Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(K), Hoofdweg 223
Bellingwolde, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Pastorie(K)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1913
- Address
- Hoofdweg 223, 9695 AG Bellingwolde (Westerwolde 20)
- Place
- Bellingwolde
- Municipality
- Westerwolde
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.11987, 7.16604
- Part of complex
- 520908
- Monument number
- 520909
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1870 map "Kaart van Westerwolde : zijnde het 6e schooldistrict in de Provincie Groningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Twee bouwlagen hoge PASTORIE (gebouwd in 1913 in Overgangsarchitectuur) met aangebouwd, één bouwlaag hoog ACHTERHUIS opgetrokken in een rode baksteen met gesneden voeg op een trasraam van gesinterde klinkers afgedekt met een geglazuurde profielsteen (pastorie) en rollaag (achterhuis). De gevels worden gesierd door gevelbanden van witte verblendsteen, waartussen een rollaag van rode baksteen. Het samengestelde schilddak, gedekt met een rood geglazuurde platte Friese pan, heeft twee hoge gemetselde schoorstenen met gevelbanden van witte verblendsteen, twee pirons van keramiek en een goot op klossen. De beide topgevels hebben een wolfseind met piron van keramiek. De gevels worden geleed door overwegend staande vensters onder strek met bovenlichten met roedenverdeling waarin op de begane grond prisma geslepen piramideglas en op de verdieping geel glas.
De hoofdentree bevindt zich aan de voorzijde (zuidoost) en bestaat uit een gelakte deur met kijkgat met smeedwerk en vijf kleine deurlichten van geslepen glas, onder een bovenlicht met roedenverdeling en strek. De deur bevindt zich in een gemetselde rondboogportiek, opgebouwd uit verblendsteen en rode baksteen, met in de rondboog twee kalkzandstenen stijlen met natuurstenen aanzetstenen, op een natuurstenen kalf. Voor de entree een gemetselde stoep met hardstenen treden (vier) en bordes, en een zijmuurtje met hardstenen afdekplaat. Links van de entree een driezijdige erker op een trasraam van gesinterde klinkers afgedekt met een natuurstenen rand, onder een plat dak met goot op klossen; de erker heeft vier ramen en vier zesruits bovenlichten met geel bewerkt glas. Op de verdieping een H-venster met achtruits bovenlicht en een driestrooksvenster waarin openslaande ramen onder bovenlichten met roedenverdeling, beide met een onderdorpel van geglazuurde profielsteen. Rechts van de entree een risalerend deel met topgevel met steekkap en wolfeind, waarin twee H-vensters met achtruits bovenlichten en natuurstenen onderdorpels; op de verdieping openslaande balkondeuren tussen twee smalle vensters, alle met bovenlicht met roedenverdeling. Ervoor een houten balkon met houten hek met stijlen en handlijst. In de top een liggend venster met roedenverdeling en geel bewerkt glas. Alle bovenlichten hebben geel bewerkt glas onder een strek.
In de zijgevel (zuidwest) op de begane grond twee H-vensters met achtruits bovenlicht en natuurstenen onderdorpel; een paneeldeur met kijkgat en vijf kleine deurlichten met geslepen glas, een gemetselde stoep (vier treden) tussen zijmuurtjes met natuurstenen dekplaat; een smal venster met vierruits bovenlicht; een keldervenster met diefijzers en rollaag. Op de verdieping twee H-vensters met achtruits bovenlicht en twee smalle staande vensters met vierruits bovenlicht, alle met onderdorpels van geglazuurde profielsteen. Alle bovenlichten hebben geel bewerkt glas onder een strek (op de begane grond met extra rand van verblendsteen).
In de noordoostgevel vier H-vensters met achtruits bovenlicht en natuurstenen onderdorpel; op de verdieping twee driestrooksvensters met bovenlichten met roedenverdeling en onderdorpel van geglazuurde profielsteen; boven in de topgevel een liggend achtruits venster met geel bewerkt glas. Alle bovenlichten hebben geel bewerkt glas onder een strek (op de begane grond met extra rand van verblendsteen). In de achtergevel (noordwest) op de verdieping openslaande deuren met dubbele zesruits bovenlichten met geel bewerkt glas en strek, en een liggend achtruits venster met geel bewerkt glas en strek.
Aan de achtergevel een aangebouwd, één bouwlaag hoog ACHTERHUIS met plat dak en geprofileerde gootlijst. Aan de zuidwestzijde een driestrooksvenster waarin een openslaand raam, onder bovenlichten met roedenverdeling (die in het middelste bovenlicht is later verwijderd) en een strek. Aan de noordwestzijde een (vernieuwde) deur met achtruits bovenlicht, strek en gemetselde stoep (vier treden); een w.c. venster met diefijzers, strek en geglazuurde onderdorpel; een deur (oorspronkelijk venster) met achtruits bovenlicht, strek en gemetselde stoep. Aan de noordoostzijde een openslaand venster onder een achtruits bovenlicht met strek. In alle bovenlichten geel bewerkt glas. Op het platte dak een houten hek In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in het voorportaal het plafond met sjabloonschilderingen en rozet; de tochtdeur met deurlicht van geëtst glas, onder een gebogen bovenlicht. In de gang het plafond met sjabloonschilderingen en rozet; de houten paneeldeuren met deurlichten met roedenverdeling en geel bewerkt glas, binnen decoratieve architraven. In de vestibule de houten trap met buitenleuning bestaande uit sober bewerkte stijlen met dwarsverbindingen, een handlijst en decoratief bewerkte houten trappalen, en een binnenleuning met decoratieve aanzet; het plafond met sjabloonschilderingen en rozet; de houten rondboog met fantasiekapitelen en uitgesneden Art-nouveau motieven. In de later doorgetrokken kamer het stucplafond met decoraties en lijst van papier-maché; de houten vensterbanken en raamomlijstingen; de zwart marmeren schouwen met schacht met gepleisterde pilasters en kroonlijst. In de salon het stucplafond met rozet en lijstwerk; de zwart marmeren schouw met schacht met gepleisterde pilasters en kroonlijst. In de keuken de houten schouw; de houten kast met twee deuren met deurlichten met roedenverdeling en geel glas. Op de verdieping, in de slaapkamer de houten schouw; het plafond met sjabloonschilderingen en rozet. In het achterhuis het houten balkenplafond.
Waardering
Pastorie met aangebouwd achterhuis van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een pastorie uit 1913 bij een veel oudere hervormde kerk
- vanwege de opvallende detaillering en het materiaalgebruik
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van het exterieur en grote delen van het interieur
- vanwege de functionele relatie met het oudere koetshuis en ruimtelijk-visuele relatie met de oude kerk
- vanwege de markante ligging aan de als beschermd gezicht voorgedragen Hoofdweg door Bellingwolde
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
Two-storey PARSONAGE (built in 1913 in Transitional architecture) with an adjoining, single-storey REAR HOUSE constructed in red brick with cut joints on a foundation of sintered clinkers, finished with glazed profile stone (parsonage) and tile course (rear house). The facades are adorned with facade bands of white facing brick, between which runs a course of red brick. The composite hipped roof, covered with red glazed flat Frisian tiles, has two high brick chimneys with facade bands of white facing brick, two ceramic pinnacles and a gutter on brackets. Both gable ends have half-hipped roofs with ceramic pinnacles. The facades are articulated by predominantly vertical windows under a drip moulding with fanlights with glazing bars containing, on the ground floor, pyramid-cut prism glass and on the first floor yellow glass.
The main entrance is located at the front (southeast) and consists of a glazed door with a peephole with wrought iron and five small door lights of cut glass, under a fanlight with glazing bars and drip moulding. The door is situated in a brick round-arch portico, constructed of facing brick and red brick, with two calcarenite jambs with natural stone set stones in the round arch, on a natural stone plinth. Before the entrance a brick stoop with stone steps (four) and landing, and a side wall with stone coping. To the left of the entrance a three-sided bay window on a foundation of sintered clinkers finished with a natural stone edge, under a flat roof with gutter on brackets; the bay window has four windows and four six-pane fanlights with yellow processed glass. On the first floor an H-window with six-pane fanlight and a three-part window with opening sashes under fanlights with glazing bars, both with a sub-sill of glazed profile stone. To the right of the entrance a projecting section with gable end with steeply pitched roof and half-hipped end, containing two H-windows with six-pane fanlights and natural stone sub-sills; on the first floor opening balcony doors between two narrow windows, all with fanlight with glazing bars. Before it a wooden balcony with wooden railings with posts and handrail. At the top a horizontal window with glazing bars and yellow processed glass. All fanlights have yellow processed glass under a drip moulding.
In the side facade (southwest) on the ground floor two H-windows with six-pane fanlight and natural stone sub-sill; a panelled door with peephole and five small door lights with cut glass, a brick stoop (four steps) between side walls with natural stone coping; a narrow window with four-pane fanlight; a cellar window with anti-theft grilles and tile course. On the first floor two H-windows with six-pane fanlight and two narrow vertical windows with four-pane fanlight, all with sub-sills of glazed profile stone. All fanlights have yellow processed glass under a drip moulding (on the ground floor with additional border of facing brick).
In the northeast facade four H-windows with six-pane fanlight and natural stone sub-sill; on the first floor two three-part windows with fanlights with glazing bars and sub-sill of glazed profile stone; above in the gable end a horizontal six-pane window with yellow processed glass. All fanlights have yellow processed glass under a drip moulding (on the ground floor with additional border of facing brick). In the rear facade (northwest) on the first floor opening doors with double six-pane fanlights with yellow processed glass and drip moulding, and a horizontal six-pane window with yellow processed glass and drip moulding.
Attached to the rear facade a single-storey REAR HOUSE with flat roof and profiled gutter line. On the southwest side a three-part window with an opening sash, under fanlights with glazing bars (which in the middle fanlight was removed later) and a drip moulding. On the northwest side a (renewed) door with six-pane fanlight, drip moulding and brick stoop (four steps); a W.C. window with anti-theft grilles, drip moulding and glazed sub-sill; a door (originally a window) with six-pane fanlight, drip moulding and brick stoop. On the northeast side an opening window under a six-pane fanlight with drip moulding. In all fanlights yellow processed glass. On the flat roof a wooden railing. In the INTERIOR the following are of note: in the entrance vestibule the ceiling with stencilled paintings and rosette; the draught door with door light of etched glass, under a curved fanlight. In the corridor the ceiling with stencilled paintings and rosette; the wooden panelled doors with door lights with glazing bars and yellow processed glass, within decorative architraves. In the vestibule the wooden staircase with outer balustrade consisting of simply worked posts with cross-connections, a handrail and decoratively worked wooden newel posts, and an inner balustrade with decorative base; the ceiling with stencilled paintings and rosette; the wooden round arch with fantasy capitals and cut Art Nouveau motifs. In the later extended room the stucco ceiling with decorations and paper-maché moulding; the wooden window sills and window frames; the black marble fireplaces with shaft with plastered pilasters and cornice. In the salon the stucco ceiling with rosette and moulding; the black marble fireplace with shaft with plastered pilasters and cornice. In the kitchen the wooden fireplace; the wooden cupboard with two doors with door lights with glazing bars and yellow glass. On the first floor, in the bedroom the wooden fireplace; the ceiling with stencilled paintings and rosette. In the rear house the wooden beam ceiling.
Valuation
Parsonage with adjoining rear house of general importance for cultural and architectural historical value
- as an example of a parsonage from 1913 adjacent to a much older Reformed church
- for its striking detailing and use of materials
- for the relatively high degree of integrity of the exterior and large parts of the interior
- for the functional relationship with the older coach house and spatial-visual relationship with the old church
- for its prominent location along the Hoofdweg through Bellingwolde, which has been nominated as a protected townscape
Nearby in the register
- Koetshuis(L), Hoofdweg bij 223Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Woonhuis, Hoofdweg 221Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Hoofdweg 227Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij(M1), Hoofdweg 252 BBoerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.