TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Nijenrode

Breukelen, Utrecht, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Tuin, park en plantsoen
Function
Historische aanleg
Category
onroerend gebouwd
Built (approximately)
1650 - 1940
Address
Straatweg bij 25, 3621 BG Breukelen (Stichtse Vecht 26)
Place
Breukelen
Municipality
Stichtse Vecht
Province
Utrecht
Country
Netherlands
Coordinates
52.16286, 5.00682
Part of complex
520607
Monument number
520608

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

5 historical maps cover this location, the earliest the 1630 map "Ultraiectum Dominium." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

PARKAANLEG en LABYRINTH, als onderdeel van de buitenplaats Nijenrode. De buitenplaats heeft zijn oorsprong in een 13de eeuws kasteel. Belangrijke uitbreidingen en restauraties hebben zich onder meer in de 17de eeuw voorgedaan onder Johan I Ortt, die ook de opdracht gaf voor de aanleg van een formele tuin. Vanaf 1907 was de buitenplaats in het bezit van de Amsterdamse koffiehandelaar Michiel Onnes. Hij liet het kasteel onder leiding van architect E.G. Wentinck herstellen naar een 17de eeuwse situatie en voegde enkele bijgebouwen toe. De tuinarchitecten L.A. Springer en H. Copijn waren verantwoordelijk voor de tussen 1912-1915 tot Landschappelijke tuin omgevormde aanleg met een gemengd karakter. De Amsterdamse kunsthandelaar J. Goudstikker liet in 1930 het labyrinth aanleggen. Thans zetelt Nijenrode Universiteit voor Bedrijfskunde in het kasteel en is met de aankoop van grond in de richting van het Amsterdam Rijnkanaal het grondgebied van de buitenplaats opnieuw vergroot.

Omschrijving

Het circa 27 hectare grote, op een rechthoek uitgelegde door water omgeven park, grenst met een korte zijde aan de Straatweg te Breukelen. De langs de weg gelegen gracht staat in verbinding met de Vecht en vormt de oostelijke begrenzing. De gracht verbreedt zich halverwege tot slotgracht rond het eiland waarop het kasteel staat. Ten zuiden van het kasteeleiland ligt een stenen brug over de oostelijke gracht, die onderdeel uit maakt van het poortgebouw. In het zuiden ligt een dam in de gracht, waarop het toegangshek staat. Ten zuiden van deze dam buigt de gracht af naar het westen. Na een aantal flauwe bochten buigt de waterloop scherp af naar het westen. Geheel in het zuidwesten van het park buigt het water af naar het noorden. Geheel in het noordwesten van het park loopt een smaller water naar het oosten. Na een keerdam en een aantal bochten sluit deze sloot aan op de oostelijke gracht. De westelijke waterloop staat in verbinding met de slingerende waterpartij van het park. Deze vijver ligt in het midden in de noordelijke helft van het park en is via vertakkingen niet alleen met deze waterloop verbonden, maar ook met de gracht om het zuidelijke terrein, waar onder meer het open weiland van de hertenkamp ligt. Ten noordwesten hiervan is het labyrinth gelegen ter plaatse van de voormalige tennisbaan. Het labyrinth wordt gevormd door lage buxushaagjes die in een patroon zijn aangelegd van concentrische cirkels en ten opzichte van het midden delen in diagonale positie. In het hart komt een klein beeldhouwwerk voor van een putto in een getordeerde houding.

Een eikenlaan benadrukt de noord-zuid as en vormt de verbinding tussen het kasteel, het poortgebouw en de zuidelijke toegang tot het park. Parallel aan deze laan, meer naar het westen toe ligt - tussen open gazons en de vijver - eveneens een eikenlaan. Nagenoeg haaks op deze noord-zuidverbindingen liggen (in het noorden) een kastanjelaan, (in het midden) een eikenlaan en (in het zuiden) een beukenlaan. Deze restanten van de formele zeventiende-eeuwse lanenstructuur vormen het kader, waarbinnen een landschappelijke aanleg is gerealiseerd. De landschappelijke tuin bevindt zich in het noordwesten, westen en zuidwesten van het park. Ten noorden van het kasteel ligt de noord-zuid georiënteerde, als formele tuin aangelegde rozentuin. Ten noorden van het rosarium ligt een ovale vijver, de zogenaamde vissekom, oorspronkelijk in gebruik als kweekvijver. In het noorden van het park, ten westen van het rosarium bevindt zich de ommuurde nutstuin. Ten noorden van de nutstuin bevindt zich een lange lindenberceau.

In het zuid-zuidwesten van het park bevindt zich het omgrachte, nagenoeg rechthoekige terrein van circa 2,5 hectare, waarbinnen onder meer de hertenkamp, de boomgaard en het fazanterie gelegen zijn. Aan de oostzijde ligt het omgrensde parallelogramvormige terrein van de hertenkamp; een weiland omheind door een ijzeren hekwerk en in de zuidwesthoek een hertenschuur. Bij deze schuur en in de noordwesthoek staan platanen. In het zuidwestelijke deel van het terrein bevindt zich een hoogstamboomgaard. In het noordwestelijke deel bevindt zich een fazanterie met volières, een voederhuisje en een speel-prieel, waar eertijds speeltoestellen vóór stonden. Ter plaatse van de voormalige tennisbaan bevindt zich een labyrinth met buxushagen en in het centrum een zandstenen beeld van een kind met een dolfijn. Tegenover het labyrinth ligt een halfronde vijver met een eendenhuis, afgeschermd door een ijzeren hek.

Waardering

Het park van de historische buitenplaats Nijenrode is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en tuinarchitectonische waarde als goed bewaard voorbeeld van een parkaanleg met deeltuinen, waaronder de Landschappelijke tuin met een gemengd karakter van de hand van de tuinarchitecten L.A. Springer en H. Copijn uit het begin van de twintigste eeuw, de rozentuin, de nutstuin en bijzondere elementen als de zogenaamde 'vissekom'; het geheel aangelegd op de zeventiende-eeuwse formele structuur van lanen, waterpartijen en grachten. Het park heeft ensemblewaarde vanwege de ruimtelijk-functionele relatie met de gebouwde objecten en tuinsieraden van Nijenrode. Waardevol element binnen de parkaanleg betreft het labyrinth uit de dertiger jaren van de 20ste eeuw.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

PARK LAYOUT and LABYRINTH, as part of the country estate Nijenrode. The country estate has its origins in a 13th-century castle. Important expansions and restorations took place notably in the 17th century under Johan I Ortt, who also commissioned the design of a formal garden. From 1907 the country estate was in the possession of the Amsterdam coffee merchant Michiel Onnes. He had the castle restored under the direction of architect E.G. Wentinck to a 17th-century situation and added several outbuildings. The garden architects L.A. Springer and H. Copijn were responsible for the layout, transformed between 1912-1915 into a landscape garden with a mixed character. The Amsterdam art dealer J. Goudstikker had the labyrinth laid out in 1930. Currently Nijenrode University for Business Studies is seated in the castle and with the purchase of land in the direction of the Amsterdam Rhine Canal the territory of the country estate has again been enlarged.

Description

The approximately 27 hectare park, laid out on a rectangle and surrounded by water, borders with one short side on the Straatweg in Breukelen. The ditch located along the road connects with the Vecht and forms the eastern boundary. The ditch widens halfway to form a moat around the island on which the castle stands. To the south of the castle island lies a stone bridge over the eastern ditch, which forms part of the gatehouse. In the south lies a dam in the ditch, on which the access gate stands. To the south of this dam the ditch turns off to the west. After a number of gentle bends the watercourse turns sharply to the west. Entirely in the southwest of the park the water turns to the north. Entirely in the northwest of the park runs a narrower water course to the east. After a turning dam and a number of bends this ditch connects to the eastern ditch. The western watercourse connects with the meandering water feature of the park. This pond lies in the middle in the northern half of the park and via branches is connected not only with this watercourse, but also with the ditch around the southern terrain, where among other things lies the open meadow of the deer enclosure. To the northwest of this lies the labyrinth at the location of the former tennis court. The labyrinth is formed by low box hedges laid out in a pattern of concentric circles and, with respect to the center, positioned in a diagonal arrangement. In the heart is a small sculpture of a putto in a twisted posture.

An oak avenue emphasises the north-south axis and forms the connection between the castle, the gatehouse and the southern access to the park. Parallel to this avenue, more to the west lies—between open lawns and the pond—likewise an oak avenue. Nearly at right angles to these north-south connections lie (in the north) a chestnut avenue, (in the middle) an oak avenue and (in the south) a beech avenue. These remnants of the formal 17th-century avenue structure form the framework within which a landscape layout has been realised. The landscape garden is situated in the northwest, west and southwest of the park. To the north of the castle lies the rose garden, oriented north-south and laid out as a formal garden. To the north of the rosarium lies an oval pond, the so-called fish pond, originally used as a breeding pond. In the north of the park, to the west of the rosarium is located the walled kitchen garden. To the north of the kitchen garden lies a long linden bower.

In the south-southwest of the park lies the moated, nearly rectangular terrain of approximately 2.5 hectares, within which lies among other things the deer enclosure, the orchard and the pheasantry. On the east side lies the bounded parallelogram-shaped terrain of the deer enclosure; a meadow enclosed by an iron fence and in the southwest corner a deer shed. By this shed and in the northwest corner stand plane trees. In the southwestern part of the terrain lies a standard fruit orchard. In the northwestern part lies a pheasantry with aviaries, a feeding house and a play shelter, where once playground equipment stood in front. At the location of the former tennis court lies a labyrinth with box hedges and in the center a sandstone statue of a child with a dolphin. Opposite the labyrinth lies a semicircular pond with a duck house, screened by an iron fence.

Valuation

The park of the historic country estate Nijenrode is of general importance because of its cultural-historical and garden-architectural value as a well-preserved example of a park layout with partial gardens, including the landscape garden with a mixed character by the garden architects L.A. Springer and H. Copijn from the beginning of the twentieth century, the rose garden, the kitchen garden and special elements such as the so-called 'fish pond'; the whole laid out on the 17th-century formal structure of avenues, water features and ditches. The park has ensemble value because of the spatial-functional relationship with the built objects and garden ornaments of Nijenrode. A valuable element within the park layout is the labyrinth from the nineteen-thirties.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map