked small window and a T-window under roll moulding. In the rear facade (west side) centrally a renewed wooden door with fanlight with on either side an arched horizontal barn window with decorative iron glazing bars under a stone band and a non-original window (originally a door). At the top a non-original window. In the north facade two arched horizontal barn windows with decorative iron glazing bars under a stone band.
Valuation
Shop-dwelling with attached bakery and barn of general importance for reasons of cultural-historical value:
- as an example of a shop-dwelling with bakery from the early twentieth century in the province of Groningen in sober brick architecture with some Eclectic elements
- for the striking design and detailing
- for the reasonably high degree of integrity of the exterior
- for the high ensemble value in combination with the protected neighbouring properties Hoofdweg 227 (Reformed church) and 235
- for the fine and prominent location along the streetline in the old centre of Bellingwolde, which will be proposed as a protected townscape
Nearby in the register
- Gerechtsgebouw, Hoofdweg 235Gerechtsgebouwunder 1 mi
- Kerk, Hoofdweg 227Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij(M1), Hoofdweg 252 BBoerderijunder 1 mi
- Koetshuis(L), Hoofdweg bij 223Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.