Rijksmonumentenregister · Netherlands
Historische aanleg, Voorsterweg bij 139
Brummen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Voorsterweg bij 139, 6971 KD Brummen
- Place
- Brummen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.12791, 6.14034
- Part of complex
- 520778
- Monument number
- 520780
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUtrecht University LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Zutphania Comitatus" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 2: (Bij Voorsterweg 139; op de bijbehorende kaart aangegeven met nr. 2) HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG
De HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Voorstonden heeft een vrijwel rechthoekige vorm met aan de noord- en zuidzijde een kleine uitstulping. De aanleg bestaat uit een open gedeelte met parkweides en een aan drie zijden omgracht gedeelte aan de westzijde en een bosrijk gedeelte ('Engels Bos') aan de oostzijde. De aanleg dateert in oorsprong uit de 17de eeuw. Het huis was in deze periode reeds omgracht en omgeven door een lanenstructuur. Deze structuur is op de zgn. 'Hottingerkaart' uit 1783 zichtbaar; het huis ligt op een rechthoekig kasteeleiland en ten oosten van dit eiland liggen de moestuinen, eveneens op een eiland. Omstreeks 1780 werden zowel een Grand Canal aan de noordzijde van het huis als een vijver in landschapsstijl in het bos gerealiseerd. Het Grand Canal werd omstreeks 1860 omgebogen en gedeeltelijk gedempt. Na enkele voorzichtige veranderingen in landschapsstijl, werd omstreeks 1820 de verlandschappeling van de aanleg verder doorgevoerd waarbij veel nieuwe waterpartijen werden toegevoegd; het zgn. "nieuwe werk'. Het is mogelijk dat de veranderingen naar ontwerp van de tuinarchitect J.D. Zocher sr. werden uitgevoerd. De aanleg is geraffineerd; vnl. bestaande uit natuurlijke gevormde vijvers, hoogteverschillen, eiken- en beukengroepen en een aantal 'strategisch' geplaatste rode beuken. Het oudere formele lanenstelsel werd gehandhaafd en is thans nog herkenbaar in onder meer de oprijlaan en de in het verlengde liggende laan (de Westerallee) aan de overzijde van de vijver. Het zgn. Slingerbos dateert eveneens uit deze periode. Door dit deel slingert een beek, die zich op enkele plaatsen tot vijvers waarin eilandjes liggen verbreedt. Tot 1860 werd het Grand Canal gehandhaafd, waarna het als het ware werd omgebogen en werd aangesloten op het 'nieuwe werk' uit 1820. Tussen 1909 en 1921 onderging het aan drie zijden door een gracht omgeven deel van de aanleg ten zuiden van het huis een verandering. Door tuinarchitect L.A. Springer werd hier de geometrische aanleg gerestaureerd op basis van de 17de- en 18de-eeuwse aanleg. Thans ligt hier de formeel aangelegde tuin (de 'zuidtuin' en de 'oosttuin'), thans ingericht als weide. De 'oosttuin' was in de 17de en vroeg-18de eeuw in gebruik als kwekerij/moestuin en in de laat-18de en 19de eeuw als siertuin. Ten noorden en westen van het huis liggen enkele parkweiden ('Kampwei', 'Mulderswei', 'Boschwei' en 'Heerskamp'). De Heerskamp werd omstreeks 1860 beplant met beuken. Over de parkweiden lopen vanaf het hoofdgebouw enkele zichtassen naar het noorden en het voormalige tolhuis. Door de weiden slingert zich de beek die zich direct ten noorden van het huis verbreedt tot een vijver waarin een eiland ligt. Aan het noordeinde van de grote noord-zuidlaan, aan de beek, bevindt zich de ruïne van de voormalige 18de-eeuwse boerderij "De Beek", bestaande uit een deel van de fundamenten en een deel van de rode cementvloer van het voorhuis.
Waardering
De HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG is van algemeen belang:
- als representatief voorbeeld van een in oorsprong 17de-eeuwse aanleg met formele elementen die in de loop van de 18de, 19de en 20ste eeuw zijn huidige structuur en karakter verkreeg in een landschappelijke stijl;
- vanwege het belang van de aanleg voor de geschiedenis van de tuin- en landschapsarchitectuur;
- vanwege de, deels ook in detail, gaaf bewaarde 17de-eeuwse structuur met formele structuurelementen;
- vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description of component 2: (At Voorsterweg 139; indicated on the accompanying map with no. 2) HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT
The HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT belonging to the country estate Voorstonden has an almost rectangular form with a small bulge on the north and south sides. The layout consists of an open area with park meadows and an area surrounded by a moat on three sides on the western side and a wooded area (the 'English Wood') on the eastern side. The layout dates originally from the 17th century. The house was already moated in this period and surrounded by a lane structure. This structure is visible on the so-called 'Hottinger map' from 1783; the house lies on a rectangular castle island and east of this island lie the kitchen gardens, also on an island. Around 1780 both a Grand Canal on the north side of the house and a pond in landscape style in the wood were realised. The Grand Canal was bent around 1860 and partially filled in. Following some cautious changes in landscape style, around 1820 the landscaping of the layout was further developed with many new water features added; the so-called "new work". It is possible that the changes were carried out after a design by garden architect J.D. Zocher sr. The layout is refined; consisting mainly of naturally formed ponds, changes in level, groups of oaks and beeches and a number of 'strategically' placed red beeches. The older formal lane system was maintained and is still recognisable today in, among other things, the entrance drive and the lane continuing beyond it (the Westerallee) on the far side of the pond. The so-called Winding Wood also dates from this period. A stream winds through this area, which widens at several points into ponds with islands in them. Until 1860 the Grand Canal was maintained, after which it was, as it were, bent and connected to the 'new work' from 1820. Between 1909 and 1921 the area surrounded on three sides by a moat south of the house underwent changes. By garden architect L.A. Springer the geometric layout was restored here based on the 17th- and 18th-century layout. Now lies here the formally laid out garden (the 'south garden' and the 'east garden'), now arranged as meadow. The 'east garden' was used in the 17th and early 18th century as a nursery/kitchen garden and in the late 18th and 19th century as an ornamental garden. North and west of the house lie several park meadows ('Kampwei', 'Mulderswei', 'Boschwei' and 'Heerskamp'). The Heerskamp was planted with beeches around 1860. Over the park meadows run several sight lines from the main building to the north and the former toll house. Through the meadows winds the stream which widens directly north of the house into a pond with an island in it. At the north end of the large north-south lane, at the stream, are the ruins of the former 18th-century farm "De Beek", consisting of part of the foundations and part of the red cement floor of the front house.
Valuation
The HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT is of general importance:
- as a representative example of a layout originally from the 17th century with formal elements that in the course of the 18th, 19th and 20th centuries acquired its present structure and character in a landscape style;
- because of the importance of the layout for the history of garden and landscape architecture;
- because of the 17th-century structure, partially also in detail, well-preserved with formal structural elements;
- because of the functional-spatial relationship with the other components of the country estate.
Nearby in the register
- Waterval, Voorsterweg bij 139Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- VoorstondenKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Tuinvaas, Voorsterweg bij 139Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Voorsterweg bij 139Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.