Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Burgemeester Meslaan 1
Tiel, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1898
- Address
- Burgemeester Meslaan 1, 4002 AB Tiel
- Place
- Tiel
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.89054, 5.42243
- Monument number
- 520662
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Vrijstaande VILLA gebouwd in 1898 (gevelsteen voorgevel) naar ontwerp van een onbekende architect in Neo-Renaissancestijl. De villa is gelegen in een uitbreidingswijk tussen het spoor en het voormalige dorp Drumpt, die vanaf eind negentiende eeuw bebouwd is met grotendeels vrijstaande villa's en middenstandswoningen. Het pand is hier markant gelegen nabij het station (1882), aan de zuidwestelijke kant van de Burgemeester Meslaan (voorheen Culemborgse Grintweg) op een kruispunt van woonstraten.
De villa is in de wijk het meest rijk uitgevoerde woonhuis en wordt voornamelijk gekarakteriseerd door vooruitspringende risalieten aan de voor- en linker zijgevel, die met trapgevels worden bekroond. De markante ligging van het pand wordt versterkt doordat het pand aan vier zijden wordt omgeven door een flinke tuin. Aan de straatzijde is deze tuin begrensd door een niet oorspronkelijke tuinmuur die evenals de niet-oorspronkelijke aanbouw aan de linker zijgevel van het pand, buiten de bescherming valt.
Omschrijving
De onderkelderde VILLA is opgetrokken in rode baksteen op een vrijwel vierkant grondplan met vooruitspringende risalieten aan de voor- en linker zijgevel. Het pand telt twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een omlopend, afgeplat schilddak, met steekkappen over de trapgevelrisalieten. De schilden zijn belegd met leien in Maasdekking en de afwatering vindt plaats via een geprofileerde houten bakgoot op klossen. In het voor-, rechter- en achterschild van het dak bevindt zich een dakkapel, die wordt afgesloten met een zadeldak dat aan de voorzijde oversteekt en bekroond wordt met een zinken piron. Het dakje wordt gedekt door leien. De gevels zijn opgemetseld in kruisverband en hebben een uitgemetselde plint afgesloten met een waterlijst in baksteen. Onder de vensters van de eerste en tweede bouwlaag loopt een waterlijst van profielbaksteen en de gevel wordt onder de bakgoot afgesloten met een lijst. Het metselwerk wordt verlevendigd door sierbanden in donker gevoegde speklagen in geslepen steen, accenten in gele verblendsteen en rijk krullende smeedijzeren sierankers. De verblendsteen komt voor als blokversiering op de gevelhoeken en als omlijsting van vensters, ter hoogte van onder- en wisseldorpels van vensters, in bogen en als ruitvormige versiering in boogtrommels. De gevelopeningen worden veelal ontlast door korfbogen, gemetseld in afwisselend rode steen en gele verblendsteen, waarbij de boogtrommels voornamelijk uitgevoerd zijn in eenvoudig rood siermetselwerk met gele ruiten. De trapgevels die de risalieten bekronen zijn uitgevoerd met uitkragende schouders op natuurstenen hoekstukken met profiel en hebben dekplaten op de trappen. De trapgevel van de voorgevel heeft nog een bakstenen bekroning met smeedijzeren sierstuk met windvaan. In de gevels zijn voornamelijk stolpvensters toegepast, oorspronkelijk onder meerruits bovenlichten die in de loop der tijd zijn verdwenen. De recentelijk aangebrachte roedeverdeling telt meer roeden dan in de oorspronkelijke situatie. In de voorgevel zijn drie vensters voorzien van groengeschilderde paneelluiken. In de vooruitspringende rechter partij van de asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bevindt zich in elke bouwlaag een venster van het reeds beschreven type. De hoofdingang is rechts in de bredere linkerbeuk gesitueerd, in de hoek met het risaliet. Voorts bevinden zich in beide bouwlagen van de gevel vensters zoals reeds beschreven, waarbij dat boven de voordeur smaller is. De deur is toegankelijk via een hoog bordes met trap, uitgevoerd in baksteen en hardsteen. Trap en bordes zijn voorzien van een smeedijzeren balustrade. De ingangspartij bevindt zich onder een luifel, voorzien van een gootlijst en gedragen door een geornamenteerde, smeedijzeren drager die links aan de muur is bevestigd. De deuropening wordt hierboven ontlast door een ijzeren I-balk voorzien van rozetten. De fraai geornamenteerde houten dubbele deur heeft een bovenlicht en bevindt zich in een kozijn met hardstenen neuten. De deurvleugels zijn opgebouwd uit een dicht onderpaneel en een bovendeel uit geprofileerde diagonale klampen, waarachter zich ruiten bevinden en smeedijzeren traliewerk. De RECHTER ZIJGEVEL kent een ongelijke indeling met drie vensters in elke bouwlaag. De LINKER ZIJGEVEL heeft een vooruitspringende rechter partij waarin zich in elke bouwlaag een venster bevindt zoals beschreven, maar het venster van de tweede bouwlaag heeft een segmentboogvormige afsluiting. Het muurwerk onder het venster van de eerste bouwlaag laat zien dat het venster hier lager is geweest, ook het venster in de trapgevel is gewijzigd. De terugliggende linker partij heeft links een uitgemetseld rookkanaal dat boven de gootlijst uitsteekt. In de hoek van beide partijen geeft een niet-oorspronkelijke trap toegang tot twee ingangen (één in het linker geveldeel, het ander in de zijgevel van het risaliet) beide voorzien van paneeldeuren. Links van de linker deur bevindt zich een blinde nis, boven de deur in de tweede bouwlaag een venster met bovenlicht. Rechts in de ACHTERGEVEL bevinden zich in elke bouwlaag twee vensters van het reeds beschreven type. Over de hele breedte van de linker helft van de gevel is een houten serre geplaatst met een gemetselde onderbouw. De serre is bereikbaar via stenen treden en bestaat uit een houten bovenbouw uit stijlen en regels die aan de onderzijde zijn dichtgezet met panelen en hierboven grote enkelruits ramen heeft met bovenlichten met vertikale roeden gescheiden en gevuld met eenvoudig glas-in-lood. De serre heeft dubbele deuren. De serre wordt afgesloten door een omlopende kroonlijst met geornamenteerde klosjes. In de tweede bouwlaag geeft een dubbele balkondeur toegang tot het plat van de serre, dat wordt omgeven door een niet oorspronkelijk hekwerk. De indeling van het INTERIEUR van de villa is nog in grote mate in tact en bestaat uit kamers-en-suite in de vooruitspringende rechter beuk en een gang met trappenhuis, voormalige keuken en eetkamer in de linker beuk. Op de verdieping bevinden zich slaapvertrekken en op de zolderverdieping bevindt zich een met kraalschoten afgescheiden personeelskamer. De vertrekken bezitten geen oorspronkelijke schoorsteenmantels meer, maar veel andere interieurelementen zijn bewaard gebleven waaronder stucplafonds en een groot aantal oorspronkelijke gepaneelde binnendeuren met kozijnen. In de serre bevinden zich patroontegels, de hal heeft een fraaie, over drie verdiepingen doorlopende (slingerend) houten trappartij met slanke, in renaissancetrant geornamenteerde trappaal en balusters. In de hal bevindt zich stucwerk op de wanden in de vorm van casementen en tegen het plafond met lauwerblad geornamenteerde balkconsoles.
Waardering
Vrijstaande VILLA gebouwd in Neo-Renaissancestijl in 1898
-Van architectuurhistorische waarde als gaaf en goed voorbeeld van een villa van iets voor 1900, uitgevoerd in Neo-Renaissancestijl waarbij risalieten met trapgevels, met leien gedekte daken en eenvoudig en verzorgd siermetselwerk de kenmerkende onderdelen vormen. Opvallend is voorts het onder meer als gevelanker en balustrade voorkomende smeedwerk en de fraai vormgegeven voordeur. De indeling van het interieur is goed bewaard gebleven en bevat nog enkele fraaie onderdelen.
-Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van de Burgemeester Meslaan, die vanaf ongeveer 1900 is bebouwd met grote en kleine villa's en middenstandswoningen en een onderdeel is van de uitbreidingswijk tussen het station en het dorp Drumpt. De villa bezit hier vanwege de opvallende hoofdvorm en de markante ligging van de villa op een kruising van straten een grote beeldbepalende rol.
-Van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een behuizing voor een stedelijke elite die zich omstreeks 1900 in toenemende mate in de uitbreidingswijken ging vestigen. Het huis is van deze ontwikkeling een belangrijke uiting door de opvallende ligging en de rijke uitstraling.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Detached VILLA built in 1898 (datestone on front facade) designed by an unknown architect in Neo-Renaissance style. The villa is located in an expansion district between the railway line and the former village of Drumpt, which from the late nineteenth century has been built up largely with detached villas and middle-class dwellings. The property is markedly situated near the station (1882), on the southwestern side of the Burgemeester Meslaan (formerly Culemborgse Grintweg) at the intersection of residential streets.
The villa is the most elaborately executed dwelling in the district and is primarily characterized by projecting risalits on the front and left side facade, which are crowned with stepped gables. The prominent location of the property is reinforced by the fact that it is surrounded on all four sides by a substantial garden. On the street side this garden is bounded by a non-original garden wall which, like the non-original extension on the left side facade of the property, falls outside the protection.
Description
The VILLA, with a basement, is constructed in red brick on an approximately square ground plan with projecting risalits on the front and left side facade. The property has two storeys and an attic storey under a continuous, flattened hipped roof, with roof pitches over the stepped gable risalits. The roofs are clad with slate in Dutch bond and drainage takes place via a profiled wooden gutter on brackets. In the front, right and rear roof slopes there is a roof dormer, which is finished with a gabled roof that projects on the front and is crowned with a zinc weathervane. The roof is covered with slate. The facades are constructed in cross bond with a projecting plinth finished with a drip moulding in brick. Below the windows of the first and second storey runs a drip moulding of profile brick and the facade is finished below the gutter with a moulding. The brickwork is enlivened by decorative bands in dark-jointed stone coursings in cut stone, accents in yellow brickwork and richly curled wrought-iron ornamental wall anchors. The brickwork appears as block decoration on the facade corners and as framing of windows, at the level of window sills and intermediate sills, in arches and as diamond-shaped decoration in arch drums. The facade openings are mostly relieved by basket arches, constructed in alternating red brick and yellow brickwork, with the arch drums executed mainly in simple red decorative brickwork with yellow diamonds. The stepped gables that crown the risalits are executed with projecting shoulders on natural stone corner pieces with profile and have coping stones on the steps. The stepped gable of the front facade has a brick coping with wrought-iron decorative piece with weathervane. Primarily stolp windows are used in the facades, originally with multi-light fanlights which have disappeared over time. The recently applied glazing bars contain more bars than in the original situation. Three windows in the front facade are provided with green-painted panel shutters. In the projecting right section of the asymmetrically arranged FRONT FACADE there is a window of the type already described in each storey. The main entrance is located on the right in the wider left bay, in the corner with the risalit. Furthermore there are windows in both storeys of the facade as already described, with that above the front door being narrower. The door is accessible via a high landing with steps, executed in brick and ashlar. Steps and landing are provided with a wrought-iron balustrade. The entrance section is situated under a canopy, provided with a gutter moulding and supported by an ornamental wrought-iron bracket which is attached to the wall on the left. The door opening is relieved above by an iron I-beam provided with rosettes. The beautifully ornamented wooden double door has a fanlight and is situated in a frame with ashlar reveals. The door panels are composed of a solid lower panel and an upper part of profiled diagonal boards, behind which there are panes and wrought-iron grillwork. The RIGHT SIDE FACADE has an unequal arrangement with three windows in each storey. The LEFT SIDE FACADE has a projecting right section in which there is a window as described in each storey, but the window of the second storey has a segmental arch closure. The brickwork below the window of the first storey shows that the window was lower here, likewise the window in the stepped gable has been altered. The recessed left section has on the left a projecting flue that extends above the gutter moulding. In the corner of both sections a non-original steps provide access to two entrances (one in the left facade section, the other in the side facade of the risalit) both provided with panel doors. To the left of the left door is a blind niche, above the door on the second storey a window with fanlight. On the right in the REAR FACADE there are two windows of the type already described in each storey. Across the entire width of the left half of the facade a wooden conservatory has been placed with a masonry base. The conservatory is accessible via stone steps and consists of a wooden superstructure of posts and rails which at the bottom are closed with panels and above have large single-light windows with fanlights separated by vertical glazing bars and filled with simple leaded glass. The conservatory has double doors. The conservatory is finished by a continuous cornice with ornamented brackets. On the second storey a double glass door provides access to the roof of the conservatory, which is surrounded by non-original railings. The layout of the INTERIOR of the villa is largely intact and consists of connecting rooms in the projecting right bay and a corridor with stairwell, former kitchen and dining room in the left bay. On the upper floor there are bedrooms and on the attic floor there is a staff room separated by bead boarding. The rooms no longer have original chimney pieces, but many other interior elements have been preserved including stucco ceilings and a large number of original panelled internal doors with frames. In the conservatory there are pattern tiles, the hall has a fine, continuous (winding) wooden staircase spanning three storeys with slender stairs decorated in Renaissance style and balusters. In the hall there is stucco work on the walls in the form of casements and against the ceiling with laurel leaf ornamented beam brackets.
Valuation
Detached VILLA built in Neo-Renaissance style in 1898
-Of architectural historical value as a sound and good example of a villa of just before 1900, executed in Neo-Renaissance style in which risalits with stepped gables, slate-clad roofs and simple and carefully executed decorative brickwork form the characteristic components. Also notable is the ironwork appearing among other things as facade anchor and balustrade and the beautifully designed front door. The interior layout has been well preserved and still contains some fine elements.
-Of urban planning value as part of the Burgemeester Meslaan, which from around 1900 has been built up with large and small villas and middle-class dwellings and is part of the expansion district between the station and the village of Drumpt. The villa has here, due to the striking main form and the prominent location of the villa at an intersection of streets, a major image-defining role.
-Of cultural historical value as an example of a dwelling for an urban elite that increasingly settled in the expansion districts around 1900. This house is an important expression of this development through its prominent location and rich appearance.
Nearby in the register
- Begraafplaats, Begraafplaats Ter NavolgingBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- PannenhuysWoonhuisunder 1 mi
- Begraafplaats en -onderdelen, J.D. van Leeuwenstraat TielBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaats, Voor de Kijkuit bij 7Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.